Στην Ελλάδα της μόνιμης «εξυγίανσης», η αποψίλωση βαφτίζεται μεταρρύθμιση και η συρρίκνωση της καθολικής υπηρεσίας εμφανίζεται ως ορθολογισμός. Το μοτίβο είναι γνωστό «κάντο οπως στα ΕΛΤΑ». Στα χαρτιά περίσσευμα τεχνοκρατίας, αλλά στην πράξη έλλειμμα πρόσβασης για τον πολίτη, ιδίως στην ύπαιθρο και στα ακριτικά σημεία του χάρτη. Εν τη ουσία μιλούμε για νέο φιλελεύθερο λουκέτο στο κράτος και για ένα πλήγμα στον κοινωνικό ιστό που δύσκολα αποκαθίσταται.
Η επίκληση της «εξυγίανσης» των ΕΛΤΑ συνοδεύεται από ουρές, καθυστερήσεις και ένας λαός – πελάτης μαθαίνει να ζει με λιγότερα. Η κυβερνητική αφήγηση ευθυγραμμίζεται με το Υπερταμείο, τον de facto συγκυβερνήτη που δεν λογοδοτεί στον πολίτη με πολιτικούς όρους. Το υπενθύμισε και το τελευταίο βιβλίο του Αλέξη Πατέλη. Αιτήματα βουλευτών για να μείνουν ανοιχτά καταστήματα βαφτίζονται «ρουσφέτια», ενώ η «αντίσταση» του Υπερταμείου παρουσιάζεται ως θεσμική αρετή και αποδεικτικό ότι «τα ΕΛΤΑ έχουν εξηγιανθεί πλήρως».
Στη Θεσσαλονίκη εξάλλου γίναμε θεατές σε αποπειρές αναδιάταξης της διοίκησης της ΔΕΘ, περιθωριοποίηση κοινωνικών φορέων οπως τα επιμελητήρια. Η έκθεση ως δημόσιος χώρος ιστορικού βάρους, κινδυνεύει να μετατραπεί σε real estate. Οι ντόπιοι εκτός και οι «ξένοι» των εισαγωγικών εταιρειών εντός, με λίγα λόγια.
Προσωπικά δεν αρνούμαι την ανάγκη μεταρρυθμίσεων, διότι οι υπηρεσίες πρέπει να σταθούν σε στέρεο έδαφος και να λογοδοτούν μετρήσιμα, εντούτοις αντιλέγω στη μετατροπή της καθολικής υπηρεσίας σε λογιστική υποσημείωση, καθώς ο πυρήνας της δεν είναι το excel αλλά η καθολική πρόσβαση, και επειδή η αποδοτικότητα άνευ κοινωνικού ισοδύναμου εκτρέπεται σε τεχνοκρατικό άλλοθι, ζητώ δείκτες που να αντέχουν στον ήλιο, με σαφείς χρόνους εξυπηρέτησης, μετρήσιμη κάλυψη ανά χίλιους κατοίκους, εγγυήσεις πρόσβασης σε νησιωτικές και ορεινές ζώνες και αντισταθμιστικούς μηχανισμούς για τους ευάλωτους, μολονότι γνωρίζω ότι τέτοιες δεσμεύσεις δυσκολεύουν τη βολική αφήγηση της «εξυγίανσης» και επειδή η διαφάνεια είναι προϋπόθεση δημοσίου συμφέροντος, απαιτείται δημόσια κοστολόγηση που ενσωματώνει κοινωνικές και χωρικές εξωτερικότητες, καθώς και ρήτρες αποτυχίας που ενεργοποιούνται αυτομάτως όταν οι στόχοι δεν επιτυγχάνονται.
Οι καθημερινοί άνθρωποι, πάνω στους οποίους στηρίζεται ένα κράτος με την εργασία και την υπομονή τους, δεν πρέπει να μοχθούν για το αυτονόητο, ενώ παράλληλα ικανοποιείται η εκάστοτε κυβέρνηση και να μετράται η οικονομία αποκλειστικά με βάση το κεφάλαιο, διότι η πραγματική οικονομία είναι εκείνη του απλού πολίτη ο οποίος χρειάζεται τις υπηρεσίες που πληρώνει κοντά του. Ο δημόσιος χώρος δεν αντέχει άλλη συρρίκνωση υπέρ μιας λογιστικής αισθητικής. Η πολιτική οφείλει να μετράται με ανθρώπινους δείκτες και όχι με δείκτες «αξιοποίησης» του κεφαλαίου.
Επιμέλεια – Σχολιασμός: Νεκτάριος Ντούζουγλης – Χορμοβίτης
