Αυξήσεις κατά 2,8% στα αναπηρικά επιδόματα και σε συγκεκριμένες οικονομικές παροχές προς άτομα με αναπηρία προβλέπονται από την 1η Ιανουαρίου 2027, με βάση τη νέα ρύθμιση που περιλαμβάνεται στο άρθρο 21 του νέου νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση.
Η ρύθμιση του άρθρου 21 συνδέει πλέον τις αυξήσεις στα συγκεριμένα επιδόματα με τον ετήσιο συντελεστή αύξησης των συντάξεων, ο οποίος – σύμφωνα με το άρθρο 14 του ν. 4387/2016 – προκύπτει από τον πολλαπλασιασμό του αθροίσματος του μέσου ετήσιου πληθωρισμού και του ετησίου ποσού πραγματικής αύξησης του ΑΕΠ του εκάστοτε προηγούμενου έτους με ποσοστό 50%. Ο συντελεστής αυτός εκτιμάται αυτή τη στιγμή επισήμως από την κυβέρνηση ότι θα διαμορφωθεί στο 2,8%.
Σύμφωνα, ειδικότερα, με τη διατύπωση της διάταξης, από την 1η Ιανουαρίου 2027 και εφεξής οι παροχές προς τους αναπήρους αναπροσαρμόζονται κατά ποσοστό ίσο με τον συντελεστή ετήσιας αύξησης των συντάξεων, όπως αυτός προβλέπεται στο άρθρο 14 του ν. 4387/2016.
Μόνιμος μηχανισμός για τις παροχές των αναπήρων
Δημιουργείται έτσι ένας μόνιμος μηχανισμός ετήσιας τακτικής αναπροσαρμογής των παροχών προς τους αναπήρους. Έτσι, εφόσον οριστικοποιηθεί η αύξηση των συντάξεων κατά 2,8% για το 2027, το ίδιο ποσοστό θα εφαρμοστεί και στα αναπηρικά επιδόματα που κατονομάζει η διάταξη.
Αυτό σημαίνει ότι η αύξηση δεν θα χρειάζεται να καθορίζεται κάθε φορά με μια αυτοτελή νομοθετική παρέμβαση ειδικά για τις συγκεκριμένες παροχές, εφόσον παραμείνει σε ισχύ ο νέος μηχανισμός.
Με βάση το εξαγγελθέν 2,8%, οι αυξήσεις του 2027 θα κυμαίνονται από λίγα ευρώ έως περίπου 24 ευρώ τον μήνα για τις βασικές παροχές που εξετάζονται, προσθέτοντας ένα σταθερό ποσό στο μηνιαίο εισόδημα των δικαιούχων.
Συγκεκριμένα, για τους δικαιούχους, η αλλαγή μεταφράζεται σε μηνιαίες αυξήσεις που ξεκινούν από 4,98 ευρώ για το επίδομα κίνησης και φτάνουν τα 23,69 ευρώ για το πλήρες εξωιδρυματικό επίδομα των 846 ευρώ.
Πώς διαμορφώνονται τα επιδόματα του ΟΠΕΚΑ
Η αναπροσαρμογή αφορά, κατ’ αρχήν, τα προνοιακά αναπηρικά επιδόματα σε χρήμα που χορηγούνται από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ).
Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται οι παροχές για:
βαριά αναπηρία,
σοβαρή ή βαριά νοητική υστέρηση,
αναπηρία όρασης,
κώφωση και βαρηκοΐα,
εγκεφαλική παράλυση,
παραπληγία και τετραπληγία, καθώς και
συγκεκριμένες αιματολογικές παθήσεις.
Περιλαμβάνονται επίσης:
το διατροφικό επίδομα,
το επίδομα κίνησης και
οι προβλεπόμενες οικονομικές ενισχύσεις για ασθενείς ή αποθεραπευθέντες από τη νόσο Χάνσεν και μέλη των οικογενειών τους.
Πιο αναλυτικά, από τον Ιανουάριο του 2027 η οικονομική ενίσχυση βαριάς αναπηρίας του ΟΠΕΚΑ θα αυξηθεί από 338 σε 347,46 ευρώ τον μήνα, δηλαδή κατά 9,46 ευρώ. Το επίδομα σοβαρής ή βαριάς νοητικής υστέρησης ανεβαίνει από 569 σε 584,93 ευρώ, με αύξηση 15,93 ευρώ.
