Ο Πούτιν ζητά οδικό χάρτη μέχρι 1 Δεκεμβρίου η Κίνα χαλαρώνει – προσωρινά – τους ελέγχους στις εξαγωγές· μάχη για αλυσίδες εφοδιασμού και μονάδες επεξεργασίας.
Η Μόσχα ανεβάζει ταχύτητα στις σπάνιες γαίες. Με εντολή Βλαντιμίρ Πούτιν, η ρωσική κυβέρνηση οφείλει μέχρι την 1η Δεκεμβρίου να καταθέσει οδικό χάρτη για τη μακροπρόθεσμη εξόρυξη και παραγωγή «σπάνιων και σπάνιων γαιών» ένα στοίχημα που συνδέεται άμεσα με αμυντικές βιομηχανίες, ηλεκτροκίνηση, ανεμογεννήτριες και ηλεκτρονικά.
Αποθέματα vs. παραγωγή: το ρωσικό χάσμα
Σύμφωνα με την USGS, η Ρωσία διαθέτει τα 5α μεγαλύτερα αποθέματα παγκοσμίως, περίπου 3,8 εκατ. τόνους. Ωστόσο, η ετήσια παραγωγή της παραμένει χαμηλή (περί τους 2.500 – 2.600 τόνους το 2024), αναδεικνύοντας υστέρηση σε σχέση με τον γεωπολιτικό της όγκο.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα αποθέματα εκτιμώνται γύρω στα 110 εκατ. τόνους, με την Κίνα να κρατά το προβάδισμα (~44 εκατ. τόνους). Η Βραζιλία και το Βιετνάμ ακολουθούν, ενώ η Ρωσία φιλοδοξεί να «κλείσει» το χάσμα παραγωγής μέσω νέων έργων και κινήτρων.
Η Μόσχα, μάλιστα, προβάλλει δικές της υψηλότερες εκτιμήσεις για το «ορυκτό δυναμικό» της—28,5 – 28,7 εκατ. τόνοι για 15 σπάνιες γαίες, προσπαθώντας να προσελκύσει κεφάλαια και τεχνογνωσία.
Το κινεζικό μονοπώλιο στην επεξεργασία
Ακόμη και αν αυξηθεί η ρωσική εξόρυξη, το κρίσιμο «λαιμό μπουκαλιού» παραμένει η επεξεργασία/διαχωρισμός και η κατάντη αγορά μαγνητών NdFeB το πεδίο όπου η Κίνα κυριαρχεί, καλύπτοντας περίπου το 70% της παγκόσμιας παραγωγής/επεξεργασίας.
Η ανάσα από Πεκίνο – Ουάσινγκτον
Στο μέτωπο των εφοδιασμών, το Πεκίνο συμφώνησε σε μονοετή «πάυση» νέων ελέγχων στις εξαγωγές σπάνιων γαιών μετά τη συνάντηση Τραμπ – Σι στις 30 Οκτωβρίου – μια εξέλιξη που αποσυμπιέζει πρόσκαιρα την αγορά, χωρίς να λύνει τις δομικές εξαρτήσεις.
Τι σημαίνουν όλα αυτά;
- Βραχυπρόθεσμα: πιθανή σταθεροποίηση τιμών και ροών χάρη στην κινεζοαμερικανική «εκεχειρία». Η Ρωσία δύσκολα θα αυξήσει ουσιαστικά την προσφορά μέχρι να υλοποιηθεί ο οδικός χάρτης.
- Μεσοπρόθεσμα: εάν η Μόσχα προσελκύσει επενδύσεις επεξεργασίας (όχι μόνο εξόρυξης) και «δέσει» κατάντη βιομηχανίες (μαγνήτες, κινητήρες), μπορεί να εξελιχθεί σε υπολογίσιμο παίκτη. Διαφορετικά, θα μείνει προμηθευτής πρώτης ύλης με περιορισμένη ισχύ.
- Γεωπολιτικά: η αναδιάταξη αλυσίδων σπάνιων γαιών θα παραμείνει στρατηγικό παιχνίδι ανάμεσα σε ΗΠΑ- Κίνα – Ρωσία – συμμάχους. Τα αποθέματα δεν αρκούν χωρίς τεχνολογία, καθαρά καύσιμα/χημεία επεξεργασίας και κεφάλαιο.
Bottom line: Η Ρωσία πράγματι «άργησε στο πάρτι», αλλά αν μετατρέψει τα κοιτάσματα σε βιομηχανικό οικοσύστημα (επεξεργασία, μαγνήτες, τελικές εφαρμογές), μπορεί να αλλάξει τους συσχετισμούς σε μια αγορά που γίνεται ολοένα πιο στρατηγική και πιο εύθραυστη.
Πολιτική θύελλα στη Βρετανία για το «πειραγμένο» βίντεο του Τραμπ στο BBC
