Σημαντικές και πολυεπίπεδες προκλήσεις αντιμετωπίζει η ελληνική αγορά εργασίας, καθώς η στενότητα σε εργατικό δυναμικό καθιστά ολοένα και δυσκολότερη την κάλυψη αναγκών από τις επιχειρήσεις. Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στο παρόν, αλλά αναμένεται να ενταθεί τα επόμενα χρόνια, λόγω της υπογεννητικότητας και της γήρανσης του πληθυσμού, που συρρικνώνουν σταδιακά το διαθέσιμο εργατικό δυναμικό.
Η υποχώρηση της ανεργίας, αν και θετική εξέλιξη, έχει περιορίσει τις δεξαμενές εργαζομένων, αυξάνοντας τη στενότητα στην αγορά. Ως αποτέλεσμα, πολλές επιχειρήσεις αδυνατούν να λειτουργήσουν στο μέγιστο της παραγωγικής τους ικανότητας ή αναγκάζονται να προσφέρουν υψηλότερους μισθούς για να προσελκύσουν προσωπικό. Αυτό οδηγεί σε αύξηση του μοναδιαίου κόστους εργασίας, με κίνδυνο επιδείνωσης της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.
Όπως επισημαίνει ο Νίκος Βέττας, Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, η ισχυρή ανάκαμψη της οικονομίας οδήγησε σε μείωση της ανεργίας και αύξηση των αποδοχών, όμως η ταυτόχρονη μείωση του πληθυσμού δημιουργεί ένα δομικό πρόβλημα επάρκειας εργαζομένων. Το κρίσιμο ζητούμενο, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η ταχύτερη μετακίνηση εργαζομένων –με κατάλληλη κατάρτιση– από κλάδους χαμηλής ζήτησης σε τομείς με καλύτερες προοπτικές.
Οι ελλείψεις δεν είναι οριζόντιες. Εντοπίζονται έντονα στις κατασκευές, όπου η δραστηριότητα αυξάνεται μετά από χρόνια ύφεσης, αλλά το ανθρώπινο δυναμικό έχει μειωθεί δραστικά. Παράλληλα, προβλήματα καταγράφονται στην πρωτογενή παραγωγή, λόγω έλλειψης νέων εργαζομένων και καθυστέρησης στη μετάβαση σε πιο τεχνολογικά προηγμένα μοντέλα. Σημαντικά κενά υπάρχουν και σε ειδικότητες πληροφορικής, ψηφιακών τεχνολογιών και μηχανικής.
Σύμφωνα με την τελευταία Ενδιάμεση Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, τα υψηλότερα ποσοστά κενών θέσεων εργασίας εμφανίζονται στις κατασκευές (3,9%), στις επαγγελματικές και τεχνικές δραστηριότητες (2,6%), στο εμπόριο, τα καταλύματα και την εστίαση (1,7%) και στη μεταποίηση (1,6%).
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα στον τουρισμό, όπου, σύμφωνα με το WTTC, η Ελλάδα θα χρειαστεί περίπου 290.000 εργαζόμενους την επόμενη δεκαετία. Αντίστοιχα, στον κατασκευαστικό κλάδο, ο πρόεδρος της ΟΚΚΕ, Δημήτρης Καψιμάλης, εκτιμά ότι το έλλειμμα αγγίζει τις 150.000 θέσεις, επηρεάζοντας άμεσα το κόστος κατασκευής και τις τιμές ακινήτων.
Η εικόνα αυτή καταδεικνύει ότι η έλλειψη εργατικού δυναμικού εξελίσσεται σε έναν από τους βασικότερους περιορισμούς της αναπτυξιακής δυναμικής της χώρας.
