Νέες επιβαρύνσεις στους λογαριασμούς φυσικού αερίου νοικοκυριών και επιχειρήσεων προδιαγράφουν τα τιμολόγια διανομής που προτείνει η Enaon EDA για την περίοδο 2027–2030, με τις αυξήσεις να φτάνουν μεσοσταθμικά το 35,4% σε σύγκριση με το 2026.
Πρόκειται για μια εξέλιξη που έρχεται να προσθέσει νέες επιβαρύνσεις στο κόστος χρήσης του φυσικού αερίου, σε μια περίοδο έντονων πιέσεων στην ενεργειακή αγορά. Οι διεθνείς τιμές του καυσίμου κινούνται ήδη στα 87 ευρώ ανά μεγαβατώρα, εντείνοντας την ανησυχία για το ύψος των λογαριασμών, καθώς οι εκτιμήσεις προδιαγράφουν έναν ιδιαίτερα δύσκολο και ακριβό χειμώνα για τους καταναλωτές.
Η επιβάρυνση δεν περιορίζεται μόνο στην αναπροσαρμογή των τιμολογίων διανομής. Η πρόταση της Enaon EDA προβλέπει και αύξηση του ποσοστού χρέωσης δυναμικότητας για τους οικιακούς και εμπορικούς καταναλωτές από 20% κατά την προηγούμενη Ρυθμιστική Περίοδο σε 30% για την περίοδο 2027–2030. Πρόκειται για αλλαγή στον τρόπο χρέωσης, με μεγαλύτερο μέρος του κόστους να συνδέεται με τη δυνατότητα τροφοδοσίας από το δίκτυο και όχι με την πραγματική κατανάλωση. Αυτό σημαίνει ότι τα νοικοκυριά ενδέχεται να πληρώνουν περισσότερα ακόμη και τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν τα καλοριφέρ παραμένουν κλειστά.
Στις προτεινόμενες αυξήσεις της ιταλικής ENAON του ομίλου Italgas που το τελευταίο διάστημα βρίσκεται στο επίκεντρο της δημοσιότητας για απανωτά συμβάντα (Πλάκα, Γκράβα κα) συμβάλλει και ένας λογαριασμός 180 εκατ. ευρώ από έσοδα που δεν ανακτήθηκαν κατά την προηγούμενη ρυθμιστική περίοδο και μεταφέρονται στην επόμενη τετραετία. Την ίδια στιγμή, οι προβλέψεις για την ανάπτυξη του δικτύου και την αύξηση των νέων συνδέσεων προκαλούν ερωτήματα, καθώς τα πραγματικά στοιχεία των προηγούμενων ετών εμφανίζουν σημαντικές αποκλίσεις από τους αρχικούς στόχους.
Τον κώδωνα του κινδύνου για τα τιμολόγια κρούει ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ), ο οποίος, με επιστολή του προς τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), θέτει ζητήματα για το ύψος των αυξήσεων, τη διάρθρωση των χρεώσεων και τη ρεαλιστικότητα των προβλέψεων της Enaon EDA.
Η παρέμβαση του Συνδέσμου, που υπογράφεται από τον γενικό διευθυντή του, Μίλτο Ασλάνογλου, πραγματοποιείται στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για το Πρόγραμμα Ανάπτυξης Δικτύου Διανομής 2027–2031 και το Σχέδιο Τιμολογίων Διανομής της περιόδου 2027–2030.
Τι αφορά ο λογαριασμός των 180 εκατ. ευρώ
Ένα από τα πλέον κρίσιμα ζητήματα που αναδεικνύει η παρέμβαση του ΕΣΠΕΝ αφορά την υποανάκτηση εσόδων της προηγούμενης ρυθμιστικής περιόδου.
Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, η διαφορά μεταξύ των εσόδων που είχε προβλεφθεί να εισπράξει ο Διαχειριστής και εκείνων που τελικά ανακτήθηκαν επιβαρύνει το απαιτούμενο έσοδο της περιόδου 2027–2030 με επιπλέον 180 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται για ποσά που δεν ανακτήθηκαν κατά την προηγούμενη περίοδο και ενσωματώνονται στον υπολογισμό των εσόδων της επόμενης τετραετίας, συμβάλλοντας στην αύξηση των νέων χρεώσεων διανομής.
