Πριν από τα δεύτερα γενέθλια του παιδιού πρέπει να έχει υποβληθεί η αίτηση για τον νέο ατομικό επενδυτικό λογαριασμό. Από εκεί και πέρα, γονείς και άλλα φυσικά πρόσωπα θα μπορούν να καταθέτουν συνολικά έως 10.000 ευρώ τον χρόνο, ενώ το κράτος θα προσθέτει ισόποση ενίσχυση, με αρχικό ανώτατο όριο τα 1.200 ευρώ ετησίως. Τα χρήματα θα επενδύονται μέχρι το παιδί να γίνει 18 ετών, με το νομοσχέδιο να προβλέπει τι θα συμβαίνει αν η οικογένεια δεν επιλέξει επενδυτικό προφίλ, πότε επιτρέπεται πρόωρη ανάληψη και ποιες φορολογικές απαλλαγές ισχύουν.
Παράλληλα, αυξάνεται το επίδομα γέννησης για το τέταρτο παιδί στα 4.500 ευρώ. Οι ρυθμίσεις περιλαμβάνονται στο σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με τίτλο «Ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, της αποταμίευσης και των επενδύσεων, φορολογικές, μισθολογικές, συνταξιοδοτικές διατάξεις και λοιπές διατάξεις κοινωνικής πολιτικής», το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 18 Οκτωβρίου, θα παραμείνει ανοικτό για σχόλια έως την 1η Νοεμβρίου και προγραμματίζεται να ψηφιστεί μέσα στον ίδιο μήνα.
Ποιος κάνει την αίτηση και μέχρι πότε
Για κάθε παιδί που πληροί τα κριτήρια του νόμου μπορεί να δημιουργηθεί ένας μοναδικός ατομικός επενδυτικός λογαριασμός. Την αίτηση υποβάλλει ενήλικος που ασκεί τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια του παιδιού. Η αίτηση πρέπει να γίνει πριν από τη συμπλήρωση των δύο ετών.
Ο λογαριασμός συνδέεται με τον φορολογικό ή άλλο αναγνωριστικό αριθμό του παιδιού, ώστε να παρακολουθούνται οι εισφορές και οι κρατικές ενισχύσεις. Η διαχείρισή του γίνεται αποκλειστικά προς όφελος του ανηλίκου. Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι η δημιουργία και η λειτουργία του θα γίνονται μέσω παρόχων, όπως τράπεζες, επενδυτικές και ασφαλιστικές εταιρείες, ενώ επιτρέπει και την αυτοδιαχείριση.
Πόσα καταθέτουν οι συγγενείς και πόσα βάζει το κράτος
Εισφορές μπορούν να κάνουν οι γονείς, οι παππούδες, οι νονοί και γενικότερα κάθε φυσικό πρόσωπο. Το συνολικό ποσό που μπορεί να κατατίθεται στον λογαριασμό δεν θα ξεπερνά τις 10.000 ευρώ ανά ημερολογιακό έτος.
Για κάθε επιλέξιμη εισφορά το Δημόσιο θα προσθέτει ισόποσο ποσό, με ανώτατη κρατική συμμετοχή τα 1.200 ευρώ τον χρόνο. Το όριο αυτό προβλέπεται να αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία. Όταν οι καταθέσεις γίνονται τακτικά, η κρατική ενίσχυση υπολογίζεται σε μηνιαία βάση για ποσά έως 100 ευρώ τον μήνα. Για διαφορετικά ή μεταβαλλόμενα ποσά προβλέπεται ετήσια εκκαθάριση, με βάση τις εισφορές που έχουν καταβληθεί έως το τέλος του έτους.
Η πίστωση της κρατικής ενίσχυσης θα γίνεται από την ΑΑΔΕ μέσα σε 30 ημέρες από την οριστική καταβολή της εισφοράς. Ωστόσο, τα ακριβή κριτήρια για το ποιες εισφορές θα θεωρούνται επιλέξιμες θα καθοριστούν με υπουργική απόφαση.
Που επενδύονται τα χρήματα
Οι γονείς ή οι νόμιμοι εκπρόσωποι θα επιλέγουν επενδυτικό προφίλ ανάλογα με το ρίσκο που είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν. Το νομοσχέδιο προβλέπει τέσσερις κατηγορίες: συντηρητικό προφίλ με επενδύσεις σταθερού εισοδήματος, ισορροπημένο, αναπτυξιακό και δυναμικό, με μεγαλύτερη συμμετοχή μετοχών όσο αυξάνεται το ρίσκο.
Οι επενδύσεις περιορίζονται σε συγκεκριμένα προϊόντα, όπως αμοιβαία κεφάλαια και ETF, καθώς και μετοχές και ομόλογα που διαπραγματεύονται σε ρυθμιζόμενες αγορές της ΕΕ ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. Κρυπτονομίσματα, προϊόντα μόχλευσης και άλλες σύνθετες ή υψηλού κινδύνου επενδύσεις εξαιρούνται. Προβλέπονται επίσης όρια στη συγκέντρωση των χρημάτων σε συγκεκριμένες επενδύσεις και περιορισμοί στο ποσοστό που μπορεί να παραμένει σε μετρητά. Το επενδυτικό προφίλ μπορεί να αλλάξει έως δύο φορές, με απόσταση τουλάχιστον πέντε ετών ανάμεσα στις επιλογές.
