Με μεγαλύτερη του αναμενομένου επιβράδυνση κινήθηκε η επιχειρηματική δραστηριότητα στην Ευρωζώνη τον Οκτώβριο, καθώς η έντονη υποχώρηση στον τομέα των υπηρεσιών της Γαλλίας επηρέασε τη συνολική επίδοση της περιοχής. Η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της νομισματικής ένωσης βρίσκεται αντιμέτωπη με δημοσιονομικές πιέσεις, πολιτική αβεβαιότητα και κοινωνικές αναταραχές, την ώρα που η Γερμανία εμφανίζει σημάδια μεγαλύτερης ανθεκτικότητας.
Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της S&P Global, ο σύνθετος δείκτης υπευθύνων προμηθειών (Composite PMI) υποχώρησε στις 51,9 μονάδες, από 53,1 τον Σεπτέμβριο, έναντι 52,7 μονάδων που ανέμεναν οι αναλυτές σε έρευνα του Bloomberg.
Παρά την υποχώρηση, ο δείκτης διατηρήθηκε πάνω από το όριο των 50 μονάδων, το οποίο διαχωρίζει την επέκταση από τη συρρίκνωση της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Αυτό σημαίνει ότι η οικονομία της Ευρωζώνης εξακολουθεί να αναπτύσσεται, αλλά με βραδύτερο ρυθμό σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.
Η Γαλλία βαρίδι για την Ευρωζώνη
Η σημαντικότερη πηγή αδυναμίας εντοπίστηκε στη Γαλλία, όπου οι επιδόσεις της επιχειρηματικής δραστηριότητας ήταν αισθητά χειρότερες από τις προβλέψεις.
Η συνεχιζόμενη πολιτική και δημοσιονομική κρίση, σε συνδυασμό με τις απεργίες και τις διαδηλώσεις που έχουν συγκλονίσει τη χώρα, φαίνεται ότι επηρεάζει πλέον και τη λειτουργία των επιχειρήσεων.
Ο Κρις Γουίλιαμσον, επικεφαλής οικονομολόγος επιχειρηματικών ερευνών της S&P Global Market Intelligence, επισήμανε ότι ένας από τους βασικούς παράγοντες που επιβάρυναν την ανάπτυξη ήταν η νέα συρρίκνωση της δραστηριότητας στον γαλλικό τομέα υπηρεσιών.
Όπως εξήγησε, η υποχώρηση ενδέχεται να συνδέεται με τις απεργιακές κινητοποιήσεις και τις κοινωνικές αναταραχές, οι οποίες έχουν διαταράξει την οικονομική δραστηριότητα σε ορισμένες περιοχές.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Γαλλία αντιμετωπίζει ήδη αυξημένο κόστος δανεισμού και εντεινόμενες πιέσεις για τη δημοσιονομική της σταθεροποίηση.
Έτσι, η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας προσθέτει έναν ακόμη πονοκέφαλο στην προσπάθεια της χώρας να περιορίσει τα ελλείμματα και να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών.
Η Γερμανία εμφανίζει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα
Σε αντίθεση με τη γαλλική οικονομία, η Γερμανία κατέγραψε καλύτερες επιδόσεις από τις αναμενόμενες, με τον σύνθετο δείκτη επιχειρηματικής δραστηριότητας να παραμένει πάνω από τις 50 μονάδες για τέταρτο συνεχόμενο μήνα.
Καθοριστική ήταν η συμβολή της μεταποίησης, η οποία παρουσίασε ισχυρότερη δραστηριότητα από εκείνη που προέβλεπαν οι οικονομολόγοι.
Η διαφοροποίηση ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωζώνης αναδεικνύει τις άνισες συνθήκες που επικρατούν στο εσωτερικό της νομισματικής ένωσης.
Παρά τα προβλήματα της Γαλλίας, πάντως, ο Γουίλιαμσον σημείωσε ότι η συνολική επιχειρηματική δραστηριότητα της Ευρωζώνης εξακολουθεί να καταγράφει μία από τις καλύτερες επιδόσεις της τελευταίας τριετίας.
Η διαπίστωση αυτή δείχνει ότι η ευρωπαϊκή οικονομία διατηρεί αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, παρά το δύσκολο διεθνές περιβάλλον.
Ο πόλεμος με το Ιράν και η ενεργειακή κρίση
Η οικονομία της Ευρωζώνης έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να αντέξει τις επιπτώσεις του πολέμου με το Ιράν και της νέας ενεργειακής αναταραχής που έχει προκαλέσει η σύγκρουση.
Ωστόσο, οι υψηλές τιμές ενέργειας και οι επίμονες πληθωριστικές πιέσεις δημιουργούν ένα ολοένα πιο σύνθετο περιβάλλον για επιχειρήσεις και καταναλωτές.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ήδη προχωρήσει σε δύο αυξήσεις επιτοκίων, επιδιώκοντας να αντιμετωπίσει τον πληθωρισμό που παραμένει υψηλότερος από τον στόχο της.
Παράλληλα, έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω νομισματικής σύσφιγξης, εφόσον οι πληθωριστικές πιέσεις δεν αποκλιμακωθούν.
