Του Κώστα Παππά
Το απόσπασμα της δικογραφίας που αφορά τον Κώστα Σκρέκα και τη λειτουργία του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν αφήνει πολλά περιθώρια για παρερμηνείες· αντίθετα, γεννά εύλογα ερωτήματα για το πώς αντιλαμβάνονται ορισμένοι την έννοια της δημόσιας διοίκησης και της ισονομίας.
Οι διάλογοι που βλέπουν το φως της δημοσιότητας αποτυπώνουν μια κουλτούρα εξουσίας όπου οι «εξυπηρετήσεις» βαφτίζονται κανονικότητα και οι θεσμικές δικλείδες ασφαλείας αντιμετωπίζονται ως εμπόδιο που μπορεί να παρακαμφθεί. Η φράση «τα έβαλα φορετά» δεν είναι απλώς μια ατυχής διατύπωση· είναι μια κυνική παραδοχή ότι τα δεδομένα μπορούν να προσαρμόζονται εκ των υστέρων ώστε να εξυπηρετήσουν ένα επιθυμητό αποτέλεσμα. Όταν δε συνοδεύεται από το «χεράτα κατάλαβα», το μήνυμα γίνεται ακόμη πιο αιχμηρό: πρόκειται για συνειδητή παρέμβαση, όχι για λάθος ή παρανόηση.
Σε μια περίοδο που οι αγρότες παλεύουν με πραγματικές δυσκολίες, τέτοιες πρακτικές δεν πλήττουν απλώς τα δημόσια ταμεία — πλήττουν την ίδια την έννοια της δικαιοσύνης. Πώς μπορεί να αισθανθεί ο έντιμος παραγωγός όταν ακούει ότι κάποιοι άλλοι, με τις «σωστές» διασυνδέσεις, μπορούν να μετατρέψουν μια απορριφθείσα αίτηση σε εγκεκριμένη, με μια «παρελκυστική» διαδικασία;
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το ύφος οικειότητας που διαπερνά τον διάλογο. Δεν πρόκειται για μια τυπική διοικητική επικοινωνία, αλλά για μια συνομιλία που θυμίζει ανταλλαγή εξυπηρετήσεων μεταξύ φίλων. Αυτό ακριβώς είναι που διαβρώνει τους θεσμούς: όχι μόνο η πράξη, αλλά η αίσθηση ότι είναι κάτι απολύτως φυσιολογικό.
Η ζημιά των εκατομμυρίων ευρώ είναι μετρήσιμη. Η ζημιά όμως στην εμπιστοσύνη των πολιτών είναι πολύ μεγαλύτερη και δύσκολα αποκαθίσταται. Όταν η δημόσια διοίκηση εμφανίζεται ως εργαλείο προσωπικών διευθετήσεων, η ίδια η δημοκρατική νομιμοποίηση τραυματίζεται.
Τελικά, το ζήτημα δεν είναι μόνο νομικό· είναι βαθιά πολιτικό και ηθικό. Αν τέτοιες φράσεις αντικατοπτρίζουν πραγματικές πρακτικές, τότε το πρόβλημα δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό, αλλά σύμπτωμα μιας νοοτροπίας που πρέπει να αμφισβητηθεί ριζικά. Γιατί σε μια ευνομούμενη πολιτεία, τα «χεράτα» δεν μπορεί να είναι ποτέ τρόπος λειτουργίας, ούτε καν αστείο.