Τι γίνεται αν δεν επιλεγεί επενδυτικό προφίλ
Αν η οικογένεια δεν επιλέξει επενδυτικό προϊόν, ενεργοποιείται συντηρητική προεπιλεγμένη λύση με εγγυημένο κεφάλαιο. Η προστασία αυτή καλύπτει τόσο τις εισφορές της οικογένειας όσο και την κρατική συμμετοχή. Για την προεπιλεγμένη λύση, το συνολικό ετήσιο κόστος δεν μπορεί να ξεπερνά το 0,50% της αξίας των περιουσιακών στοιχείων του λογαριασμού.
Οι πάροχοι θα πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον ένα προϊόν με εγγυημένο μηχανισμό σε κάθε επενδυτικό προφίλ, χωρίς όμως να είναι υποχρεωτική η επιλογή του. Πριν από οποιαδήποτε επιλογή, οι χρεώσεις πρέπει να γνωστοποιούνται με σαφήνεια, μαζί με το συνολικό κόστος του προϊόντος.
Πότε μπορεί να γίνει ανάληψη πριν από τα 18
Τα χρήματα παραμένουν δεσμευμένα μέχρι το παιδί να ενηλικιωθεί. Πρόωρη ανάληψη επιτρέπεται μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως ο θάνατος του παιδιού ή του προσώπου που ασκεί τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια, καθώς και για σοβαρούς λόγους υγείας του παιδιού, οι οποίοι θα πιστοποιούνται από δημόσιο νοσοκομείο. Τα ειδικότερα κριτήρια και η διαδικασία για τους λόγους υγείας θα οριστούν με υπουργική απόφαση.
Όσο το παιδί είναι ανήλικο, τα χρήματα δεν μπορούν να εκχωρηθούν ή να κατασχεθούν και δεν εντάσσονται στην πτωχευτική περιουσία του γονέα ή του κηδεμόνα. Αν γίνει παράνομη πρόωρη ανάληψη, ο πάροχος επιστρέφει στο Δημόσιο την κρατική συμμετοχή μαζί με τις αποδόσεις που της αναλογούν.
Τι μπορεί να κάνει το παιδί όταν γίνει 18
Με την ενηλικίωση, ο λογαριασμός περνά στην προσωπική περιουσία του δικαιούχου. Το παιδί μπορεί να πάρει όλα τα χρήματα, να τα μεταφέρει σε καταθετικό λογαριασμό ή να τα μεταφέρει σε άλλον επενδυτικό λογαριασμό. Μπορεί επίσης να κάνει μερική ανάληψη και να αφήσει το υπόλοιπο να συνεχίσει να επενδύεται.
Η ανάληψη και η μεταφορά δεν θεωρούνται φορολογητέες πράξεις. Αν τα χρήματα μεταφερθούν σε άλλον επενδυτικό λογαριασμό, διατηρείται το ιστορικό των επενδύσεων και η μεταφορά δεν αντιμετωπίζεται ως νέα εισφορά. Η αλλαγή παρόχου προβλέπεται να γίνεται χωρίς χρέωση και μέσα σε δέκα εργάσιμες ημέρες από την ολοκλήρωση του αιτήματος, εφόσον είναι τεχνικά δυνατή η μεταφορά των επενδύσεων χωρίς ρευστοποίηση.
Τι ισχύει για τη φορολογία
Οι εισφορές δεν θεωρούνται εισόδημα του παιδιού και δεν συνυπολογίζονται στα κριτήρια για κοινωνικές παροχές ή στα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης περιουσιακών στοιχείων. Επίσης, οι προσωπικές εισφορές απαλλάσσονται από φόρο δωρεάς ή γονικής παροχής. Αφορολόγητοι είναι οι τόκοι, τα μερίσματα και τα κέρδη από τίτλους που αποκτώνται μέσα στον λογαριασμό.
Aυξάνεται το επίδομα γέννησης
Το επίδομα για το πρώτο παιδί παραμένει στα 2.400 ευρώ, για το δεύτερο στα 2.700 ευρώ και για το τρίτο στα 3.000 ευρώ. Για το τέταρτο αυξάνεται στα 4.500 ευρώ, ενώ για το πέμπτο διαμορφώνεται στα 5.500 ευρώ και για κάθε επόμενο αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ.
Η αύξηση αφορά γεννήσεις από την 1η Ιανουαρίου 2026. Το επίδομα καταβάλλεται σε δύο ισόποσες δόσεις. Για δικαιούχους που έχουν ήδη λάβει ολόκληρο το επίδομα ή την πρώτη δόση, η διαφορά προβλέπεται να καταβληθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 χωρίς νέα αίτηση. Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις ακολουθείται η συνήθης διαδικασία.
