Την κάλυψη των κενών που δημιουργούνται στην ασφαλιστική ικανότητα των νέων μετά τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας τους, προβλέπει διάταξη του νομοσχεδίου του υπουργείου εργασίας για τον περιορισμός της ανεξέλεγκτης χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση.
Στην πράξη, θα προβλέπεται παράταση της ιατροφαρμακευτικής κάλυψης των νέων που ενηλικιώνονται ενώ είναι ακόμη μαθητές λυκείου, φοιτητές , άνεργοι καθώς και σε μια σειρά άλλων περιπτώσεων, που το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο είναι ελλιπές.
Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι μια συνήθης περίπτωση είναι ο νέος φοιτητής που δουλεύει για ένα διάστημα (περισσότερο από την καλοκαιρινή σεζόν) με αποτέλεσμα μετά από λίγους μήνες να αποκτήσει τη δική του ασφαλιστική ικανότητα και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Όταν διακόψει τη δουλειά θα πρέπει να ξαναβρεθεί υπό την έμμεση κάλυψη των γονιών του. Αυτή η διαδικασία καθυστερεί και δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που ο νέος ανακαλύπτει σε μια δύσκολη συνθήκη, για παράδειγμα στα επείγοντα του νοσοκομείου ότι είναι ανασφάλιστος.
Επίσης, το παιδί συμπληρώνει τα 18 αλλά δεν έχει αποφοιτήσει ακόμα από την δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Αυτές και άλλες περιπτώσεις έρχεται να καλύψει με τη νέα διάταξη του υπουργείου Εργασίας.
Να σημειωθεί ότι σήμερα τα άγαμα τέκνα άνω των 18 ετών που είναι φοιτητές ή άνεργοι, μπορούν να συνεχίσουν να καλύπτονται για ιατροφαρμακευτική κάλυψη, μέσω της ασφάλισης των γονέων τους (με έμμεση ασφαλιστική ικανότητα) έως το 24ο έτος της ηλικίας τους. Για όσους σπουδάζουν σε ΑΕΙ ή ισότιμες σχολές, προβλέπεται παράταση της ασφαλιστικής ικανότητας έως 2 έτη μετά τη λήξη των σπουδών τους, και σε κάθε περίπτωση όχι πέραν του 26ου έτους της ηλικίας τους, εφόσον παραμένουν άγαμοι και άνεργοι.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η ανανέωση γίνεται αυτόματα μέσω των ηλεκτρονικών συστημάτων (ΗΔΙΚΑ, e-ΕΦΚΑ) εφόσον τα στοιχεία είναι σωστά και διασταυρωμένα. Αν υπάρξει πρόβλημα (π.χ. έλλειψη ΑΦΜ ή ενημέρωσης για τις σπουδές), απαιτείται η υποβολή δικαιολογητικών (όπως Υπεύθυνη Δήλωση Ν. 1599/1986 ότι δεν εργάζεται, είναι άγαμο και δεν έχει άλλη περίθαλψη, καθώς και πρόσφατη Βεβαίωση Σπουδών ή αριθμός ακαδημαϊκής ταυτότητας) είτε ηλεκτρονικά είτε με φυσική παρουσία στην Τοπική Διεύθυνση e-ΕΦΚΑ.
Ειδικότερα, η σχετική διάταξη προβλέπει:
Τα άγαμα τέκνα (νόμιμα ή τέκνα που έχουν νομιμοποιηθεί, αναγνωρισθεί ή υιοθετηθεί, ή οι προγονοί), τα φυσικά τέκνα ασφαλισμένης ή συνταξιούχου λόγω αναπηρίας ή γήρατος ή θανάτου και τα ανάδοχα τέκνα, την πραγματική φροντίδα ή επιμέλεια των οποίων κατέχει με δικαστική απόφαση ή σύμβαση ο/η ανάδοχος ασφαλισμένος/η, μέχρι τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας τους και εάν είναι άνεργα ή προπτυχιακοί, μεταπτυχιακοί ή διδακτορικοί φοιτητές σε αναγνωρισμένες ανώτερες ή ανώτατες σχολές στην Ελλάδα ή στην αλλοδαπή, καθώς και σε αναγνωρισμένα Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΙΕΚ), Κέντρα/Σχολές Επαγγελματικής Κατάρτισης ή στο «Μεταλυκειακό έτος-τάξη μαθητείας» μέχρι τη συμπλήρωση του εικοστού τέταρτου (24ου) έτους της ηλικίας τους ή στην περίπτωση που συνεχίζουν τις σπουδές τους για δύο (2) έτη μετά τη λήξη των σπουδών τους, εφόσον είναι άνεργα, όχι όμως πέραν από τη συμπλήρωση του εικοστού έκτου (26ου) έτους της ηλικίας τους. Τα ανωτέρω τέκνα συνεχίζουν να θεωρούνται μέλη οικογένειας των θανόντων άμεσα ασφαλισμένων ή συνταξιούχων, με τις ανωτέρω προϋποθέσεις, εφόσον δεν δικαιωθούν συντάξεως. Ειδικά ως προς τη συμπλήρωση του δέκατου όγδοου (18ου) έτους της ηλικίας των τέκνων, η ασφαλιστική ικανότητά τους ως έμμεσων μελών διατηρείται έως την τελευταία ημέρα του Φεβρουαρίου του ημερολογιακού έτους που έπεται του έτους συμπλήρωσης του εν λόγω ηλικιακού ορίου. Τέκνα τα οποία έχουν θεμελιώσει ίδιο δικαίωμα παροχών ασθένειας λόγω εργασίας ή απασχόλησης και των οποίων το δικαίωμα αυτό έχει λήξει, δύνανται να ασφαλίζονται εκ νέου ως μέλη οικογένειας των γονέων τους, ανεξαρτήτως του αν είναι άνεργα ή φοιτούν σε εκπαιδευτικό ίδρυμα, εφόσον είναι άγαμα και δεν διαθέτουν ενεργό ίδιο δικαίωμα παροχών ασθένειας. Η επανένταξη πραγματοποιείται από τη λήξη της ουσιαστικής ισχύος του ίδιου δικαιώματος, σύμφωνα με τις λοιπές εφαρμοστέες διατάξεις. Σε περίπτωση απασχόλησης τέκνου μετά την ενηλικίωση και μέχρι τη συμπλήρωση του εικοστού πέμπτου (25ου) έτους της ηλικίας του, εξακολουθεί να ασφαλίζεται ως μέλος της οικογένειας των γονέων του μέχρι τη συμπλήρωση των προβλεπόμενων από τον νόμο ημερών εργασίας για χορήγηση εξ ιδίου δικαιώματος ασφαλιστικής ικανότητας.
Τα τέκνα άμεσα ασφαλισμένων, τα οποία έχουν αναπηρία εξήντα επτά τοις εκατό (67%) και άνω, διατηρούν το δικαίωμα για λήψη παροχών ως μέλη οικογένειας, έστω και αν εργάζονται ή απασχολούνται είτε για βιοποριστικούς λόγους είτε για λόγους εργασιοθεραπείας ή απασχολησιοθεραπείας. Η κατά τα ανωτέρω αναπηρία κρίνεται από τις αρμόδιες Υγειονομικές Επιτροπές.