Αντίστοιχα, το προνοιακό επίδομα παραπληγίας, τετραπληγίας και ακρωτηριασμού, όπου καταβάλλεται ολόκληρο, θα αυξηθεί από 833 σε 856,32 ευρώ, δηλαδή κατά 23,32 ευρώ μηνιαίως.
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις σε απόλυτα ποσά θα καταγραφούν στις υψηλότερες παροχές.
Παράδειγμα: Ένας δικαιούχος που σήμερα λαμβάνει 753 ευρώ από τον Ιανουάριο του 2027 θα εισπράττει 774,08 ευρώ τον μήνα. Το ετήσιο όφελος, εφόσον καταβληθούν 12 πλήρεις μηνιαίες παροχές, θα είναι 252,96 ευρώ.
Για δικαιούχο της οικονομικής ενίσχυσης βαριάς αναπηρίας των 338 ευρώ, η αύξηση των 9,46 ευρώ τον μήνα αντιστοιχεί σε περίπου 113,52 ευρώ ετησίως.
Η αναπροσαρμογή αφορά το ποσό της παροχής και δεν σημαίνει ότι μεταβάλλονται αυτομάτως τα ποσοστά αναπηρίας ή οι υπόλοιπες προϋποθέσεις χορήγησης.
Στα 869,69 ευρώ το εξωιδρυματικό επίδομα
Όμως η αναπροσαρμογή δεν θα περιοριστεί μόνο στις παροχές του ΟΠΕΚΑ, αλλά θα ισχύσει και για τις παροχές του e-ΕΦΚΑ όπου ξεχωριστή κατηγορία αποτελεί το εξωιδρυματικό επίδομα, το οποίο χορηγείται στους δικαιούχους που πληρούν τις προβλεπόμενες ιατρικές και ασφαλιστικές προϋποθέσεις.
Με βάση το σημερινό πλήρες μηνιαίο ποσό των 846 ευρώ, η αύξηση 2,8% αντιστοιχεί σε 23,69 ευρώ. Το επίδομα θα διαμορφωθεί έτσι στα 869,69 ευρώ τον μήνα.
Στην περίπτωση του μονού ακρωτηριασμού, όπου καταβάλλεται το μισό εξωιδρυματικό επίδομα, το ποσό των 423 ευρώ θα αυξηθεί υπολογιστικά στα 434,84 ευρώ.
Εφόσον η αύξηση ισχύσει για 12 πλήρεις μήνες, το πρόσθετο ετήσιο ποσό για δικαιούχο του πλήρους εξωιδρυματικού επιδόματος θα φτάσει τα 284,28 ευρώ.
Πρέπει, πάντως, να διακρίνεται το εξωιδρυματικό επίδομα του e-ΕΦΚΑ από το προνοιακό επίδομα παραπληγίας και τετραπληγίας του ΟΠΕΚΑ. Πρόκειται για διαφορετικές παροχές, με διαφορετικό νομοθετικό πλαίσιο και προϋποθέσεις χορήγησης.
Τι προβλέπεται για συνταξιούχους του πρώην ΟΓΑ
Στις αυξήσεις εντάσσεται και μια ειδική κατηγορία συνταξιούχων του πρώην Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΟΓΑ).
Συγκεκριμένα, το άρθρο 21 κατονομάζει το επίδομα απολύτου αναπηρίας για συνταξιούχους του πρώην ΟΓΑ που λαμβάνουν μόνο τη βασική σύνταξη του πρώην Οργανισμού και έχουν εφ’ όρου ζωής ποσοστό αναπηρίας 100%.
Για τους συγκεκριμένους δικαιούχους, το ποσό του επιδόματος θα αναπροσαρμόζεται επίσης με τον ετήσιο συντελεστή αύξησης των συντάξεων.
Η διάταξη δεν ορίζει ενιαίο σημερινό ποσό για τη συγκεκριμένη κατηγορία. Συνεπώς, ο ακριβής υπολογισμός πρέπει να γίνεται επί του ποσού που καταβάλλεται σε κάθε δικαιούχο, με αύξηση 2,8%.