Η συνέχιση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και η πρόσφατη άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων ενισχύουν, ωστόσο, τις ανησυχίες ότι η οικονομική δραστηριότητα μπορεί να δεχθεί μεγαλύτερες πιέσεις τους επόμενους μήνες.
Για την επόμενη συνεδρίαση της ΕΚΤ, η ευρεία εκτίμηση είναι ότι τα επιτόκια θα παραμείνουν αμετάβλητα, καθώς οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αξιολογούν τις επιπτώσεις τόσο του πληθωρισμού όσο και της επιβράδυνσης.
Οι φόβοι για νέα κρίση χρέους
Η κατάσταση στη Γαλλία ενισχύει παράλληλα έναν διαφορετικό κίνδυνο για την Ευρωζώνη: το ενδεχόμενο η αναταραχή στην αγορά κρατικών ομολόγων να αποκτήσει ευρύτερες διαστάσεις.
Η άνοδος του κόστους δανεισμού και οι μαζικές πωλήσεις γαλλικών τίτλων έχουν προκαλέσει προβληματισμό σε επενδυτές και οικονομολόγους, ορισμένοι από τους οποίους προειδοποιούν ότι η σημερινή κρίση θα μπορούσε να εξελιχθεί σε νέα δοκιμασία για τη σταθερότητα της νομισματικής ένωσης.
Την Τετάρτη, ο επικεφαλής επενδύσεων σταθερού εισοδήματος της Franklin Templeton προειδοποίησε ότι μια ενδεχόμενη νέα κρίση χρέους στην Ευρωζώνη θα μπορούσε να αποδειχθεί σοβαρότερη από εκείνη που εκδηλώθηκε πριν από περισσότερο από μία δεκαετία.
Πρόκειται για προειδοποίηση σχετικά με έναν πιθανό κίνδυνο και όχι για διαπίστωση ότι η Ευρωζώνη βρίσκεται ήδη σε νέα κρίση χρέους.
Ωστόσο, οι ανησυχίες αυτές αναδεικνύουν πόσο ευαίσθητο παραμένει το οικονομικό περιβάλλον, ιδιαίτερα όταν η δημοσιονομική αστάθεια μιας μεγάλης οικονομίας συνδυάζεται με υψηλά επιτόκια και ασθενέστερη ανάπτυξη.
Νέα άνοδος του κόστους για τις επιχειρήσεις
Ανησυχητικό στοιχείο των προκαταρκτικών μετρήσεων του Οκτωβρίου αποτελεί και η επανεμφάνιση ισχυρών πληθωριστικών πιέσεων.
Σύμφωνα με τον Γουίλιαμσον, το κόστος εισροών των επιχειρήσεων αυξάνεται και πάλι με ταχύ ρυθμό, αναγκάζοντας πολλές εταιρείες να μετακυλίουν μέρος των πρόσθετων επιβαρύνσεων στις τελικές τιμές των προϊόντων και των υπηρεσιών τους.
Οι επιχειρήσεις επιδιώκουν με αυτόν τον τρόπο να προστατεύσουν τα περιθώρια κέρδους τους, αλλά η πρακτική αυτή συντηρεί τις πιέσεις στις τιμές καταναλωτή.
«Η εικόνα διατηρήσιμης ανάπτυξης και επίμονα υψηλού πληθωρισμού που προκύπτει από τους προκαταρκτικούς δείκτες PMI του Οκτωβρίου πιθανότατα θα ενισχύσει τις εκτιμήσεις για πιο επιθετική νομισματική σύσφιγξη από την ΕΚΤ», ανέφερε ο οικονομολόγος της S&P Global.
Την ίδια στιγμή, αναγνώρισε ότι το αυξημένο κόστος δανεισμού έχει ήδη αρχίσει να περιορίζει τη ζήτηση, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στην οικονομική δραστηριότητα.
Αυτό είναι και το βασικό δίλημμα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας: να αποτρέψει την παγίωση του πληθωρισμού χωρίς να προκαλέσει υπερβολική επιβράδυνση της οικονομίας.
Τι δείχνουν οι PMI για την ευρωπαϊκή οικονομία
Οι δείκτες υπευθύνων προμηθειών αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία παρακολούθησης της οικονομικής δραστηριότητας, καθώς δημοσιεύονται νωρίς κάθε μήνα και παρέχουν έγκαιρες ενδείξεις για τις μεταβολές στον επιχειρηματικό κύκλο.
Οι αγορές τους παρακολουθούν στενά επειδή μπορούν να αποκαλύψουν αλλαγές στην πορεία της οικονομίας πριν από τη δημοσίευση των επίσημων στοιχείων για το ΑΕΠ.
Ωστόσο, οι PMI καταγράφουν κυρίως πόσο διαδεδομένη είναι η αύξηση ή η μείωση της δραστηριότητας μεταξύ των επιχειρήσεων, και όχι απαραίτητα το ακριβές μέγεθος αυτής της μεταβολής.
Επομένως, δεν μπορούν πάντοτε να μεταφραστούν άμεσα σε συγκεκριμένο ρυθμό τριμηνιαίας ανάπτυξης.
Η μέτρηση των 51,9 μονάδων για τον Οκτώβριο υποδηλώνει ότι η Ευρωζώνη εξακολουθεί να κινείται σε τροχιά επέκτασης, παρά την επιβράδυνση.
