Τρία διαφορετικά κανάλια διευκόλυνσης των οφειλετών αφορούν οι νέες κυβερνητικές παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος, με στόχο να δοθεί ανάσα σε όσους έχουν μπλοκαρισμένους λογαριασμούς, σε όσους έμεναν εκτός εξωδικαστικού λόγω μικρού ύψους χρέους και σε όσους κουβαλούν παλιά ληξιπρόθεσμα που δεν βρίσκονται σήμερα σε ενεργή ρύθμιση.
Τα τρία μέτρα για το ιδιωτικό χρέος εντάσσονται στο πακέτο 8 νέων παρεμβάσεων που ανακοίνωσε χθες (22.4.2026) ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και εξειδίκευσε το οικονομικό επιτελείο, επιχειρώντας να απαντήσει στις αγωνίες διαφορετικών κατηγοριών οφειλετών εν μέσω κρίσης.
Η πρώτη παρέμβαση αφορά την άρση κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού. Η άρση θα μπορεί να γίνεται εφόσον έχει εξοφληθεί τουλάχιστον το 25% της βασικής οφειλής και έχουν ρυθμιστεί ή τακτοποιηθεί οι υπόλοιπες οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση.
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι το μέτρο δίνεται μία φορά, άπαξ, άρα δεν πρόκειται για μόνιμο δικαίωμα επαναφοράς αλλά για μία δεύτερη ευκαιρία σε όσους θέλουν να επανέλθουν σε κανονική τραπεζική λειτουργία. Αυτό έχει πρακτική σημασία κυρίως για επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις που, ενώ αρχίζουν να πληρώνουν, εξακολουθούν να κινούνται με δεσμευμένους λογαριασμούς.
Για παράδειγμα, ένας οφειλέτης με βασική οφειλή 8.000 ευρώ και δεσμευμένο λογαριασμό θα πρέπει να καταβάλει τουλάχιστον 2.000 ευρώ, δηλαδή το 25% της βασικής οφειλής, και παράλληλα να έχει ρυθμίσει τα υπόλοιπα χρέη του προς την εφορία, προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος για άρση της κατάσχεσης. Στην πράξη, αυτό μπορεί να σημαίνει επιστροφή στην κανονική είσπραξη μισθού, σύνταξης ή επαγγελματικών εσόδων, κάτι που για πολλούς είναι προϋπόθεση ώστε να παραμείνουν συνεπείς και μετά τη ρύθμιση.
Πέφτει το όριο ένταξης στον εξωδικαστικό
Η δεύτερη παρέμβαση είναι η διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού. Το κατώφλι ένταξης πέφτει από τα 10.000 στα 5.000 ευρώ, κάτι που φέρνει μέσα στο σχήμα περίπου 300.000 επιπλέον πολίτες και επιχειρήσεις με χρέη από 5.000 έως 10.000 ευρώ, καθώς έως σήμερα ένα μεγάλο κομμάτι μικρών οφειλετών έμενε εκτός, παρότι είχε πραγματική ανάγκη ρύθμισης. Με το νέο όριο, ο εξωδικαστικός παύει να είναι εργαλείο κυρίως για μεσαίες και μεγάλες οφειλές και αποκτά σαφέστερα μαζικό χαρακτήρα.
Το γιατί επιχειρείται τώρα αυτή η διεύρυνση φαίνεται και από την πορεία του ίδιου του μηχανισμού. Στην επίσημη έκθεση προόδου του υπουργείου για τον Φεβρουάριο του 2026 καταγράφονται 55.343 επιτυχείς ρυθμίσεις συνολικού ύψους αρχικών οφειλών 17,07 δισ. ευρώ, ενώ μόνο τον Φεβρουάριο έγιναν 2.055 νέες ρυθμίσεις με αρχικές οφειλές 540,24 εκατ. ευρώ.
Στην ίδια έκθεση αποτυπώνεται ότι η μέση εγκρισιμότητα για τους 10 μεγαλύτερους πιστωτές ήταν 78,3%, αλλά και ότι ένα σημαντικό μέρος απορρίψεων συνδέεται είτε με ανεπαρκή οικονομική δυνατότητα εξυπηρέτησης είτε με την κρίση ότι ο εξωδικαστικός δεν είναι το κατάλληλο εργαλείο για τη συγκεκριμένη οφειλή. Αυτό σημαίνει ότι η μείωση του ορίου μπορεί να φέρει νέο όγκο αιτήσεων, χωρίς ωστόσο να λύνει από μόνη της όλα τα προβλήματα λειτουργίας του μηχανισμού.
Ρύθμιση σε έως 72 δόσεις για παλαιές οφειλές
Το τρίτο μέτρο για το ιδιωτικό χρέος είναι μια νέα ρύθμιση παλαιών οφειλών σε έως 72 δόσεις. Αφορά χρέη που έγιναν ληξιπρόθεσμα έως 31.12.2023 και τα οποία δεν βρίσκονται σε ρύθμιση στις 21.04.2026. Η βασική προϋπόθεση είναι να έχει προηγηθεί εξόφληση ή ρύθμιση των νεότερων οφειλών, δηλαδή αυτών που δημιουργήθηκαν μετά το 2023, μέσω της πάγιας ρύθμισης. Το επιτόκιο ορίζεται σε 5,84% και η ελάχιστη δόση στα 30 ευρώ. Σύμφωνα με το ΥΠΟΙΚ, το μέτρο αφορά 1,3 εκατ. φυσικά πρόσωπα με οφειλές 31,5 δισ. ευρώ και 284 χιλιάδες επιχειρήσεις με οφειλές 63,8 δισ. ευρώ, δηλαδή συνολικά 95,3 δισ. ευρώ ή περίπου το 90% των αρρύθμιστων οφειλών.
Επί παραδείγματι, μια επιχείρηση με παλιό χρέος 24.000 ευρώ από το 2023 και νέο χρέος 3.000 ευρώ από το 2024 δεν θα μπορεί να μπει αυτόματα στις 72 δόσεις για το παλιό ποσό. Θα πρέπει πρώτα να εξοφλήσει ή να βάλει σε πάγια ρύθμιση τα 3.000 ευρώ της νεότερης οφειλής και μόνο τότε θα ανοίξει ο δρόμος για την παλιά οφειλή. Με αυτόν τον τρόπο το ΥΠΟΙΚ προσπαθεί να δώσει μια επιπλέον διέξοδο στους εν λόγω οφειλέτες χωρίς ωστόσο να στείλει μήνυμα ότι μπορούν να συσσωρεύονται νέα χρέη «χαλαρώνοντας» την κουλτούρα πληρωμών.
Η συνολική στόχευση των τριών μέτρων είναι ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να ξαναβάλει στην περίμετρο ρύθμισης οφειλέτες που είχαν μείνει στα όρια του συστήματος ή τελείως εκτός αυτού.
