Έλλειμμα στην παραγωγικότητα εξακολουθεί να καταγράφει η Ελλάδα, καθώς, σύμφωνα με το Country Report της Κομισιόν, οι εργαζόμενοι δουλεύουν τις περισσότερες ώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά η παραγωγικότητα της εργασίας παραμένει μόλις στο 54,6% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Το έλλειμμα παραγωγικότητας αναδεικνύεται έτσι σε μία από τις βασικές διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας, παρά τη δημοσιονομική σταθεροποίηση, την αποκλιμάκωση του χρέους και την έξοδο της Ελλάδας από τη λίστα των χωρών με μακροοικονομικές ανισορροπίες.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, η παραγωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα έχει αρχίσει να αυξάνεται, ωστόσο εξακολουθεί να κινείται πολύ χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ. Την ίδια στιγμή, η χώρα καταγράφει τις περισσότερες ώρες εργασίας ανά εργαζόμενο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στοιχείο που δείχνει ότι το πρόβλημα δεν βρίσκεται στον χρόνο εργασίας, αλλά στην αξία που παράγεται μέσα σε αυτόν.
Η επισήμανση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς έρχεται την ίδια στιγμή που η Κομισιόν αναγνωρίζει τη βελτίωση των βασικών μακροοικονομικών μεγεθών της χώρας. Η Ελλάδα έχει βγει από το καθεστώς των μακροοικονομικών ανισορροπιών, όμως επισημαίνεται ότι οι βαθύτερες αδυναμίες του παραγωγικού μοντέλου παραμένουν ανοιχτές.
Η Κομισιόν συνδέει το χαμηλό επίπεδο παραγωγικότητας με τη δομή της ελληνικής οικονομίας. Η χώρα εξακολουθεί να στηρίζεται σε κλάδους χαμηλότερης προστιθέμενης αξίας, όπως ο τουρισμός και η γεωργία, αλλά και σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις που συχνά δεν έχουν επαρκές μέγεθος, διεθνή έκθεση και δυνατότητα επένδυσης σε τεχνολογία, καινοτομία και εξειδικευμένο προσωπικό.
Η αργή σύγκλιση με την Ευρώπη
Η ίδια εικόνα εξηγεί γιατί η σύγκλιση με την υπόλοιπη Ευρώπη παραμένει αργή, παρά τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης των τελευταίων ετών. Η Κομισιόν αναφέρει ότι το πραγματικό ΑΕΠ της Ελλάδας το 2025 παρέμενε σχεδόν 14% χαμηλότερα από το υψηλό του 2008, ενώ το κατά κεφαλήν εισόδημα βρισκόταν στο 68,4% του μέσου όρου της ΕΕ.
Με βάση την έκθεση, η μακροχρόνια πραγματική ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας εκτιμάται γύρω στο 1,5%. Αυτό σημαίνει ότι, χωρίς υψηλότερη παραγωγικότητα, η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο θα κλείνει με αργό ρυθμό, ακόμη και αν η οικονομία συνεχίσει να εμφανίζει θετικούς ρυθμούς μεγέθυνσης.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις επενδύσεις ή στην τεχνολογία αλλά συνδέεται και με το ανθρώπινο δυναμικό. Η Κομισιόν σημειώνει ότι το 80% των επιχειρήσεων θεωρεί κομβική την έλλειψη ειδικευμένου προσωπικού εμπόδιο για τις επενδύσεις, ενώ η Ελλάδα εμφανίζει πολύ χαμηλές επιδόσεις στους δείκτες αντιστοίχισης δεξιοτήτων με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η έκθεση, η Ελλάδα βρίσκεται στην 30ή θέση μεταξύ 31 χωρών στο skills matching, στην 28η θέση στο skills development και στην 27η θέση στο skills activation. Με απλά λόγια, η αγορά εργασίας δυσκολεύεται να αξιοποιήσει τις δεξιότητες που υπάρχουν, να αναπτύξει νέες και να τις συνδέσει με τις πραγματικές ανάγκες των επιχειρήσεων.
Οι επιχειρήσεις και τα εμπόδια στην αγορά
Στο ίδιο πλαίσιο, η Κομισιόν συνδέει τη χαμηλή παραγωγικότητα και με το επιχειρηματικό περιβάλλον. Παρά την πρόοδο στην ψηφιοποίηση και στη δημόσια διοίκηση, η έκθεση αναφέρει ότι το θεσμικό περιβάλλον εξακολουθεί να περιορίζει την επιχειρηματική δυναμική, την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα.
Ενδεικτικό είναι ότι το 89% των ελληνικών επιχειρήσεων θεωρεί τη συμμόρφωση με νέους κανονισμούς, πρότυπα και πιστοποιήσεις εμπόδιο για επενδύσεις, έναντι 69% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Κομισιόν καταγράφει επίσης υψηλά εμπόδια εισόδου σε επαγγελματικές υπηρεσίες και περιορισμούς σε αγορές όπως το λιανεμπόριο, τα φαρμακεία, οι μεταφορές και οι τηλεπικοινωνίες.
Η ψηφιακή μετάβαση δείχνει επίσης διφορούμενα αποτελέσματα. Από τη μία πλευρά, η Ελλάδα εμφανίζει καλύτερη επίδοση στο ηλεκτρονικό εμπόριο, καθώς το 23,48% των επιχειρήσεων έχει δραστηριότητα e-commerce, πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ που βρίσκεται στο 20,26%. Από την άλλη, στη χρήση τεχνητής νοημοσύνης η απόσταση παραμένει μεγάλη, καθώς μόλις το 8,93% των επιχειρήσεων στην Ελλάδα χρησιμοποιούσε τεχνολογία AI το 2025, έναντι 19,95% στην ΕΕ.
Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η αύξηση της παραγωγικότητας δεν μπορεί να προκύψει μόνο από περισσότερες ώρες εργασίας αλλά προϋποθέτει στοχευμένες επενδύσεις προς αυτή την κατεύθυνση.
