Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) πιθανότατα θα χρειαστεί να προχωρήσει σε νέα αύξηση των επιτοκίων, σύμφωνα με το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της, Πιερ Βουνς, ο οποίος, ωστόσο, απέφυγε να προσδιορίσει τον χρόνο της επόμενης κίνησης, επικαλούμενος τη μεγάλη αβεβαιότητα που επικρατεί στην παγκόσμια οικονομία.
«Πιθανότατα θα χρειαστεί να αυξήσουμε ξανά τα επιτόκια», δήλωσε την Τετάρτη ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας του Βελγίου σε συνέντευξή του στο Bloomberg Television. «Ωστόσο, δεν κάνω πλέον προβλέψεις, επειδή υπάρχει τεράστια αβεβαιότητα στο ενεργειακό μέτωπο και ενδεχομένως και γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη», πρόσθεσε.
Μιλώντας στο περιθώριο της ετήσιας συνόδου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στην Μπανγκόκ, ο Βουνς δεν διευκρίνισε εάν η επόμενη αύξηση θα πραγματοποιηθεί αργότερα μέσα στον Οκτώβριο ή στην τελευταία συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής του έτους, τον Δεκέμβριο.
«Σε τελική ανάλυση, δεν έχει ιδιαίτερη σημασία εάν θα γίνει τον Οκτώβριο ή τον Δεκέμβριο», ανέφερε. «Οι αγορές προεξοφλούν ότι θα χρειαστεί να κάνουμε περισσότερα. Επομένως, αυτό αποτελεί ένα εύλογο βασικό σενάριο, αλλά ζούμε σε έναν κόσμο με πολύ μεγάλη αβεβαιότητα».
Πληθωρισμός κοντά στο 4% και επιτόκιο καταθέσεων στο 2,75%
Η ΕΚΤ εξετάζει κατά πόσον θα πρέπει να προσθέσει ακόμη μία αύξηση στις δύο αναπροσαρμογές επιτοκίων που έχει ήδη πραγματοποιήσει φέτος, προκειμένου να αντιμετωπίσει τον πληθωρισμό της Ευρωζώνης, ο οποίος πλησιάζει το 4%.
Προς το παρόν, οι πληθωριστικές πιέσεις εντοπίζονται κυρίως στον τομέα της ενέργειας, ενώ οι υπεύθυνοι χάραξης νομισματικής πολιτικής επισημαίνουν ότι δεν έχουν εμφανιστεί δευτερογενείς επιπτώσεις, όπως η επιτάχυνση των μισθολογικών αυξήσεων.
Οι οικονομολόγοι αναμένουν ότι η τελευταία αύξηση επιτοκίων θα πραγματοποιηθεί τον Δεκέμβριο, οδηγώντας το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,75%. Πρόκειται για ένα επίπεδο στο οποίο εκτιμάται ότι η νομισματική πολιτική αρχίζει να λειτουργεί περιοριστικά για την οικονομική δραστηριότητα.
Ορισμένοι αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, έχουν υποστηρίξει ότι μια μετρημένη αντίδραση της νομισματικής πολιτικής θα μπορούσε να αποδειχθεί επαρκής για την αποκατάσταση της σταθερότητας των τιμών.
«Ο πληθωρισμός είναι υπερβολικά υψηλός», υπογράμμισε ο Βουνς, σημειώνοντας ότι οι προσδοκίες των αγορών έχουν μεταβληθεί και πλέον δεν προβλέπουν αύξηση επιτοκίων τον Οκτώβριο.
«Λέμε ότι οι αποφάσεις μας εξαρτώνται από τα οικονομικά στοιχεία και λαμβάνονται σε κάθε συνεδρίαση ξεχωριστά. Ενδέχεται να προκύψουν νέα δεδομένα, επομένως δεν αποκλείω τίποτα», πρόσθεσε.
Η ενεργειακή κρίση και οι προειδοποιήσεις Λαγκάρντ
Η οικονομική ανάπτυξη στην Ευρωζώνη έχει αποδειχθεί απροσδόκητα ανθεκτική στην εκτίναξη των τιμών της ενέργειας, η οποία προκλήθηκε από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, μια περαιτέρω κλιμάκωση του πολέμου με το Ιράν εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό κίνδυνο για τις οικονομικές προοπτικές.