Ο ΕΣΠΕΝ προειδοποιεί ότι υπάρχει κίνδυνος να επαναληφθεί το ίδιο φαινόμενο, εφόσον οι προβλέψεις για την αύξηση των συνδέσεων και της κατανάλωσης φυσικού αερίου αποδειχθούν υπερβολικά αισιόδοξες. Σε μια τέτοια περίπτωση, τα πραγματικά έσοδα θα μπορούσαν να υπολείπονται και πάλι των προβλεπόμενων, δημιουργώντας νέες διαφορές που ενδέχεται να μεταφερθούν στα τιμολόγια επόμενων περιόδων.
Αύξηση 20,9% στα απαιτούμενα έσοδα το 2027
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί και η κατανομή των εσόδων που προτείνει η Enaon EDA για την επόμενη τετραετία.
Σύμφωνα με το σχέδιο τιμολογίων, το απαιτούμενο έσοδο του Διαχειριστή για το 2027 εμφανίζεται αυξημένο κατά 20,9% σε σχέση με το εγκεκριμένο απαιτούμενο έσοδο του 2026. Αντίθετα, για τα επόμενα χρόνια προβλέπονται σαφώς μικρότερες αυξήσεις, της τάξης του 3,3% το 2028, του 3,5% το 2029 και του 1,2% το 2030.
Η έντονα εμπροσθοβαρής αυτή κατανομή προκαλεί ερωτήματα στους προμηθευτές, καθώς κατά την προηγούμενη ρυθμιστική περίοδο, από το 2023 έως το 2026, οι προβλεπόμενοι ετήσιοι ρυθμοί αύξησης του απαιτούμενου εσόδου κυμαίνονταν μεταξύ 4% και 7,7%.
Ο ΕΣΠΕΝ ζητεί να εξεταστεί εάν είναι πράγματι αναγκαία μια τόσο μεγάλη αύξηση από το πρώτο έτος ή εάν θα μπορούσε να επιλεγεί μια πιο ομαλή κατανομή των εσόδων στη διάρκεια της τετραετίας, ώστε να περιοριστούν οι πιέσεις στα τιμολόγια.
Σημειώνεται ότι η προτεινόμενη αύξηση 35,4% αφορά αποκλειστικά τις χρεώσεις διανομής και όχι το σύνολο του λογαριασμού φυσικού αερίου, στον οποίο περιλαμβάνεται και το κόστος προμήθειας του καυσίμου.
Οι αποκλίσεις στις νέες συνδέσεις και οι φιλόδοξοι στόχοι
Στο μικροσκόπιο των προμηθευτών μπαίνει και το αναπτυξιακό πρόγραμμα της Enaon EDA, με αιχμή τις προβλέψεις για τη διείσδυση του φυσικού αερίου σε νέες περιοχές.
Σύμφωνα με το σχέδιο τιμολογίων, η συνολική κατανάλωση φυσικού αερίου εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 17,8% στη διάρκεια της περιόδου 2027–2030, όταν η αντίστοιχη προβλεπόμενη αύξηση του απαιτούμενου εσόδου ανέρχεται σε 8,3%.
Ωστόσο, τα στοιχεία από την υλοποίηση του προηγούμενου προγράμματος δημιουργούν αμφιβολίες για το κατά πόσο οι στόχοι αυτοί μπορούν να επιτευχθούν. Το 2025 οι πραγματικές νέες συνδέσεις ήταν κατά 11,9% λιγότερες από τις προβλεπόμενες, ενώ η κατασκευή δικτύου χαμηλής πίεσης υπολειπόταν των στόχων κατά 15,2% σε όρους χιλιομέτρων.
Οι μεγαλύτερες αποκλίσεις, τόσο σε απόλυτους αριθμούς όσο και ποσοστιαία, καταγράφονται στις περιοχές της λεγόμενης «Λοιπής Ελλάδας», όπου ανάλογη υστέρηση είχε παρατηρηθεί και το 2024.
Παρά τις αποκλίσεις αυτές, το νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα στηρίζεται σε ιδιαίτερα φιλόδοξες προβλέψεις για τις ίδιες περιοχές. Ειδικότερα, ο βαθμός διείσδυσης του φυσικού αερίου εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 9,46% σε 31%, ενώ οι ενεργές συνδέσεις προβλέπεται να ανέλθουν από 13.180 σε 48.112 έως το 2031.
