Η πιθανότητα επιβολής δασμών ύψους 30% από τις ΗΠΑ στα ευρωπαϊκά προϊόντα έχει σημάνει συναγερμό στις Βρυξέλλες, με τους Ευρωπαίους αξιωματούχους να προειδοποιούν για σοβαρές ανατροπές στο διατλαντικό εμπόριο και στο οικονομικό μοντέλο της ΕΕ. Παρά τις προσπάθειες συμφιλίωσης, η απειλή από την πλευρά του Ντόναλντ Τραμπ παραμένει ορατή, λίγες μόλις εβδομάδες πριν την καταληκτική ημερομηνία της 1ης Αυγούστου.
Οι Ευρωπαίοι υπουργοί που συναντήθηκαν τη Δευτέρα στις Βρυξέλλες εκφράζουν αισιοδοξία πως θα καταφέρουν να εξασφαλίσουν μια συμφωνία με τις ΗΠΑ που θα διατηρεί το ύψους 1,7 τρισ. δολαρίων εμπόριο μεταξύ των δύο πλευρών σε λειτουργική βάση. Ωστόσο, η απρόβλεπτη στάση του Τραμπ απέναντι στην ΕΕ –την οποία εναλλάξ επαινεί ή καταγγέλλει– διατηρεί ζωντανό το ενδεχόμενο επιβολής υψηλών δασμών.
Ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Μάρος Σέφτσοβιτς τόνισε πως η επιβολή 30% θα καταστήσει πρακτικά αδύνατες τις εμπορικές συναλλαγές, επηρεάζοντας καταστροφικά τις ευρωπαϊκές εξαγωγές από φάρμακα και αυτοκίνητα έως μηχανήματα και κρασί. Η ΕΕ ελπίζει ότι μπορεί να πετύχει συμβιβασμό γύρω στο 10%, διατηρώντας βασικές εξαιρέσεις.
Οι οικονομικές επιπτώσεις μιας τέτοιας εξέλιξης δεν είναι αμελητέες. Σύμφωνα με την Barclays, ένας μέσος δασμός 35% σε συνδυασμό με ευρωπαϊκά αντίποινα 10% θα μπορούσε να μειώσει την παραγωγή της ευρωζώνης κατά 0,7 ποσοστιαίες μονάδες και να αναγκάσει την ΕΚΤ να ρίξει ακόμη περισσότερο τα επιτόκια. Στο ίδιο πνεύμα, γερμανική μελέτη δείχνει απώλειες άνω των 200 δισ. ευρώ έως το 2028, πλήττοντας τα σχέδια του καγκελάριου Μερτς για μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις.
Αντιμέτωπη με τη διαφαινόμενη κρίση, η ΕΕ επιταχύνει τις προσπάθειες διαφοροποίησης του εμπορίου, κλείνοντας συμφωνίες με άλλους εταίρους. Ωστόσο, η αργή πρόοδος σε κομβικές συμφωνίες όπως η ΕΕ–Μερκοσούρ δείχνει τα όρια αυτής της στρατηγικής. Όπως επισημαίνουν αναλυτές, η ΕΕ δεν διαθέτει εύκολες εναλλακτικές αγορές και θα πρέπει να επανεξετάσει τον εξαγωγικό της προσανατολισμό.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ορισμένοι αναλυτές βλέπουν την απειλή των δασμών ως καταλύτη για αναγκαίες εσωτερικές μεταρρυθμίσεις στην ενιαία αγορά και ενίσχυση της εγχώριας ζήτησης. Το αν αυτή η κρίση μετατραπεί σε ευκαιρία για επανασχεδιασμό της ευρωπαϊκής οικονομίας, θα φανεί στους επόμενους μήνες.
