Έναν ενιαίο μηχανισμό που θα επιτρέπει στους εκδότες και τους διαχειριστές ιστοτόπων να αποκλείουν τη χρήση του περιεχομένου τους για την εκπαίδευση μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης συμφώνησαν να στηρίξουν τέσσερις από τους μεγαλύτερους ομίλους του κλάδου: η OpenAI, η Google, η Microsoft και η Anthropic.
Η πρωτοβουλία προβλέπει την εισαγωγή ενός κοινού σήματος, με την ονομασία policy token, το οποίο θα προστίθεται στο αρχείο robots.txt των ιστοτόπων. Πρόκειται για το αρχείο που χρησιμοποιούν οι διαχειριστές ιστοσελίδων προκειμένου να καθορίζουν τους κανόνες πρόσβασης των αυτοματοποιημένων προγραμμάτων συλλογής διαδικτυακών δεδομένων.
Μέχρι σήμερα, οι εκδότες που επιθυμούν να εμποδίσουν τη συλλογή του υλικού τους από εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης χρειάζεται να καταχωρίζουν ξεχωριστές οδηγίες για κάθε πρόγραμμα. Με το νέο πρότυπο, μία κοινή δήλωση θα μπορεί να καλύπτει όλες τις εταιρείες που έχουν δεσμευτεί να το υποστηρίξουν, απλοποιώντας τη διαδικασία αποκλεισμού.
Την πρόταση υπέβαλε στον οργανισμό Internet Engineering Task Force (IETF), ο οποίος είναι αρμόδιος για την ανάπτυξη τεχνικών προτύπων του διαδικτύου, ο Κέβιν Κέλι της Anthropic. Η Anthropic έχει ήδη ενσωματώσει τον νέο μηχανισμό, ενώ Google και Microsoft προγραμματίζουν την υιοθέτησή του εντός του 2027. Από την πλευρά της, η OpenAI έχει ανακοινώσει ότι σκοπεύει να τον υποστηρίξει μέσα στους επόμενους μήνες.
Παράλληλα, η Microsoft σχεδιάζει να δώσει στους εκδότες μεγαλύτερη ευελιξία, επιτρέποντάς τους να επιλέγουν χωριστά εάν το περιεχόμενό τους μπορεί να χρησιμοποιείται για την εκπαίδευση μοντέλων AI ή ως πηγή πληροφοριών για τη δημιουργία απαντήσεων από εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία έχει σημαντικούς περιορισμούς. Η συμμόρφωση με το νέο πρότυπο θα είναι εθελοντική, χωρίς να προβλέπεται ανεξάρτητος μηχανισμός εποπτείας ή επιβολή κυρώσεων σε περίπτωση παραβίασης των σχετικών οδηγιών.
Επιπλέον, το νέο σύστημα δεν θεσπίζει κανόνες για την αδειοδότηση του περιεχομένου ούτε προβλέπει οικονομική αποζημίωση των εκδοτών όταν οι εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης αξιοποιούν το υλικό τους.
Η Meta στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης με τους εκδότες
Την ώρα που οι μεγάλοι όμιλοι Τεχνητής Νοημοσύνης επιχειρούν να διαμορφώσουν ένα κοινό πλαίσιο κανόνων, η Meta βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονες αντιδράσεις από ευρωπαϊκούς εκδοτικούς οργανισμούς για τους όρους αξιοποίησης του δημοσιογραφικού περιεχομένου.
Η μητρική εταιρεία των Facebook και Instagram έχει δηλώσει ότι υποστηρίζει την ανάπτυξη του ενιαίου τεχνικού προτύπου, χωρίς ωστόσο να έχει αναλάβει συγκεκριμένη δέσμευση για την εφαρμογή του.
Στη Νορβηγία, εκδοτικοί οργανισμοί έχουν κινηθεί δικαστικά εναντίον της εταιρείας, αμφισβητώντας νέους συμβατικούς όρους οι οποίοι, σύμφωνα με τους ίδιους, παραχωρούν στη Meta ιδιαίτερα εκτεταμένα δικαιώματα χρήσης δημοσιογραφικού υλικού.
Στις 28 Οκτωβρίου, το Περιφερειακό Δικαστήριο του Όσλο έκρινε ότι η νομιμότητα των συγκεκριμένων όρων πρέπει να εξεταστεί από τη Δικαιοσύνη προτού αυτοί αρχίσουν να εφαρμόζονται.
Σύμφωνα με τη νορβηγική ένωση εκδοτών MBL, οι προτεινόμενοι όροι θα μπορούσαν να επιτρέψουν στη Meta να συγκεντρώνει και να επαναχρησιμοποιεί δημοσιογραφικά άρθρα, φωτογραφίες και βίντεο, ακόμη και όταν αυτά βρίσκονται πίσω από συνδρομητικούς περιορισμούς πρόσβασης (paywalls).
Μάλιστα, όπως υποστηρίζουν οι εκδότες, η δυνατότητα αυτή δεν θα περιοριζόταν στο περιεχόμενο που αναρτάται στο Facebook και στο Instagram, αλλά θα μπορούσε να επεκταθεί και στους ίδιους τους ιστοτόπους των ειδησεογραφικών οργανισμών που χρησιμοποιούν τις συγκεκριμένες πλατφόρμες.
Οι αλλαγές στους όρους και οι αντιδράσεις
Μετά το πρώτο κύμα αντιδράσεων, η Meta προχώρησε σε τροποποίηση των προτεινόμενων όρων, αφαιρώντας τη ρητή αναφορά στη χρήση του περιεχομένου για την εκπαίδευση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης. Ωστόσο, οι εκδοτικοί οργανισμοί εκτιμούν ότι η νέα διατύπωση εξακολουθεί να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αξιοποίησης του δημοσιογραφικού υλικού για εφαρμογές παραγωγικής AI.
Συγκεκριμένα, επισημαίνουν ότι η αναφορά σε δραστηριότητες «ανάπτυξης, βελτίωσης, έρευνας και διατήρησης διαφημιστικών και επιχειρηματικών προϊόντων» είναι αρκετά ευρεία ώστε να μπορεί να περιλαμβάνει και υπηρεσίες Τεχνητής Νοημοσύνης.
Παράλληλα, σύμφωνα με το βρετανικό Press Gazette, η Meta έχει δηλώσει ότι θα σέβεται τις οδηγίες αποκλεισμού που καταχωρίζονται στα αρχεία robots.txt. Ωστόσο, η συγκεκριμένη διαβεβαίωση δεν έχει ενσωματωθεί στους συμβατικούς όρους που αμφισβητούν οι εκδότες.
Υπό το βάρος των αντιδράσεων, η εταιρεία μετέθεσε την ημερομηνία έναρξης εφαρμογής των νέων όρων από τις 30 Οκτωβρίου στις 20 Νοεμβρίου.
Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι το υφιστάμενο καθεστώς θα εξακολουθήσει να ισχύει όσο βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαβουλεύσεις με τους εκδοτικούς οργανισμούς.
Η αντιπαράθεση, πάντως, δεν περιορίζεται στη Νορβηγία. Ενώσεις εκδοτών στη Δανία και τη Σουηδία έχουν ήδη απευθυνθεί στις αρμόδιες εθνικές αρχές ανταγωνισμού, αμφισβητώντας τις πρακτικές της Meta και διεκδικώντας μεγαλύτερο έλεγχο στη χρήση του δημοσιογραφικού τους περιεχομένου.
