Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει το ενδεχόμενο επιβολής φόρου σε επίπεδο ΕΕ επί των έκτακτων κερδών (windfall profit tax) για τις εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου, δήλωσε τη Δευτέρα στο Reuters ο επικεφαλής της φορολογικής υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα σχέδια έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι κυβερνήσεις αναζητούν πόρους για να βοηθήσουν τους πολίτες να αντιμετωπίσουν τους λογαριασμούς ενέργειας που έχουν αυξηθεί δραματικά.
Οι εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν αποκομίσει τεράστια κέρδη φέτος, καθώς οι τιμές της ενέργειας έχουν εκτοξευθεί κατά τη διάρκεια του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν, εν μέσω διαταραχών στη ναυτιλία μέσω των Στενών του Ορμούζ και ιρανικών επιθέσεων εναντίον πετρελαιοπαραγωγών χωρών του Κόλπου.
Για το ζήτημα αυτό, ο Βόπκε Χούκστρα, Ευρωπαίος επίτροπος αρμόδιος για το Κλίμα και τη Φορολογία, δήλωσε ότι η Επιτροπή συγκροτεί ομάδα εργασίας για να εξετάσει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα ενός τέτοιου φόρου και να αξιολογήσει εάν ένα τέτοιο μέτρο θα ήταν εφικτό.
«Οι πολίτες -και ιδίως οι ευάλωτοι πολίτες- αντιμετωπίζουν δραματικές αυξήσεις στους λογαριασμούς ενέργειας. Ορισμένες εταιρείες αποκομίζουν πραγματικά υπερβολικά κέρδη χωρίς να παρέχουν καμία πρόσθετη υπηρεσία ή πρόσθετα προϊόντα. Αποκομίζουν τα οφέλη από την αναταραχή που επικρατεί στον κόσμο», δήλωσε ο Χούκστρα σε συνέντευξή του.
Πρόσθεσε ότι «για πολλούς πολίτες και πολλούς πολιτικούς, αυτό φαίνεται άδικο… Νομίζω ότι όλοι συμπαθούμε την λογική πίσω από αυτό, ανεξάρτητα από το πού ακριβώς θα οδηγήσει η συζήτηση».
Υπενθυμίζεται ότι οι τιμές αναφοράς των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού πετρελαίου Brent ανέβηκαν σε υψηλό πολλών ετών -κοντά στα 120 δολάρια το βαρέλι- στα τέλη Απριλίου. Σήμερα, 12 Οκτωβρίου, είναι στα 106 δολάρια. Αν και από τότε αποκλιμακώθηκαν, παραμένουν πάνω από 70% υψηλότερες από το επίπεδό τους στην αρχή του έτους, ενισχύοντας τα κέρδη των εταιρειών διύλισης και των παραγωγών πετρελαίου.
Η Γερμανία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιταλία, η Πολωνία και η Αυστρία έχουν καλέσει την ΕΕ να εξετάσει το ενδεχόμενο επιβολής ενός φόρου επί των έκτακτων κερδών σε επίπεδο ΕΕ.
Ο Χούκστρα δήλωσε ότι οι Βρυξέλλες θα αξιολογήσουν προσεκτικά το νομικό καθεστώς οποιουδήποτε ενδεχόμενου μέτρου.
Η ΕΕ εισήγαγε φόρο επί των έκτακτων κερδών για τις εταιρείες πετρελαίου, φυσικού αερίου, άνθρακα και διύλισης το 2022, όταν η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία προκάλεσε ραγδαία άνοδο των τιμών της ενέργειας.
Εξακολουθούν, πάντως, να εκκρεμούν νομικές προσφυγές, αφού εταιρείες, μεταξύ των οποίων και η ExxonMobil, υποστήριξαν ότι το μέτρο ήταν παράνομο, κάτι που παραδέχτηκε και ο Χούκστρα. «Αυτό είναι λοιπόν κάτι που πρέπει επίσης να λάβουμε υπόψη», είπε ο Ευρωπαίος επίτροπος.
Το καθεστώς του 2022 επέβαλε ελάχιστο φόρο 33% στα πλεονάζοντα κέρδη, τα οποία ορίζονταν ως κέρδη που υπερβαίνουν κατά 20% τα μέσα κέρδη μιας εταιρείας κατά τα προηγούμενα έτη. Σύμφωνα με έκθεση της Επιτροπής, το μέτρο απέφερε σχεδόν 29 δισεκατομμύρια ευρώ.
Πάντως, κάποιες χώρες της ΕΕ έχουν θεσπίσει μονομερώς φόρους επί των έκτακτων κερδών. Μεταξύ τους η Πορτογαλία που επέβαλε φόρο 33% στα έκτακτα κέρδη που πραγματοποίησαν το 2026 οι εταιρείες πετρελαίου και διύλισης.
