Η κεντρική τράπεζα της Ινδίας ίσως χρειαστεί να αξιοποιήσει το εγχειρίδιο της σταδιακής υποχώρησης των ταραχών του 2013 και προηγούμενων κρίσεων ισοζυγίου πληρωμών για να αμυνθεί αποτελεσματικά έναντι της πολιορκούμενης ρουπίας, του εθνικού νομίσματος (με ισοτιμία που έχει φτάσει σε 96,038 ρουπίες ανά δολάριο).
Η Κεντρική Τράπεζα της Ινδίας, υπό τον Σαντζάι Μαλχότρα, εξετάζει μια σειρά μέτρων για τη σταθεροποίηση του νομίσματος, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης των επιτοκίων, πρόσθετων πράξεων ανταλλαγής νομισμάτων και μέτρων για την άντληση δολαρίων από ξένους επενδυτές, ανέφερε το Bloomberg News την Πέμπτη (21.5.2026).
Η ανάγκη λήψης μέτρων έχει αυξηθεί αφότου η ρουπία κατρακύλησε σε ιστορικό χαμηλό, σχεδόν 97 ρουπίες ανά δολάριο, αυτή την εβδομάδα, αυξάνοντας το κόστος εισαγωγών και επιδεινώνοντας περαιτέρω την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Άμεση προτεραιότητα της Κεντρικής Τράπεζας της Ινδίας (RBI) είναι να «φρενάρει» περαιτέρω υποτίμηση.
Είναι σημαντικό να αποφευχθεί σπιράλ, όπου μια ασθενέστερη ρουπία θα ενθαρρύνει περισσότερη αντιστάθμιση κινδύνου, η οποία με τη σειρά της ασκεί μεγαλύτερη πίεση στο νόμισμα και ενθαρρύνει ακόμη περισσότερη αντιστάθμιση κινδύνου, όπως εξήγησε ο Sajjid Chinoy, οικονομολόγος της Ινδίας στην JPMorgan Chase Bank. «Η αύξηση κεφαλαίου είναι απαραίτητη για να σπάσει ο κύκλος και, εάν γίνει, θα πρέπει να γίνει σε μεγάλη κλίμακα για να αλλάξουν οι προσδοκίες στην αγορά συναλλάγματος», πρόσθεσε.
Η Ινδία αντιμετώπισε μια παρόμοια κρίση το 2013, όταν η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Federal Reserve) έδωσε σήμα ότι θα ξεκινούσε σταδιακή μείωση της ποσοτικής χαλάρωσης, προκαλώντας εκροές κεφαλαίων στις αναδυόμενες αγορές, με αποτέλεσμα η ρουπία να αποδυναμωθεί από περίπου 55 ρουπίες ανά δολάριο τον Μάιο του ίδιου έτους σε σχεδόν 69 ρουπίες μέχρι τον Αύγουστο.
Η RBI αντέδρασε με την ενίσχυση της ρευστότητας και την αύξηση του επιτοκίου κατά 200 μονάδες βάσης. Αυτά τα μέτρα επιβράδυναν για λίγο την πτώση της ρουπίας, αλλά το νόμισμα συνέχισε να αποδυναμώνεται μέχρι που εφαρμόστηκε ένα πρόγραμμα καταθέσεων σε ξένο νόμισμα για μη κατοίκους, το οποίο κινητοποίησε περισσότερα από 30 δισεκατομμύρια δολάρια.
Οι οικονομολόγοι λένε ότι η RBI ίσως πρέπει να εξετάσει τώρα μια παρόμοια στρατηγική, συμπεριλαμβανομένης της ενθάρρυνσης των τραπεζών να εκδίδουν ομόλογα του εξωτερικού. Ενώ η Ινδία δεν έχει πουλήσει ποτέ κρατικό χρέος σε ξένο νόμισμα, η State Bank of India συγκέντρωσε περισσότερα από 4 δισεκατομμύρια δολάρια και 5,5 δισεκατομμύρια δολάρια μέσω εκδόσεων ομολόγων του εξωτερικού το 1998 και το 2000, αντίστοιχα, για να ενισχύσει τη χρηματοδότηση μετά τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν από τις ΗΠΑ, σε συνέχεια των πυρηνικών δοκιμών της Ινδίας.
Ωστόσο, οποιοδήποτε σχέδιο καταθέσεων ή έκδοση ομολόγων θα έχει υψηλό κόστος, καθώς τα επιτόκια έχουν αυξηθεί απότομα παγκοσμίως. Οι τράπεζες προσέφεραν επιτόκια καταθέσεων από 3,5% έως 5% το 2013, αλλά τώρα πιθανότατα θα χρειαστεί να πληρώσουν τουλάχιστον 8% έως 9% για να προσελκύσουν τα κεφάλαια, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Madhavi Arora, οικονομολόγου της Emkay Global Financial Services, στο Bloomberg.
Οι τραπεζίτες σε πρόσφατες συναντήσεις με την RBI έχουν ζητήσει επιδοτούμενα επιτόκια ανταλλαγής (swap) για να καταστήσουν βιώσιμες τέτοιες καταθέσεις την ώρα που ελοχεύει ο κίνδυνος η χρήση υψηλότερων επιτοκίων για την υπεράσπιση της ρουπίας να προκαλέσει ευρύτερη οικονομική ζημία, προσφέροντας παράλληλα μόνο περιορισμένη στήριξη στο νόμισμα.
Τελικά, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η προσέλκυση και διατήρηση διαρκών εισροών κεφαλαίων. Οι επενδυτές έχουν πουλήσει ινδικές μετοχές φέτος, με τις εκροές ξένων χαρτοφυλακίων μέχρι στιγμής το 2026 να ξεπερνούν ήδη το περσινό ρεκόρ των 19 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
