Η ενεργειακή κρίση εντείνει τις οικονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι αρτοποιοί στην Ελλάδα, καθώς οι αυξημένες τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος και των πρώτων υλών επιβαρύνουν το κόστος παραγωγής, περιορίζουν τα περιθώρια κέρδους και προκαλούν ανησυχία για τη βιωσιμότητα των παραδοσιακών φούρνων, με τους επαγγελματίες του κλάδου να ζητούν άμεσα μέτρα οικονομικής στήριξης.
Την ίδια στιγμή, οι αρτοποιοί βρίσκονται αντιμέτωποι με τη μείωση της κατανάλωσης και τις πιέσεις στον τζίρο τους, ενώ η ενεργειακή κρίση δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την προσπάθειά τους να συγκρατήσουν τις τιμές του ψωμιού, με την Ομοσπονδία Αρτοποιών Ελλάδος να εκτιμά ότι περίπου 1.500 παραδοσιακά αρτοποιεία έχουν κλείσει την τελευταία τριετία.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε στις αρχές Οκτωβρίου η πρόεδρος της Ομοσπονδίας Αρτοποιών Ελλάδος, Έλσα Κουκουμέρια, από τα περίπου 1.500 αρτοποιεία που εκτιμάται ότι έκλεισαν την τελευταία τριετία, τα 1.200 διέκοψαν τη λειτουργία τους λόγω οικονομικών δυσκολιών και τα υπόλοιπα 300 επειδή δεν υπήρχε διάδοχη κατάσταση.
Πρόκειται για εκτιμήσεις της Ομοσπονδίας, οι οποίες δεν έχουν διασταυρωθεί με ανεξάρτητη καταμέτρηση από την ΕΛΣΤΑΤ ή το ΓΕΜΗ, ενώ ο συνολικός αριθμός των παραδοσιακών αρτοποιείων που λειτουργούν στη χώρα υπολογίζεται από τους εκπροσώπους του κλάδου σε περίπου 12.000. Τα περίπου 1.500 λουκέτα αναφέρονται στην επίσημη ανοιχτή επιστολή που απέστειλε η Ομοσπονδία στις 19 Οκτωβρίου 2026, συνδέοντάς τα με την αύξηση του λειτουργικού κόστους και τον ανταγωνισμό από τα καταστήματα bake off.
Το ενεργειακό κόστος και οι πρώτες ύλες
Η ενέργεια αποτελεί μία από τις σημαντικότερες δαπάνες των αρτοποιείων, καθώς η παραγωγή ψωμιού προϋποθέτει καθημερινή λειτουργία ενεργοβόρου εξοπλισμού, με αποτέλεσμα οι μεταβολές στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος και των καυσίμων να επηρεάζουν άμεσα το κόστος παραγωγής.
Σύμφωνα με την Ομοσπονδία Αρτοποιών Ελλάδος, η μηνιαία κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας ενός αρτοποιείου μπορεί να ξεπερνά τις 10.000 έως 15.000 κιλοβατώρες, ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και τον εξοπλισμό που χρησιμοποιεί.
Στην επίσημη επιστολή της, η Ομοσπονδία επισημαίνει ότι η μεσοσταθμική τιμή αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε από τα 155,083 ευρώ ανά μεγαβατώρα τον Αύγουστο του 2026 στα 187,567 ευρώ τον Σεπτέμβριο, ενώ οι εκτιμήσεις που επικαλείται για τον Οκτώβριο κάνουν λόγο για ενδεχόμενη υπέρβαση των 190 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Οι συγκεκριμένες τιμές αφορούν τη χονδρεμπορική αγορά και όχι την τελική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας που καταβάλλει κάθε αρτοποιείο, η οποία διαφοροποιείται ανάλογα με τη σύμβαση προμήθειας και τις επιμέρους χρεώσεις.
Πόσο τζίρο χρειάζεται καθημερινά ένα αρτοποιείο
Το μέγεθος της οικονομικής επιβάρυνσης αποτυπώνεται και στα στοιχεία που παρουσίασε ο πρόεδρος του Σωματείου Αρτοποιών Μαγνησίας, Κωνσταντίνος Τσουράπας, μιλώντας στην ΕΡΤ
Χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα τη δική του επιχείρηση, ανέφερε ότι οι ημερήσιες δαπάνες για ηλεκτρικό ρεύμα φτάνουν περίπου τα 60 ευρώ, ενώ άλλα 60 ευρώ απαιτούνται για πετρέλαιο, με το συνολικό ενεργειακό κόστος να διαμορφώνεται στα 120 ευρώ την ημέρα.
«Είναι δυσβάσταχτο αυτό», δήλωσε ο ίδιος, εκτιμώντας ότι ένα μικρό αρτοποιείο με αντίστοιχα έξοδα χρειάζεται ημερήσιο τζίρο περίπου 600 ευρώ για να μπορέσει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του.
