Η Τεχνητή Νοημοσύνη αποκτά ολοένα μεγαλύτερη θέση στην καθημερινότητα, όμως η εξάπλωσή της συνοδεύεται από ισχυρές επιφυλάξεις για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει, τους κινδύνους που δημιουργεί και τους κανόνες που θα πρέπει να τη συνοδεύουν.
Αυτό προκύπτει από το δεύτερο μέρος της έρευνας της διαΝΕΟσις με τίτλο «Τι πιστεύουν οι Έλληνες για την Τεχνητή Νοημοσύνη: Ηθική και Δεοντολογία», το οποίο εστιάζει στις κοινωνικές, θεσμικές και δεοντολογικές πλευρές της τεχνολογίας.
Η πανελλαδική έρευνα πραγματοποιήθηκε από τη Metron Analysis το διάστημα 4–9 Μαΐου 2026, σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 1.103 ατόμων ηλικίας 17 ετών και άνω, μέσω τηλεφωνικών και διαδικτυακών συνεντεύξεων.
Η εξοικείωση των πολιτών με τις εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης συνεχίζει να διευρύνεται. Το 80,8% δηλώνει ότι γνωρίζει τι είναι η ΤΝ, το 14,8% απαντά ότι «κάτι έχει ακούσει», ενώ το 4,4% αναφέρει ότι δεν γνωρίζει τι είναι. Παράλληλα, το 69,2% δηλώνει ότι έχει χρησιμοποιήσει έστω μία φορά εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης, έναντι 65% στην προηγούμενη μέτρηση.
Μεγαλύτερη χρήση καταγράφεται στους άνδρες, με ποσοστό 74,8%, έναντι 64,1% στις γυναίκες. Στις ηλικίες 17–24 ετών το ποσοστό φθάνει στο 92,9%, ενώ ιδιαίτερα υψηλή είναι η χρήση και στους κατόχους μεταπτυχιακού ή διδακτορικού τίτλου, όπου αγγίζει το 90,2%.
Για σημαντικό μέρος όσων έχουν ήδη εντάξει τέτοια εργαλεία στην καθημερινότητά τους, η χρήση αποκτά πλέον σταθερό χαρακτήρα. Το 37,3% δηλώνει καθημερινή χρήση, το 50,7% αρκετές φορές μέσα στην εβδομάδα και το 12,1% σπανιότερα. Ως προς τον τρόπο πρόσβασης, το 73,9% χρησιμοποιεί αποκλειστικά δωρεάν υπηρεσίες, το 20,6% συνδυάζει δωρεάν και συνδρομητικές επιλογές και το 5,2% αξιοποιεί μόνο υπηρεσίες επί πληρωμή.
Η ευρύτερη εικόνα, πάντως, δείχνει ότι η διάδοση της τεχνολογίας δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη υποχώρηση των ανησυχιών. Η παραπληροφόρηση και το ψευδές περιεχόμενο αποτελούν τη μεγαλύτερη πηγή προβληματισμού, καθώς το 80% όσων γνωρίζουν ή έχουν ακούσει για την Τεχνητή Νοημοσύνη δηλώνει ότι ανησυχεί «πολύ» ή «πάρα πολύ».
Ακολουθούν η πιθανότητα να αδρανήσει η κριτική σκέψη (78,7%), οι κυβερνοεπιθέσεις και το ηλεκτρονικό έγκλημα (76%), ζητήματα ασφάλειας προσωπικών δεδομένων και ιδιωτικότητας (75,9%), οι επιπτώσεις στην απασχόληση (74,2%) και η χειραγώγηση επιλογών και αποφάσεων (72,3%). Στο 61,4% διαμορφώνεται το ποσοστό ανησυχίας για τη διεύρυνση του ψηφιακού χάσματος.