Η ρύθμιση δεν πρέπει να συγχέεται με το σύνολο των επιδομάτων απολύτου αναπηρίας που καταβάλλονται βάσει διαφορετικών ασφαλιστικών διατάξεων.
Αυξήσεις και στην αναδοχή ατόμων με αναπηρία
Η τέταρτη κατηγορία που καλύπτει το άρθρο 21 αφορά την οικονομική ενίσχυση που λαμβάνουν ανάδοχοι γονείς ατόμων ενταγμένων σε γενικά ή ειδικά αναπηρικά προνοιακά προγράμματα.
Στην περίπτωση αυτή απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς η οικονομική ενίσχυση αναδοχής μπορεί να περιλαμβάνει βασικό ποσό και πρόσθετη ενίσχυση λόγω της αναπηρίας του αναδεχόμενου ατόμου.
Η νέα διάταξη παραπέμπει ειδικά στην ενίσχυση που συνδέεται με τα αναπηρικά προνοιακά προγράμματα. Επομένως, δεν μπορεί να συναχθεί από το άρθρο 21 ότι αυξάνεται αυτομάτως κατά 2,8% ολόκληρο το βασικό επίδομα αναδοχής.
Παράδειγμα: Εφόσον η πρόσθετη αναπηρική ενίσχυση αντιστοιχεί στο επίδομα βαριάς αναπηρίας των 338 ευρώ, η προσαύξηση αυτή θα διαμορφωθεί υπολογιστικά σε 347,46 ευρώ.
Αντίστοιχα, εφόσον η πρόσθετη ενίσχυση αντιστοιχεί σε προνοιακή παροχή 753 ευρώ, το νέο ποσό της συγκεκριμένης προσαύξησης θα είναι 774,08 ευρώ.
Αναλυτικός πίνακας: Τα αναπηρικά επιδόματα με αύξηση 2,8%
(τα ποσά σε ευρώ ανά μήνα)
Επίδομα ή κατηγορία παροχής Ποσό 2026 Αύξηση 2,8% Νέο ποσό 2027
Βαριά αναπηρία 338,00 9,46 347,46
Σοβαρή ή βαριά νοητική υστέρηση 569,00 15,93 584,93
Αναπηρία όρασης – μειωμένη κατηγορία 391,00 10,95 401,95
Αναπηρία όρασης – πλήρης κατηγορία 753,00 21,08 774,08
Κώφωση – βαρηκοΐα 391,00 10,95 401,95
Μεσογειακή αναιμία και συναφείς αιμοσφαιρινοπάθειες 391,00 10,95 401,95
AIDS 753,00 21,08 774,08
Αιμορροφιλία και λοιπές προβλεπόμενες αιμορραγικές ή ανοσολογικές παθήσεις 753,00 21,08 774,08
Εγκεφαλική παράλυση 753,00 21,08 774,08
Παραπληγία – τετραπληγία – ακρωτηριασμός, πλήρες προνοιακό επίδομα 833,00 23,32 856,32
Παραπληγία – τετραπληγία, μισό προνοιακό επίδομα 417,00 11,68 428,68
Μονός ακρωτηριασμός – προνοιακή παροχή 357,00 10,00 367,00
Διατροφικό επίδομα 391,00 10,95 401,95
Επίδομα κίνησης 178,00 4,98 182,98
Νόσος Χάνσεν – μειωμένη κατηγορία 391,00 10,95 401,95
Νόσος Χάνσεν – πλήρης κατηγορία 753,00 21,08 774,08
Εξωιδρυματικό επίδομα e-ΕΦΚΑ, πλήρες 846,00 23,69 869,69
Εξωιδρυματικό επίδομα e-ΕΦΚΑ, μισό λόγω μονού ακρωτηριασμού 423,00 11,84 434,84
Τα ποσά του 2027 είναι υπολογισμένα με προσαύξηση των σημερινών ποσών κατά 2,8% και στρογγυλοποίηση στα δύο δεκαδικά. Οι διαφορετικές κατηγορίες αναπηρίας όρασης και νόσου Χάνσεν έχουν ενοποιηθεί ανά ύψος παροχής, χωρίς να καταργούνται οι επιμέρους κατηγορίες δικαιούχων.