Πέρα από το ρεύμα και τα καύσιμα, οι επαγγελματίες καλούνται να καλύψουν το κόστος για αλεύρι και άλλες πρώτες ύλες, τη μισθοδοσία, τις ασφαλιστικές εισφορές, τη φορολογία και τις υπόλοιπες υποχρεώσεις τους.
Η μειωμένη κατανάλωση
Παρά την αύξηση του κόστους παραγωγής, οι αρτοποιοί επιχειρούν να περιορίσουν τις ανατιμήσεις στο ψωμί, καθώς η οικονομική πίεση που δέχονται τα νοικοκυριά επηρεάζει τις αγοραστικές τους δυνατότητες.
Σύμφωνα με όσα ανέφεραν εκπρόσωποι της Ομοσπονδίας σε συνέντευξη Τύπου οι επαγγελματίες επιδιώκουν να διατηρήσουν τις τιμές αμετάβλητες για όσο τους το επιτρέπουν τα οικονομικά τους περιθώρια, χωρίς ωστόσο να αποκλείουν νέες αυξήσεις. Οι ίδιοι αναγνώρισαν ότι η κατανάλωση ψωμιού εξακολουθεί να μειώνεται, γεγονός που επηρεάζει τις πωλήσεις των επιχειρήσεων σε μια περίοδο αυξημένων δαπανών.
Τι ζητούν οι αρτοποιοί
Την ανάγκη άμεσης οικονομικής ενίσχυσης του κλάδου επανέφερε η Ομοσπονδία Αρτοποιών Ελλάδος με ανοιχτή επιστολή της, στις 19 Οκτωβρίου 2026, ζητώντας την έκτακτη κρατική επιδότηση του ενεργειακού κόστους των παραδοσιακών αρτοποιείων.
Στην επιστολή, την οποία υπογράφουν η πρόεδρος Έλσα Κουκουμέρια και ο γενικός γραμματέας Κώστας Κεβρεκίδης, η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι οι αυξημένοι λογαριασμοί ενέργειας έχουν περιορίσει σημαντικά τις οικονομικές αντοχές των επιχειρήσεων.
Στην επιστολή επισημαίνεται ότι η ανάγκη στήριξης είχε αναγνωριστεί και την περίοδο 2024-2025, όταν χορηγήθηκε ειδική επιδότηση ηλεκτρικής ενέργειας ύψους 0,04 ευρώ ανά κιλοβατώρα για την αρτοποιία, κατά 50% υψηλότερη από την αντίστοιχη ενίσχυση που δόθηκε στις υπόλοιπες επιχειρήσεις.
Η Ομοσπονδία ζητά εκ νέου επιδότηση, προκειμένου να περιοριστεί η επιβάρυνση από το ηλεκτρικό ρεύμα, καθώς και συνάντηση για την εξέταση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η βιοτεχνική αρτοποιία.
Παράλληλα, οι εκπρόσωποι του κλάδου ζητούν αλλαγές στο πλαίσιο που διέπει τη χρήση των όρων «φούρνος» και «αρτοποιείο», ώστε να διαχωρίζονται σαφέστερα οι επιχειρήσεις που παράγουν ψωμί από τα καταστήματα bake off, στα οποία πραγματοποιείται το τελικό στάδιο ψησίματος έτοιμων προϊόντων.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε η Ομοσπονδία, την τελευταία τριετία άνοιξαν περίπου 600 σημεία bake off, εκ των οποίων τα μισά ανήκουν σε μεγάλες αρτοβιομηχανίες. Οι παραδοσιακοί αρτοποιοί υποστηρίζουν ότι η σαφέστερη διάκριση των καταστημάτων είναι απαραίτητη τόσο για την ενημέρωση των καταναλωτών όσο και για τη διαμόρφωση συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού στην αγορά. Για το συγκεκριμένο ζήτημα δεν αποκλείουν ακόμη και προσφυγή στην Κομισιόν.
Το οικονομικό στοίχημα
Η βιωσιμότητα των παραδοσιακών αρτοποιείων εξαρτάται πλέον σε μεγάλο βαθμό από τη δυνατότητά τους να καλύπτουν τις αυξημένες δαπάνες παραγωγής χωρίς να προχωρούν σε ανατιμήσεις που θα περιορίσουν ακόμη περισσότερο την κατανάλωση.
Με περίπου 12.000 φούρνους να λειτουργούν στη χώρα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του κλάδου, η εξέλιξη του ενεργειακού κόστους, οι τιμές των πρώτων υλών και η πορεία του τζίρου αποτελούν βασικούς παράγοντες για την οικονομική αντοχή των επιχειρήσεων.
Οι εκτιμήσεις της Ομοσπονδίας για περίπου 1.500 λουκέτα τα τελευταία χρόνια, παρότι δεν αποτελούν ανεξάρτητα επιβεβαιωμένη καταμέτρηση, αποτυπώνουν την ανησυχία των εκπροσώπων της αρτοποιίας για την πορεία του κλάδου, καθώς η αύξηση του κόστους και οι πιέσεις στις πωλήσεις περιορίζουν τα περιθώρια συνέχισης της δραστηριότητας.
