Σχεδόν ένα στα δύο ευρώ που καταβάλλονται για ασφάλειες ζωής αφορά συμβόλαια συνδεδεμένα με επενδύσεις, καθώς το μερίδιό τους έφθασε στο 46% το πρώτο εξάμηνο του 2026, με την παραγωγή ασφαλίστρων τους να αυξάνεται κατά 24% σε ετήσια βάση.
Σύμφωνα με την Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας Οκτωβρίου της Τράπεζας της Ελλάδος, η συνολική παραγωγή ασφαλίστρων στις ασφάλειες ζωής διαμορφώθηκε σε 1,6 δισ. ευρώ, αυξημένη κατά 20%, ενώ το μερίδιο των συμβολαίων που συνδέονται με επενδύσεις ήταν 45% το αντίστοιχο εξάμηνο του 2025. Τα στοιχεία αφορούν τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις που εποπτεύει η ΤτΕ.
Η απόδοση ακολουθεί τις αγορές
Στα λεγόμενα unit linked, η ασφαλιστική κάλυψη συνδυάζεται με επένδυση, συνήθως σε μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων. Η αξία του επενδυτικού μέρους μεταβάλλεται ανάλογα με την πορεία των αγορών, ενώ το ποσό που θα εισπράξει ο ασφαλισμένος επηρεάζεται και από τα έξοδα του προγράμματος.
Ο πελάτης συμμετέχει στην πιθανή απόδοση, αναλαμβάνοντας παράλληλα τον κίνδυνο υποχώρησης της αξίας της επένδυσης. Τυχόν προστασία του κεφαλαίου εξαρτάται από τις εγγυήσεις που προβλέπει ρητά το συμβόλαιο και τις προϋποθέσεις τους, όπως η διάρκεια διακράτησης.
Το μέγεθος αυτών των τοποθετήσεων αποτυπώνεται και στο ενεργητικό των ασφαλιστικών εταιρειών. Τον Ιούνιο του 2026, επενδύσεις ύψους 7 δισ. ευρώ αφορούσαν ασφαλίσεις στις οποίες τον επενδυτικό κίνδυνο φέρουν οι ασφαλισμένοι, σύμφωνα με την ΤτΕ.
Οι χρεώσεις και η πρόωρη έξοδος
Για τον ασφαλισμένο, ιδιαίτερη σημασία έχουν οι χρεώσεις που συνοδεύουν κάθε πρόγραμμα. Ανάλογα με το προϊόν, μπορεί να προβλέπονται έξοδα εισόδου, επαναλαμβανόμενες χρεώσεις διαχείρισης ή κόστος εξόδου. Η επίδρασή τους πρέπει να εξετάζεται σε όλη τη διάρκεια του συμβολαίου, αφού μειώνουν το ποσό που τελικά μένει στον πελάτη.
Η διάρκεια αποκτά μεγαλύτερη σημασία όταν ο ασφαλισμένος χρειάζεται τα χρήματά του νωρίτερα. Στην πρόωρη εξαγορά, το ποσό που θα λάβει εξαρτάται από την τότε αξία της επένδυσης και τους όρους αποχώρησης. Έτσι, μπορεί να είναι μικρότερο από τις συνολικές καταβολές του, λόγω της πορείας των αγορών ή των χρεώσεων.
Η ενημέρωση πριν από την υπογραφή
Πριν δεσμευτεί, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να λαμβάνει το Έγγραφο Βασικών Πληροφοριών του επενδυτικού ασφαλιστικού προϊόντος. Πρόκειται για τυποποιημένο έγγραφο έως τριών σελίδων, στο οποίο παρουσιάζονται τα χαρακτηριστικά του, ο δείκτης κινδύνου σε κλίμακα από 1 έως 7, τα κόστη και οι όροι αποχώρησης.
Περιλαμβάνονται επίσης σενάρια για την πιθανή εξέλιξη της επένδυσης, ώστε ο πελάτης να μπορεί να εκτιμήσει διαφορετικές εκβάσεις και να συγκρίνει προϊόντα. Το έγγραφο πρέπει να παραδίδεται εγκαίρως, ώστε να υπάρχει χρόνος για μελέτη πριν από την υπογραφή.
Στις 8 Οκτωβρίου, η ευρωπαϊκή εποπτική αρχή ασφαλίσεων EIOPA έθεσε σε διαβούλευση προσχέδιο για την εποπτεία των πωλήσεων επενδυτικών ασφαλιστικών προϊόντων. Όπως επισημαίνει, η πολυπλοκότητα των ενημερωτικών εγγράφων και η τυπική ολοκλήρωση διαδικασιών μπορούν να δυσκολεύουν την ουσιαστική κατανόηση του προϊόντος από τον καταναλωτή.
Η διαβούλευση ολοκληρώνεται στις 4 Ιανουαρίου 2027, ενώ η οριστικοποίηση της εποπτικής δήλωσης προγραμματίζεται για το πρώτο τρίμηνο του 2027.
