Ένα νέο μοντέλο αποταμίευσης για τα παιδιά, με κρατική επιδότηση που θα ισοδυναμεί με τις καταθέσεις των γονέων, συγκεντρώνει την υποστήριξη της πλειονότητας των οικονομολόγων που συμμετέχουν στο Ελληνικό Πάνελ Οικονομολόγων του ΚΕΦΙΜ. Το μέτρο, το οποίο είχε ανακοινωθεί από τον Πρωθυπουργό στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα αρχικό κεφάλαιο για κάθε παιδί μέχρι την ενηλικίωσή του.
Σύμφωνα με τις απαντήσεις 20 οικονομολόγων στην έρευνα του Σεπτεμβρίου, το 75% αξιολογεί θετικά την πρωτοβουλία, ενώ το 25% εκφράζει διαφωνίες. Οι υποστηρικτές της εκτιμούν ότι μπορεί να ενισχύσει την αποταμιευτική συνείδηση και να καλλιεργήσει μια πιο μακροπρόθεσμη επενδυτική κουλτούρα στην Ελλάδα.
Πώς θα λειτουργεί ο αποταμιευτικός λογαριασμός
Το σχέδιο προβλέπει ότι οι γονείς θα μπορούν να ανοίγουν ειδικό λογαριασμό μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού. Για κάθε ευρώ που θα καταθέτουν, το Δημόσιο θα προσθέτει άλλο ένα, διπλασιάζοντας ουσιαστικά το ποσό της αποταμίευσης, έως το προβλεπόμενο όριο.
Η μέγιστη κρατική συνεισφορά θα ξεκινά από 1.200 ευρώ ετησίως, ενώ προβλέπεται αναπροσαρμογή του ορίου κατά 10% κάθε πέντε χρόνια.
Τα χρήματα θα παραμένουν δεσμευμένα μέχρι τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας του παιδιού, με ορισμένες εξαιρέσεις. Παράλληλα, οι οικογένειες θα μπορούν να επιλέγουν μεταξύ εγκεκριμένων επενδυτικών προϊόντων, ώστε το κεφάλαιο να έχει τη δυνατότητα να αυξάνεται σε βάθος χρόνου.
Γιατί οι οικονομολόγοι στηρίζουν το μέτρο
Σύμφωνα με τους οικονομολόγους που τοποθετήθηκαν θετικά, το σημαντικότερο πλεονέκτημα είναι ότι η αποταμίευση ξεκινά από πολύ μικρή ηλικία, δημιουργώντας έναν μεγάλο χρονικό ορίζοντα για τη συσσώρευση κεφαλαίου και την αξιοποίηση πιθανών επενδυτικών αποδόσεων.
Ωστόσο, επισημαίνουν ότι η επιτυχία του προγράμματος δεν θα πρέπει να μετρηθεί μόνο από το ποσό που θα συγκεντρώσει κάθε παιδί μέχρι τα 18 του χρόνια. Εξίσου σημαντική θεωρείται η χρηματοοικονομική εκπαίδευση των νέων, ώστε να κατανοούν τη λειτουργία των επενδύσεων, τη σχέση κινδύνου και απόδοσης και τη σωστή διαχείριση των χρημάτων τους.
Ο κίνδυνος να ευνοηθούν οι οικονομικά ισχυρότεροι
Παρά τη θετική αποτίμηση, οι οικονομολόγοι εντοπίζουν μια σημαντική αδυναμία στον σχεδιασμό: η κρατική ενίσχυση εξαρτάται από την οικονομική δυνατότητα των γονέων να αποταμιεύουν.
Αυτό σημαίνει ότι οι οικογένειες με υψηλότερα εισοδήματα θα μπορούν ευκολότερα να αξιοποιούν το ανώτατο όριο της επιδότησης, ενώ τα νοικοκυριά που δυσκολεύονται να καλύψουν τις καθημερινές τους ανάγκες ενδέχεται να λαμβάνουν μικρότερη κρατική συνεισφορά.
Έτσι, ένα πρόγραμμα που αποσκοπεί στη δημιουργία αποταμιευτικού κεφαλαίου για όλα τα παιδιά μπορεί τελικά να διευρύνει τις διαφορές μεταξύ οικογενειών με διαφορετικές οικονομικές δυνατότητες.
Η πρόταση για αρχική κατάθεση από το κράτος
Για την αντιμετώπιση αυτής της ανισότητας, μεταξύ των προτάσεων που διατυπώθηκαν περιλαμβάνεται η χορήγηση ενός αρχικού κρατικού ποσού σε κάθε παιδί, ανεξάρτητα από το εισόδημα των γονέων του.
Με αυτόν τον τρόπο, όλα τα παιδιά θα αποκτούν ένα ελάχιστο αποταμιευτικό κεφάλαιο, ακόμη και όταν η οικογένειά τους δεν έχει τη δυνατότητα να πραγματοποιεί τακτικές καταθέσεις.
Το βασικό ζητούμενο, σύμφωνα με την προσέγγιση αυτή, είναι ο νέος «κουμπαράς» να λειτουργήσει όχι μόνο ως κίνητρο αποταμίευσης, αλλά και ως εργαλείο δημιουργίας περισσότερων οικονομικών ευκαιριών για τη νέα γενιά.