Πρόκειται για περίπου 35.000 επιπλέον ενεργές συνδέσεις, αριθμός που αντιστοιχεί σε υπερτριπλασιασμό του αρχικού μεγέθους.
Οι προμηθευτές ζητούν επανεξέταση των σχετικών παραδοχών, ώστε οι προβλέψεις για την κατανάλωση και τις νέες συνδέσεις να ανταποκρίνονται στις πραγματικές προοπτικές της αγοράς.
Προτεραιότητα στα υπάρχοντα δίκτυα αντί για νέες επεκτάσεις
Με βάση αυτές τις επισημάνσεις, ο ΕΣΠΕΝ προτείνει διαφορετική ιεράρχηση των επενδύσεων στο δίκτυο φυσικού αερίου.
Αντί να δοθεί προτεραιότητα στη γεωγραφική επέκταση των υποδομών σε νέες περιοχές, ο Σύνδεσμος εισηγείται την πύκνωση των υφιστάμενων δικτύων και την αύξηση των συνδέσεων σε περιοχές που ήδη εξυπηρετούνται.
Η καλύτερη αξιοποίηση των υποδομών που έχουν ήδη κατασκευαστεί εκτιμάται ότι μπορεί να βελτιώσει την αποδοτικότητα των επενδύσεων και να περιορίσει την ανάγκη για πρόσθετες δαπάνες επέκτασης, συγκρατώντας την επιβάρυνση των τιμολογίων διανομής.
Ερωτήματα για την απόδοση των επενδύσεων
Στις παρατηρήσεις του ο ΕΣΠΕΝ θέτει επίσης ζήτημα ως προς το προτεινόμενο μεσοσταθμικό κόστος κεφαλαίου (WACC), το οποίο αυξάνεται από 8,38% σε 8,70%.
Πρόκειται για μια κρίσιμη παράμετρο του ρυθμιστικού πλαισίου, καθώς συνδέεται με την επιτρεπόμενη απόδοση των κεφαλαίων που επενδύονται στις υποδομές διανομής και επηρεάζει τον προσδιορισμό των εσόδων του Διαχειριστή.
Οι προμηθευτές ζητούν αναλυτικότερη τεκμηρίωση τόσο της μεθοδολογίας υπολογισμού όσο και των επιμέρους παραδοχών που χρησιμοποιούνται, ώστε να αξιολογηθεί εάν το προτεινόμενο ποσοστό ανταποκρίνεται στους πραγματικούς κινδύνους που αναλαμβάνει η Enaon EDA και είναι συγκρίσιμο με τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά δεδομένα.
Πρόσθετες πιέσεις από το ETS2
Η συζήτηση για τις νέες χρεώσεις διανομής διεξάγεται σε μια περίοδο κατά την οποία το φυσικό αέριο αντιμετωπίζει ήδη αυξημένες πιέσεις στο κόστος προμήθειας.
Όπως επισημαίνει ο ΕΣΠΕΝ, στις επιβαρύνσεις αυτές θα πρέπει να συνυπολογιστεί και η μελλοντική ένταξη της τελικής κατανάλωσης φυσικού αερίου στο νέο ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, γνωστό ως ETS2.
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να προσθέσει έναν ακόμη παράγοντα κόστους στη χρήση του φυσικού αερίου, καθιστώντας πιο κρίσιμο τον περιορισμό των πρόσθετων επιβαρύνσεων από τα δίκτυα διανομής.
Το ζητούμενο πλέον για τη ΡΑΑΕΥ είναι να διαμορφώσει ένα ρυθμιστικό πλαίσιο που θα επιτρέπει τη χρηματοδότηση και ανάπτυξη των υποδομών, χωρίς να μεταφέρει υπέρμετρο κόστος στους καταναλωτές. Η τελική απόφασή της για τα τιμολόγια της περιόδου 2027–2030 θα καθορίσει το ύψος των νέων χρεώσεων, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο θα κατανεμηθεί το κόστος ανάπτυξης των δικτύων σε μια αγορά που καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις επενδυτικές ανάγκες και στην οικονομική αντοχή των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
