Σε μια περίοδο που η ακρίβεια, αν και με σημάδια επιβράδυνσης, εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση για τα νοικοκυριά, το Υπουργείο Ανάπτυξης προχωρά σε μια σειρά από παρεμβάσεις με στόχο την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς και την αποτελεσματικότερη προστασία του καταναλωτή. Στο πλαίσιο αυτό, ετοιμάζεται νέο θεσμικό πλαίσιο για την εποπτεία της αγοράς, στο οποίο αναμένεται να αναβαθμιστεί ο ρόλος του «Συνηγόρου του Καταναλωτή».
Η σχετική εισήγηση αναμένεται να κατατεθεί από τον υπουργό Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκο, σε ένα από τα επόμενα υπουργικά συμβούλια, προς τα τέλη Μαΐου. Ο «Συνήγορος του Καταναλωτή», ο οποίος σήμερα λειτουργεί κυρίως ως εξωδικαστικό όργανο συναινετικής επίλυσης διαφορών και συμβουλευτικός θεσμός, θα αποκτήσει, μέσω της προωθούμενης μεταρρύθμισης, έναν πιο ενεργό ελεγκτικό ρόλο.
Ο νέος αυτός ελεγκτικός μηχανισμός, στελεχωμένος με εξειδικευμένους ελεγκτές, θα έρθει να προστεθεί στο πλέγμα των υφιστάμενων μηχανισμών ελέγχου, όπως η Διυπηρεσιακή Μονάδα Ελέγχου (ΔΙΜΕΑ), η Επιτροπή Ανταγωνισμού και οι ελεγκτές στις Περιφέρειες. Στόχος είναι η ενίσχυση των ελεγκτικών βραχιόνων του κράτους για την καλύτερη εποπτεία της αγοράς και την τήρηση των κανόνων.
Οι εξειδικευμένοι ελεγκτές του αναβαθμισμένου θεσμού θα διαθέτουν ολοκληρωμένο εξοπλισμό και, με τη βοήθεια της τεχνολογίας, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης, θα μπορούν να προχωρούν σε στοχευμένους και μαζικούς ελέγχους σε όλη την Ελλάδα. Οι έλεγχοι αυτοί θα επικεντρωθούν σε περιπτώσεις σοβαρών καταγγελιών για καταπάτηση των δικαιωμάτων των καταναλωτών, όπως η αισχροκέρδεια, οι παραπλανητικές εκπτώσεις και τα παραποιημένα προϊόντα. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο έλεγχος της τήρησης του Κώδικα Δεοντολογίας από τα σούπερ μάρκετ, διασφαλίζοντας την αλήθεια των προσφορών και εκπτώσεων.
Παράλληλα με την ενίσχυση του ελεγκτικού μηχανισμού, το Υπουργείο Ανάπτυξης προωθεί πρωτοβουλία για τη βελτίωση της εικόνας και την ενδυνάμωση των καταναλωτικών οργανώσεων. Στο πλαίσιο αυτό, ετοιμάζεται ένα ειδικό μητρώο για τις καταναλωτικές οργανώσεις. Στόχος είναι η καλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών για τα δικαιώματά τους, η βελτιστοποίηση των παρεμβάσεων του καταναλωτικού κινήματος και η παροχή ενός σαφούς σημείου αναφοράς για τους καταναλωτές που επιθυμούν να καταγγείλουν παραβάσεις.
Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόσφατα ανέλαβε επικεφαλής στον «Συνήγορο του Καταναλωτή» η κυρία Άννα Στρατινάκη, ενώ τα στοιχεία του 2024 δείχνουν αύξηση 14,1% στις υποθέσεις που χειρίστηκε ο θεσμός σε σχέση με το 2023, φτάνοντας τις 19.061 υποθέσεις, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να παρατηρούνται στους κλάδους των καταναλωτικών αγαθών και των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.
Οι πρωτοβουλίες αυτές έρχονται να συμπληρώσουν τα ήδη υφιστάμενα μέτρα κατά της ακρίβειας. Υπενθυμίζεται ότι το Υπουργείο Ανάπτυξης αποφάσισε την παράταση, μέχρι τις 30 Ιουνίου, του πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους σε βασικά αγαθά. Επίσης, παρατείνονται μέχρι τις 31 Οκτωβρίου μέτρα όπως η απαγόρευση προσφορών για τρεις μήνες μετά από ανατίμηση, η υποχρεωτική ανακοίνωση αυξήσεων τιμοκαταλόγων από τα σούπερ μάρκετ, η ανακοίνωση τιμών οπωροκηπευτικών και το «Καλάθι του Νοικοκυριού».
Στο Υπουργείο Ανάπτυξης εκτιμούν ότι η ενίσχυση του ανταγωνισμού στην αγορά, σε συνδυασμό με τους αποτελεσματικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς, θα συμβάλλουν καθοριστικά στη συγκράτηση και, σε ορισμένες περιπτώσεις, στη μείωση των τιμών προς όφελος του καταναλωτή.
