Στις 8 Απριλίου του 1820, η ζωή ενός απλού αγρότη της Μήλου, του Γιώργου (ή Θεόδωρου) Κεντρωτά, άλλαξε ριζικά. Καθώς καθάριζε το χωράφι του από πέτρες, έσκαψε άθελά του ένα λάκκο, αποκαλύπτοντας ένα άγαλμα που έμελλε να γράψει ιστορία: την Αφροδίτη της Μήλου
Η Αφροδίτη της Μήλου, παρότι βρέθηκε ακρωτηριασμένη, χωρίς χέρια, μαγνήτισε τα βλέμματα και σαγήνευσε από την πρώτη στιγμή. Κομμάτια που βρέθηκαν αρχικά χάθηκαν στη δίνη της επεισοδιακής μεταφοράς, αφήνοντας άλυτα τα μυστικά της θεάς.
Σκαλισμένη σε παριανό μάρμαρο, ύψους 2,02 μέτρων, η Αφροδίτη στέκει αγέρωχη, χρονολογημένη γύρω στο 150-50 π.Χ. Πού βρισκόταν όμως αρχικά; Γιατί δημιουργήθηκε σε χωριστά κομμάτια; Τι κίνηση έκαναν τα χαμένα χέρια; Τι κρατούσε; Μήλο, καθρέφτη, ασπίδα;
Παρ’ όλα τα αινίγματα, η γαλήνη και η αυτοπεποίθηση στο πρόσωπό της θεάς μένουν αδιαμφισβήτητες. Η Αφροδίτη της Μήλου, με τα χαρακτηριστικά της γεμάτα γαλήνη και ίσως μια δόση υπεροψίας, αποτελεί σύμβολο ομορφιάς, θηλυκότητας, αισθησιασμού και αδιαμφισβήτητης αυτοπεποίθησης.
Γάλλοι αξιωματικοί που συμμετείχαν σε γειτονικές ανασκαφές, αντιλήφθηκαν την αξία του αγάλματος και θέλησαν να το αποκτήσουν. Ο Ολιβιέ Βουτιέ, Γάλλος αξιωματικός, έρχεται σε επαφή με τον Κεντρωτά και, με τη βοήθεια του Γάλλου πρόξενου, οργανώνουν την αγορά του. Η αγορά του αγάλματος δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Εμφανίστηκαν ανταγωνιστές, ενώ ο Κεντρωτάς φέρεται να ζήτησε υψηλό τίμημα. Η κατάσταση περιπλέχθηκε, με αποτέλεσμα οι Γάλλοι να ασκήσουν πίεση, εκμεταλλευόμενοι την πολιτική αστάθεια της εποχής.
Τελικά, κάτω από ασαφείς συνθήκες, το άγαλμα περιήλθε στους Γάλλους. Ο Κεντρωτάς φέρεται να έλαβε ως αντάλλαγμα 400 γρόσια, ποσό που αμφισβητείται από ιστορικούς, οι οποίοι θεωρούν ότι πιθανόν δέχτηκε εκμετάλλευση. Η μεταφορά της Αφροδίτης στο Παρίσι προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις στην Ελλάδα. Η απώλεια ενός τόσο σημαντικού αρχαιολογικού θησαυρού θεωρήθηκε άδικη και έθιγε την εθνική αξιοπρέπεια.
Έως και σήμερα, η Ελλάδα διεκδικεί την επιστροφή της Αφροδίτης, θεωρώντας ότι η αφαίρεσή της έγινε παράνομα. Η επιστροφή του αγάλματος αποτελεί αίτημα με ηθικό και πολιτιστικό υπόβαθρο, συμβολίζοντας την ανάκτηση της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Πέρα από την αδιαμφισβήτητη καλλιτεχνική αξία, η Αφροδίτη της Μήλου φέρει και μια συμβολική βαρύτητα. Η περιπέτεια του αγάλματος αποτελεί υπενθύμιση της λεηλασίας των ελληνικών αρχαιοτήτων, ενώ η διεκδίκησή της επιστροφής του αγγίζει ζητήματα εθνικής ταυτότητας και πολιτιστικής κληρονομιάς. Το άγαλμα, φιλοτεχνημένο περίπου το 130 π.Χ., απεικονίζει την θεά Αφροδίτη σε φυσικό μέγεθος, με αξεπέραστη κομψότητα και αρμονία. Η θεά στέκεται γυμνή, καλύπτοντας με το αριστερό της χέρι το στήθος και το αιδοίο, ενώ με το δεξί κρατά ίσως ένα μήλο. Η Αφροδίτη της Μήλου αποτελεί ένα διαχρονικό σύμβολο ομορφιάς, θηλυκότητας και αισθησιασμού. Η αψεγάδιαστη μορφή της, η γαλήνια έκφραση του προσώπου της και η αέρινη στάση του σώματός της μαγεύουν τους θεατές εδώ και αιώνες.