Η στάση απέναντι στην τεχνολογία διαφοροποιείται αισθητά ανάμεσα σε όσους χρησιμοποιούν ήδη εργαλεία ΤΝ και σε όσους μένουν εκτός. Οι μη χρήστες εμφανίζονται πιο ανήσυχοι σχεδόν σε όλες τις παραμέτρους που εξετάστηκαν.
Παράμετροι
Παράλληλα, το 67,4% θεωρεί ότι οι κίνδυνοι που συνδέονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη είναι μεγαλύτεροι σε σύγκριση με προηγούμενες μεγάλες τεχνολογικές αλλαγές. Στους μη χρήστες το αντίστοιχο ποσοστό ανεβαίνει στο 75,8%.
Διχασμένη εμφανίζεται η εικόνα και ως προς το αν οι κίνδυνοι μπορούν να ελεγχθούν. Σχεδόν οι μισοί θεωρούν ότι οι κίνδυνοι που απορρέουν από την Τεχνητή Νοημοσύνη είναι διαχειρίσιμοι, ενώ οι υπόλοιποι τους θεωρούν ανεξέλεγκτους. Μεταξύ όσων δεν χρησιμοποιούν σχετικά εργαλεία, σχεδόν δύο στους τρεις εκτιμούν ότι οι κίνδυνοι δεν μπορούν να τεθούν υπό έλεγχο.
Η έρευνα αποτυπώνει ακόμη τις απόψεις των πολιτών για τα όρια ή την ελεύθερη χρήση της ΤΝ σε επιμέρους δραστηριότητες. Η «ιατρική διάγνωση και θεραπεία αντί ιατρού» συγκεντρώνει το υψηλότερο ποσοστό πλήρους απαγόρευσης, στο 48%, ενώ ακόμη 45% δηλώνει ότι θα μπορούσε να επιτρέπεται μόνο υπό όρους και προϋποθέσεις.
Αντίστοιχη επιφυλακτικότητα καταγράφεται στην αξιολόγηση εργαζομένων, στις δικαστικές αποφάσεις και στην οδήγηση οχημάτων. Στον αντίποδα, η μεγαλύτερη αποδοχή εντοπίζεται στην αντιμετώπιση κρίσεων, όπως σεισμοί και πυρκαγιές. Εκεί καταγράφεται και το υψηλότερο ποσοστό υπέρ της απολύτως ελεύθερης χρήσης ΤΝ, στο 19,2%.
Ισχυρή εμφανίζεται και η στήριξη σε μέτρα προστασίας. Καλύτερη εκπαίδευση των πολιτών στη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, πιστοποίηση συστημάτων και υποχρεωτική αναφορά των πηγών στις απαντήσεις σχετικών εργαλείων συγκεντρώνουν ποσοστά αποδοχής άνω του 80%.
Μόνη εξαίρεση αποτελεί η απαγόρευση χρήσης ΤΝ από άτομα μικρής ηλικίας, η οποία συγκεντρώνει χαμηλότερη, αλλά πλειοψηφική στήριξη, στο 71%.
Το ίδιο μοτίβο αποτυπώνεται και στα έξι διλήμματα που τέθηκαν στους συμμετέχοντες. Το 81,5% θεωρεί ότι απαιτείται αυστηρότερη ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης για την προστασία των πολιτών. Το 75,4% δίνει προτεραιότητα στη διατήρηση των θέσεων εργασίας ακόμη και αν αυτό σημαίνει ότι δεν θα αξιοποιηθούν πλήρως οι δυνατότητες της τεχνολογίας.
Παράλληλα, το 80,8% θεωρεί ότι πρέπει να μπορεί να χρησιμοποιείται Τεχνητή Νοημοσύνη από την αστυνομία για αναγνώριση προσώπων σε σοβαρά εγκλήματα. Το 86,2% ζητεί υποχρεωτική σήμανση σε εικόνες, βίντεο και άλλο υλικό που παράγεται μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης και μοιάζει πραγματικό, ενώ το 65,5% ζητεί περιορισμούς στη χρήση δεδομένων για λόγους προστασίας της ιδιωτικότητας.
