Tην δυνατότητα διορθώσεων σε λάθη και παραλείψεις αναφορικά με την περιουσιακή κατάσταση όπως αποτυπώνεται στο Ε9 από το 2019 και μετά, χωρίς να πληρώσουν αναδρομικό ΕΝΦΙΑ και πρόστιμα, έχουν πλέον οι ιδιοκτήτες ακινήτων.
Στόχος της μη επιβολής προστίμου στου ιδιοκτήτες ακινήτων για τις δηλώσεις ΕΝΦΙΑ είναι να καταγραφεί σωστά η περιουσία τους στο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), το οποίο αναμένεται να ενεργοποιηθεί τον Δεκέμβριο.
Όπως προβλέπεται στο άρθρο 51 του νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟΟ), όταν ενεργοποιηθεί το ΜΙΔΑ, οι φορολογούμενοι θα έχουν τη δυνατότητα να εισέρχονται στη νέα ψηφιακή πλατφόρμα και να βλέπουν πώς καταγράφεται η ακίνητη περιουσία τους. Με τον τρόπο αυτό, στην περίπτωση που προκύψουν λάθη ή παραλείψεις, οι πολίτες μπορούν να προβούν σε διορθώσεις χωρίς να ελλοχεύει κίνδυνος για επιπλέον φορολογικές επιβαρύνσεις για τα προηγούμενα χρόνια.
Η ρύθμιση αφορά τις δηλώσεις στοιχείων ακινήτων από το 2014 έως το 2026, για την οποία περίοδο οι φορολογούμενοι μπορούν να υποβάλουν αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις Ε9, χωρίς να επιβαρυνθούν με τον επιπλέον ΕΝΦΙΑ που θα προέκυπτε από τις αλλαγές για κάθε έτος ή τους τόκους από την εκπρόθεσμη πληρωμή φόρου.
Η ρύθμιση διευκολύνει αυτούς που έχουν δηλώσει λανθασμένα τετραγωνικά μέτρα, επιφάνειες, εμπράγματα δικαιώματα ή άλλα στοιχεία, με αποτέλεσμα να εμφανίζεται μικρότερη φορολογητέα περιουσία από την αληθινή.
Προθεσμία τροποποιήσεων
Σύμφωνα με τη διάταξη, οι φορολογούμενοι θα έχουν περιθώριο έως το τέλος του τέταρτου μήνα από την έναρξη λειτουργίας του ΜΙΔΑ για να προχωρήσουν στις διορθώσεις.
Εφόσον το Μητρώο αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή τον Δεκέμβριο, η προθεσμία θα λήξει στο τέλος Απριλίου 2027.
Ταυτόχρονα, προβλέπεται παράταση της προθεσμίας από το ΥΠΕΘΟΟ, έπειτα από εισήγηση του διοικητή της ΑΑΔΕ, αλλά όχι επιστροφή χρημάτων.
Όπως διασαφηνίζεται στην αιτιολογική έκθεση, η διάταξη αφορά τις χρεωστικές δηλώσεις, δηλαδή εκείνες από τις οποίες προκύπτει πρόσθετος φόρος.
Αντίθετα, για τις δηλώσεις που οδηγούν σε μείωση του ΕΝΦΙΑ ή σε επιστροφή φόρου εξακολουθούν να ισχύουν οι γενικές διατάξεις της φορολογικής νομοθεσίας, άρα οι ιδιοκτήτες που έχουν καταβάλει μεγαλύτερο ΕΝΦΙΑ λόγω λαθών στο Ε9 δεν αποκτούν αυτομάτως δικαίωμα επιστροφής χρημάτων για όλα τα προηγούμενα χρόνια. Για τις περιπτώσεις αυτές ισχύουν ακόμα οι κανόνες παραγραφής και οι προβλεπόμενες διαδικασίες επιστροφής φόρου.
Έλεγχος περιουσίας
Αφού τεθεί σε εφαρμογή το ΜΙΔΑ, οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να ελέγξουν την εικόνα της ακίνητης περιουσίας τους.
Στη νέα πλατφόρμα θα παρουσιάζονται στοιχεία που αφορούν την ταυτότητα, την επιφάνεια και τα δικαιώματα επί των ακινήτων.
Οι φορολογούμενοι θα κληθούν:
Να ελέγξουν και να επιβεβαιώσουν τις πληροφορίες που εμφανίζονται στην πλατφόρμα του ΜΙΔΑ.
Να δηλώσουν τη χρήση κάθε ακινήτου, δηλαδή αν το ακίνητο αξιοποιείται για ιδιοκατοίκηση, μίσθωση ή δωρεάν παραχώρηση.
Όπου εντοπίζονται λάθη, θα πρέπει να γίνουν οι αναγκαίες διορθώσεις. Για παράδειγμα, εάν ένα ακίνητο εμφανίζεται στο Ε9 με μικρότερη επιφάνεια από την δηλωθείσα, ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να διορθώσει την περιουσιακή του εικόνα χωρίς την επιβάρυνση επιπλέον ΕΝΦΙΑ προηγούμενων ετών και πρόστιμα.
Ωστόσο, η εφαρμογή του ΜΙΔΑ παρουσιάζει ορισμένα σημεία βελτίωσης. Αφενός, οι συνεχείς αναβολές της έναρξης λειτουργείας του συστήματος γεννούν το ερώτημα για το πότε πραγματικά πρόκειται να εφαρμοστεί η νέα ρύθμιση. Αφετέρου, η περιουσιακή εικόνα που πρόκειται να σχηματιστεί για κάθε ακίνητο απαιτεί μια σειρά προϋποθέσεων με βασικότερη την αντιστοίχιση στοιχειών μεταξύ των διαφορετικών ηλεκτρονικών μητρώων. Η κατάσταση «εκτραχύνεται» στον χώρο των αγροτεμαχίων που δεν είναι σαφή τα όρια των ιδιόκτητων εκτάσεων ή υφίστανται αμφισβητούμενα δικαιώματα ιδιοκτησίας.
