Ένα νέο και…. δελεαστικό φορολογικό πλαίσιο για την προσέλκυση στην Ελλάδα στελεχών που διαχειρίζονται εναλλακτικά επενδυτικά κεφάλαια φέρνει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών μέσω του πολυνομοσχεδίου που κατατέθηκε στη Βουλή. Οι νέες διατάξεις αφορούν hedge funds, private equity funds και οργανισμούς εναλλακτικών επενδύσεων (AIFs) και αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου για τη δημιουργία ενός επενδυτικού hub με έδρα την Αθήνα. Στόχος είναι να προσελκυστούν διαχειριστές κεφαλαίων, επενδυτικές ομάδες και υψηλά εξειδικευμένα στελέχη από το Λονδίνο, τη Μέση Ανατολή και την Ασία, δημιουργώντας παράλληλα ένα οικοσύστημα νομικών, ελεγκτικών, φορολογικών, τραπεζικών, θεματοφυλακής, συμβουλευτικών και τεχνολογικών υπηρεσιών γύρω από τη διαχείριση επενδύσεων.
Η βασική αλλαγή που εισάγει η ρύθμιση είναι ότι η παροχή υπηρεσιών διαχείρισης χαρτοφυλακίου, επενδυτικών συμβουλών ή άλλων υποστηρικτικών λειτουργιών από την Ελλάδα προς οργανισμούς εναλλακτικών επενδύσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή συγκεκριμένων τρίτων χωρών δεν θεωρείται από μόνη της λόγος μεταφοράς της πραγματικής διοίκησης στην Ελλάδα. Παράλληλα, δεν δημιουργείται μόνιμη εγκατάσταση στη χώρα για τον διαχειριστή, τον οργανισμό επενδύσεων ή τους επενδυτές του.
Με απλά λόγια, ένα hedge fund ή private equity fund που έχει έδρα στο Λονδίνο, στο Λουξεμβούργο, στο Δουβλίνο, στη Σιγκαπούρη ή σε άλλη διεθνή χρηματοοικονομική αγορά θα μπορεί να διατηρεί στην Αθήνα στελέχη, αναλυτές, διαχειριστές χαρτοφυλακίων ή εταιρείες παροχής υπηρεσιών χωρίς να κινδυνεύει να θεωρηθεί ότι μεταφέρεται στην Ελλάδα η φορολογική κατοικία του διαχειριστή, του οργανισμού επενδύσεων ή των μεριδιούχων του, ούτε ότι δημιουργείται μόνιμη εγκατάσταση στη χώρα. Πρόκειται για μια δικλίδα ασφαλείας που αποτρέπει τη διπλή φορολόγηση και παρέχει την απαραίτητη ασφάλεια δικαίου που ζητούν οι διεθνείς διαχειριστές κεφαλαίων πριν επιλέξουν μια χώρα για την ανάπτυξη δραστηριοτήτων.
Το νέο πλαίσιο καλύπτει οργανισμούς εναλλακτικών επενδύσεων που είναι εγκατεστημένοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και οργανισμούς επενδύσεων τρίτων χωρών, υπό την προϋπόθεση ότι δεν εδρεύουν σε μη συνεργάσιμα κράτη και εποπτεύονται από αρμόδιες αρχές αναγνωρισμένες από τον Διεθνή Οργανισμό Επιτροπών Κεφαλαιαγοράς (IOSCO). Με τον τρόπο αυτό επεκτείνεται η δυνατότητα εγκατάστασης δραστηριοτήτων στην Ελλάδα πέρα από την ευρωπαϊκή αγορά, καλύπτοντας και επενδυτικά σχήματα που δραστηριοποιούνται σε μεγάλα διεθνή χρηματοοικονομικά κέντρα.
Ειδικά για τις υπηρεσίες διαχείρισης χαρτοφυλακίου και τις επενδυτικές συμβουλές που παρέχονται από ελληνικές εταιρείες προς διαχειριστές οργανισμών εναλλακτικών επενδύσεων της Ε.Ε. ή επιλέξιμων τρίτων χωρών, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι δεν θεωρούνται άσκηση πραγματικής διοίκησης στην Ελλάδα για τα αλλοδαπά επενδυτικά σχήματα. Παράλληλα, η παροχή των συγκεκριμένων υπηρεσιών δεν θεωρείται από μόνη της ότι δημιουργεί μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα για τους ξένους διαχειριστές, αίροντας έναν από τους βασικούς φορολογικούς κινδύνους που απέτρεπαν μέχρι σήμερα τη μεταφορά τέτοιων δραστηριοτήτων στη χώρα.
Η ρύθμιση δεν αποτελεί φορολογική απαλλαγή. Οι οργανισμοί επενδύσεων εξακολουθούν να φορολογούνται στη χώρα όπου είναι εγκατεστημένοι, ενώ όλη η οικονομική δραστηριότητα που αναπτύσσεται στην Ελλάδα φορολογείται κανονικά. Τα γραφεία υπηρεσιών που θα δημιουργηθούν στη χώρα θα καταβάλλουν τον προβλεπόμενο εταιρικό φόρο, ο ΦΠΑ θα αποδίδεται κανονικά και οι εργαζόμενοι θα φορολογούνται και θα ασφαλίζονται σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία.
Με άλλα λόγια, η Ελλάδα δεν παραιτείται από φορολογικά έσοδα προκειμένου να προσελκύσει επενδυτικές δραστηριότητες. Αντίθετα, επιδιώκει να φορολογεί πλήρως ό,τι παράγεται στη χώρα, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι τα ξένα επενδυτικά κεφάλαια δεν θα βρεθούν αντιμέτωπα με πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις λόγω της παρουσίας στελεχών ή υπηρεσιών στην Αθήνα.
Παράλληλα, το πολυνομοσχέδιο προβλέπει ειδική φορολογική μεταχείριση για τα λεγόμενα carried interests, δηλαδή τις αμοιβές υπεραπόδοσης των στελεχών διαχείρισης επενδυτικών κεφαλαίων. Σύμφωνα με τη διάταξη, οι συγκεκριμένες αμοιβές θα φορολογούνται με συντελεστή 5%, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Το ευνοϊκό καθεστώς αφορά πρόσωπα που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα μέσω του καθεστώτος εισερχόμενων εργαζομένων του άρθρου 5Γ του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, συνάπτουν σχέση εργασίας με ελληνική οντότητα και απασχολούνται σε επιχειρήσεις με λειτουργικές δαπάνες στην Ελλάδα τουλάχιστον 3 εκατ. ευρώ ετησίως. Το κίνητρο μπορεί να ισχύσει για χρονικό διάστημα έως επτά φορολογικά έτη.
Οι νέες διατάξεις εφαρμόζονται αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2026 και αποτελούν μέρος της ευρύτερης προσπάθειας του οικονομικού επιτελείου να τοποθετήσει την Αθήνα στον χάρτη των διεθνών κέντρων διαχείρισης επενδυτικών κεφαλαίων.
