Αλλαγή στο καθεστώς παραγραφής των οφειλών από ασφαλιστικές εισφορές τίθεται σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026, περιορίζοντας σημαντικά τον χρόνο μέσα στον οποίο ο ΕΦΚΑ μπορεί να διεκδικήσει απαιτήσεις. Συγκεκριμένα, η παραγραφή των αξιώσεων για εισφορές μειώνεται από τα δέκα στα πέντε έτη, αλλά αφορά αποκλειστικά οφειλές που προκύπτουν από ασφαλιστέα εργασία ή υπηρεσία η οποία θα παρασχεθεί μετά την ημερομηνία αυτή.
Η ρύθμιση προβλέπεται στο άρθρο 6 του ν. 4997/2022 και ενεργοποιείται κατόπιν σχετικής απόφασης του Συμβούλιο της Επικρατείας, «κλειδώνοντας» ένα σαφώς μικρότερο χρονικό παράθυρο για την αναζήτηση και είσπραξη ασφαλιστικών οφειλών από τον ΕΦΚΑ. Για εισφορές που αφορούν εργασία ή υπηρεσία έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2025, εξακολουθεί να ισχύει η δεκαετής παραγραφή.
Κρίσιμο σημείο είναι ότι η έναρξη της παραγραφής δεν συνδέεται με τον χρόνο βεβαίωσης της οφειλής, αλλά με τον χρόνο παροχής της ασφαλιστέας εργασίας. Η παραγραφή ξεκινά την 1η Ιανουαρίου του έτους που ακολουθεί εκείνο στο οποίο παρασχέθηκε η εργασία ή η υπηρεσία. Έτσι, εισφορές που αντιστοιχούν στο 2026 παραγράφονται μετά την πάροδο πενταετίας, δηλαδή στις 31 Δεκεμβρίου 2031, ενώ εισφορές του 2025 παραγράφονται στις 31 Δεκεμβρίου 2035, εφόσον δεν υπάρξει διακοπή.
Ο νόμος, ωστόσο, προβλέπει ρητά περιπτώσεις διακοπής της παραγραφής. Σε αυτές περιλαμβάνονται πράξεις αναγκαστικής είσπραξης, ενέργειες εκτέλεσης, δικαστικές διαδικασίες, πτωχεύσεις, πλειστηριασμοί, εκκαθαρίσεις, καθώς και η κοινοποίηση πράξης βεβαίωσης της οφειλής στον υπόχρεο. Με τις ενέργειες αυτές, ο χρόνος παραγραφής «μηδενίζεται» και αρχίζει εκ νέου.
Σημαντική είναι και η πρόβλεψη ότι απαιτήσεις που έχουν παραγραφεί δεν λαμβάνονται υπόψη για την έκδοση αποδεικτικού ασφαλιστικής ενημερότητας ή βεβαίωσης οφειλής. Παράλληλα, διευκρινίζεται πως οφειλές που έχουν παραγραφεί θεωρούνται οριστικά ανενεργές, ακόμη και αν έχει προηγηθεί ατομική ειδοποίηση, μερική καταβολή ή υπαγωγή σε ρύθμιση μετά την εκπνοή της παραγραφής. Ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί για παραγεγραμμένες οφειλές δεν επιστρέφονται.
Ειδική μέριμνα προβλέπεται για μη μισθωτούς ασφαλισμένους, οι οποίοι μπορούν, κατά την αίτηση συνταξιοδότησης, να ζητήσουν τον συνυπολογισμό ασφαλιστικού χρόνου που καλύπτεται από παραγεγραμμένες οφειλές, υπό την προϋπόθεση καταβολής των αντίστοιχων εισφορών.