Η Πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, έχει ήδη προειδοποιήσει ότι η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων θα επιβαρύνει την οικονομική δραστηριότητα περισσότερο από ό,τι αναμενόταν προηγουμένως.
Σε ξεχωριστές δηλώσεις της, η Λαγκάρντ επισήμανε ότι ο αυξημένος πληθωρισμός στην Ευρωζώνη, ο οποίος τροφοδοτείται από τις υψηλές ενεργειακές τιμές, δεν έχει ακόμη μεταδοθεί στο σύνολο της οικονομίας.
Όπως εξήγησε, οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ εξετάζουν σε ποιον βαθμό οι έμμεσες επιπτώσεις της ενεργειακής ακρίβειας διαχέονται στην οικονομία και πώς μπορούν να προβλέψουν την πιθανή εμφάνιση δευτερογενών πληθωριστικών πιέσεων.
«Δεν βλέπουμε ακόμη κάτι τέτοιο, αλλά πρέπει να είμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί, ώστε να εντοπίσουμε ακόμη και μικρές ενδείξεις τέτοιων επιπτώσεων», ανέφερε.
Η κρίση των γαλλικών ομολόγων και το εργαλείο παρέμβασης της ΕΚΤ
Η απότομη αύξηση του κόστους δανεισμού της Γαλλίας έχει επαναφέρει στο προσκήνιο τα εργαλεία αντιμετώπισης κρίσεων που διαθέτει η ΕΚΤ, μεταξύ των οποίων και το Transmission Protection Instrument (TPI), το οποίο δημιουργήθηκε το 2022.
Ο συγκεκριμένος μηχανισμός έχει σχεδιαστεί για να περιορίζει αδικαιολόγητες αναταράξεις στις αγορές και επιτρέπει στην κεντρική τράπεζα να προχωρεί σε αγορές κρατικών ομολόγων χωρίς προκαθορισμένο ποσοτικό όριο.
Ο Βουνς απέφυγε να εκτιμήσει εάν και πότε η ΕΚΤ θα μπορούσε να παρέμβει.
«Δεν θέλω να κάνω εικασίες για το εάν και πότε θα μπορούσαμε να παρέμβουμε», δήλωσε. «Διαθέτουμε αυτό το εργαλείο, το TPI. Υπάρχουν ορισμένες γκρίζες ζώνες και δεν πρόκειται να κάνω υποθέσεις για όλες τις πιθανές περιπτώσεις. Ωστόσο, το εργαλείο υπάρχει και διαθέτουμε μέσα παρέμβασης εάν οι εξελίξεις καταστούν αδικαιολόγητες».
Προς το παρόν, πάντως, οι προϋποθέσεις ενεργοποίησης του μηχανισμού δύσκολα θα μπορούσαν να θεωρηθούν ότι πληρούνται, καθώς οι επενδυτές αντιδρούν, τουλάχιστον εν μέρει, στο πολιτικό αδιέξοδο γύρω από τον γαλλικό προϋπολογισμό.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας, Εμανουέλ Μουλέν, έχει επίσης προειδοποιήσει ότι η ΕΚΤ δεν έχει ως αποστολή να αντιμετωπίζει τα δημοσιονομικά προβλήματα των κρατών.
Ο Βουνς υποστήριξε μάλιστα ότι η πίεση των αγορών μπορεί, υπό ορισμένες συνθήκες, να λειτουργήσει και ως κίνητρο για δημοσιονομική προσαρμογή.
«Κατά κάποιον τρόπο, η πίεση των αγορών βοηθά, επειδή οι κυβερνήσεις μπορούν να πουν στους πολίτες τους ότι, εάν δεν αναλάβουν δράση, θα βρεθούν αντιμέτωπες με πολύ υψηλότερο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους», σημείωσε.
Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι η μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων αποτελεί πολιτικά δύσκολη διαδικασία.
Η αύξηση του κόστους κρατικού δανεισμού στις ανεπτυγμένες οικονομίες της Ευρώπης, των ΗΠΑ και άλλων περιοχών αποτελεί ένα από τα κεντρικά ζητήματα της συνόδου των διεθνών οικονομικών αξιωματούχων στην Μπανγκόκ.
Η επικεφαλής του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, κάλεσε την περασμένη εβδομάδα τις κυβερνήσεις να αναλάβουν επείγουσα δράση για τη μείωση του υψηλού δημόσιου χρέους και των δημοσιονομικών ελλειμμάτων.
