Στην εποχή της πράσινης μετάβασης και των έντονων παροτρύσεων στις χώρες για χρησιμοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), έχει ξεκινήσει μια μεγάλη συζήτηση σχετικά με το κόστος αυτών, σε σύγκριση με τις συμβατικές πηγές ρεύματος.
Οι ΑΠΕ σε συνδυασμό με μπαταρίες είναι, πλέον, φθηνότερες από τις συμβατικές πηγές παραγωγής ρεύματος όχι μόνο κατά τις ώρες που επικρατεί ηλιοφάνεια ή δυνατός άνεμος, αλλά καθ΄όλη τη διάρκεια της ημέρας, επί του παρόντος σε περιοχές με ισχυρό ηλιακό και αιολικό δυναμικό.
Το συμπέρασμα αυτό, που αποτελεί ορόσημο για τις διεθνείς ενεργειακές εξελίξεις, προκύπτει από την τελευταία έκθεση του International Renewable Energy Agency (Διεθνής Οργανισμός Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, IRENA) και αναφέρεται σε περιοχές με υψηλό ηλιακό και αιολικό δυναμικό. Όμως, καθώς ωριμάζει η τεχνολογία, το κόστος των ΑΠΕ και της αποθήκευσης ενέργειας αναμένεται να περιοριστεί περαιτέρω τα επόμενα χρόνια.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης:
Από το 2010 έως το 2024, το κόστος εγκατάστασης μειώθηκε κατά 87% για τα φωτοβολταϊκά, κατά 55% για τα χερσαία αιολικά ενώ ακόμα πιο σημαντική ήταν η μείωση του κόστους αποθήκευσης σε μπαταρίες που διαμορφώθηκε σε 93%.
Το αποτέλεσμα ήταν, το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σε εγκαταστάσεις που συνδυάζουν ΑΠΕ με μπαταρίες να μειωθεί από πάνω από 100 δολάρια ανά MWh το 2020 σε περίπου 54-82 δολάρια ανά MWh έως το 2025, σε περιοχές με υψηλή ηλιοφάνεια και άνεμο. Ενδεικτικά ο Οργανισμός επικαλείται μεταξύ άλλων το παράδειγμα του συγκροτήματος Al Dhafra στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα το οποίο θα συνδυάζει φωτοβολταϊκά ισχύος 5,2 γιγαβάτ (GW) με 19 γιγαβατώρες (GWh) αποθήκευσης σε μπαταρίες, και θα αποδίδει σταθερά 1 GW καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας με εκτιμώμενο κόστος 70 δολάρια ΗΠΑ ανά μεγαβατώρα (MWh).
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις το κόστος εγκατάστασης αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω κατα 30 % έως το 2030 και 40 % ως το 2035 με αποτέλεσμα το κόστος παραγωγής ρεύματος να υποχωρήσει κάτω από 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Όπως σημείωσε ο γενικός διευθυντής του IRENA, Francesco La Camera: «Το διαχρονικό επιχείρημα ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στερούνται αξιοπιστίας δεν ισχύει πλέον. Σήμερα, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορούν να παρέχουν αξιόπιστη ηλεκτρική ενέργεια όλο το 24ωρο. Καθώς οι αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου παραμένουν εκτεθειμένες σε γεωπολιτικές αναταράξεις, συμπεριλαμβανομένων των συνεχιζόμενων διαταραχών στο Στενό του Ορμούζ, πρέπει να προστατεύσουμε τις οικονομίες μας με ανθεκτικά συστήματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η οικονομική διάσταση ολόκληρου του ενεργειακού συστήματος έχει αλλάξει: η επανάσταση των μπαταριών έχει μειώσει το κόστος, ενώ παράλληλα έχει επιταχύνει τις εξελίξεις στον τομέα της αποθήκευσης. Το πλεονέκτημα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας δεν είναι μόνο οικονομικό, αλλά και στρατηγικό, καθώς ενισχύει την ανθεκτικότητα, τη σταθερότητα και την ενεργειακή ασφάλεια σε περιόδους κρίσης.»
Σχετικές ήταν οι αναφορές που έκανε ο πρόεδρος της METLEN, Ευάγγελος Μυτιληναίος την περασμένη εβδομάδα στο «Energy Transition Summit – East Med & Southeast Europe», στην Αθήνα. Όπως υπογράμμισε, υπό το βάρος και των εξελίξεων στον Περσικό Κόλπο οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας λαμβάνουν νέα ώθηση όχι πλέον για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος αλλά επειδή εξασφαλίζουν ενεργειακή ασφάλεια. Δηλαδή προστασία από διαταραχές στον εφοδιασμό και αυξήσεις τιμών που σημειώνονται λόγω της κρίσης στον Κόλπο. Το πρόβλημα – όπως επεσήμανε ο ίδιος – που πρέπει να αντιμετωπιστεί είναι η διασφάλιση επαρκούς αποθήκευσης σε ανταγωνιστικές τιμές, ώστε να περιοριστεί η εκτόξευση των τιμών του ρεύατος που παρατηρείται σήμερα, όταν εκλείπουν οι ΑΠΕ από το σύστημα.
