Υπέρ μιας νέας αύξησης των επιτοκίων στην επόμενη συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας τάχθηκε ο επικεφαλής οικονομολόγος της, Φίλιπ Λέιν, εφόσον τα οικονομικά δεδομένα δεν παρουσιάσουν ουσιαστική μεταβολή τις επόμενες εβδομάδες.
Μιλώντας την Τρίτη στο Bloomberg Television από το Λονδίνο, ο Λέιν προειδοποίησε ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη δεν έχει φτάσει ακόμη στο υψηλότερο σημείο του, καθώς αναμένεται περαιτέρω επιτάχυνση των τιμών των τροφίμων και του δομικού πληθωρισμού, ιδιαίτερα κατά το πρώτο τρίμηνο του 2027.
Όπως εξήγησε, παρότι οι τιμές του πετρελαίου μπορούν να παρουσιάσουν σημαντικές διακυμάνσεις μέχρι τον Δεκέμβριο, ο πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί λίγο πάνω από το 4% έως το τέλος του έτους, παραμένοντας σε επίπεδα υπερδιπλάσια του στόχου της ΕΚΤ.
«Εάν τα δεδομένα που θα έχουμε στη διάθεσή μας τον Δεκέμβριο είναι ακριβώς τα ίδια με εκείνα που έχουμε σήμερα, τότε θεωρώ ότι πράγματι θα ήταν συνετό να αυξήσουμε τα επιτόκια», δήλωσε προειδοποιώντας ότι «η κορύφωση του πληθωρισμού βρίσκεται ακόμη μπροστά μας».
Προς νέα αύξηση επιτοκίων τον Δεκέμβριο
Οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ εμφανίζονται ολοένα περισσότερο διατεθειμένοι να προχωρήσουν σε νέα αύξηση των επιτοκίων στην τελευταία συνεδρίαση του 2026, έχοντας ήδη πραγματοποιήσει δύο αυξήσεις μετά το ξέσπασμα του πολέμου με το Ιράν, που προκάλεσε απότομη άνοδο του ενεργειακού κόστους.
Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη κινείται πλέον σε επίπεδα διπλάσια του στόχου του 2%, αν και η ευρωπαϊκή οικονομία έχει μέχρι στιγμής επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα απέναντι στις αυξημένες πιέσεις.
Σε ξεχωριστή συνέντευξή του στο Bloomberg Television, ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Λετονίας, Μάρτινς Κάζακς, υποστήριξε ότι η νομισματική πολιτική θα πρέπει να διατηρήσει έναν σαφώς περιοριστικό προσανατολισμό.
«Μέχρι στιγμής, φαίνεται ότι, με βάση τα σημερινά δεδομένα, θα ήταν δικαιολογημένη κάποια περαιτέρω σύσφιγξη», ανέφερε.
Οι επενδυτές θεωρούν πλέον πιθανή μια νέα αύξηση των επιτοκίων τον Δεκέμβριο, ενώ αναμένουν ότι η ΕΚΤ θα συνεχίσει τη νομισματική σύσφιγξη και το 2027.
Ο Λέιν υπογράμμισε ότι η κεντρική τράπεζα θα εξακολουθήσει να λαμβάνει τις αποφάσεις της με βάση τα οικονομικά στοιχεία, καλώντας παράλληλα τις αγορές να μην επικεντρώνονται αποκλειστικά στην πορεία των τιμών της ενέργειας.
«Αυτό που θα ήθελα να δω είναι οι αγορές να αναπροσαρμόζουν τις αποτιμήσεις τους όχι μόνο με βάση τις τιμές της ενέργειας, αλλά και σύμφωνα με τις ευρύτερες μακροοικονομικές εξελίξεις», δήλωσε.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε επίσης στις δευτερογενείς επιδράσεις του πληθωρισμού, δηλαδή στη μετακύλιση των αρχικών αυξήσεων του ενεργειακού κόστους σε άλλες τιμές και στο κόστος εργασίας.
Παρότι οι επιδράσεις αυτές έχουν μέχρι στιγμής παραμείνει σχετικά περιορισμένες, ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ προειδοποίησε ότι αναμένεται να γίνουν περισσότερο εμφανείς το επόμενο διάστημα. «Περιμένουμε να ενισχυθούν κατά τους τελευταίους μήνες του τρέχοντος έτους και να κορυφωθούν τους πρώτους μήνες του επόμενου», ανέφερε σε εκδήλωση στο Λονδίνο.
Μάλιστα, σημείωσε ότι θα αποτελούσε έκπληξη εάν δεν εκδηλώνονταν τέτοιες πιέσεις, δεδομένου ότι οι προβλέψεις της ΕΚΤ έχουν ήδη ενσωματώσει σημαντικό μέρος αυτών των δευτερογενών επιπτώσεων.
Οι αντοχές της ευρωπαϊκής οικονομίας και οι αλλαγές στην ΕΚΤ
Η προοπτική περαιτέρω αύξησης των επιτοκίων δημιουργεί, πάντως, νέους προβληματισμούς για τις αναπτυξιακές προοπτικές της Ευρωζώνης.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η πρόσφατη άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων ενδέχεται να επιβαρύνουν την οικονομική δραστηριότητα, αυξάνοντας το κόστος χρηματοδότησης για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Μια πρόσθετη αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης θα οδηγούσε το κόστος δανεισμού στο ανώτατο όριο της περιοχής εντός της οποίας η νομισματική πολιτική θεωρείται ουδέτερη ως προς την οικονομική ανάπτυξη. Παρά τους κινδύνους, ο Λέιν εμφανίστηκε καθησυχαστικός για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας.
«Η ευρωπαϊκή οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται σταθερά, αν και με μέτριο ρυθμό», δήλωσε, χαρακτηρίζοντας ιδιαίτερα ενθαρρυντική την ανθεκτικότητα που έχει επιδείξει μέχρι σήμερα.
Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης των αναπτυξιακών δυνατοτήτων της Ευρώπης μέσω διαρθρωτικών παρεμβάσεων. «Θα πρέπει να προσπαθήσουμε να ενισχύσουμε τους ρυθμούς ανάπτυξης της ευρωπαϊκής οικονομίας μέσα από μεταρρυθμίσεις», σημείωσε.
Οι τοποθετήσεις του επικεφαλής οικονομολόγου πραγματοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία εντείνονται και οι διεργασίες για τις επικείμενες αλλαγές στην ηγεσία της ΕΚΤ. Η οκταετής θητεία του Φίλιπ Λέιν ολοκληρώνεται τον Μάιο του 2027, με τη Γαλλία να επιδιώκει την τοποθέτηση δικού της εκπροσώπου στη θέση που θα αφήσει κενή.
Η διαδοχή του αναμένεται να ενταχθεί σε μια ευρύτερη συμφωνία για την ανακατανομή των κορυφαίων θέσεων στην ΕΚΤ, καθώς η πρόεδρος Κριστίν Λαγκάρντ και το μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής Ιζαμπέλ Σνάμπελ αναμένεται επίσης να αποχωρήσουν στις αρχές του 2027.
