Μεγάλες αλλαγές και μεταρρυθμίσεις συντελούνται στην Ελληνική Δικαιοσύνη, με θεσμικές μεταβολές αλλά και σε ψηφιακές και κτηριακές υποδομές. Με το νέο δικαστικό έτος ξεκίνησε η εφαρμογή του Δικαστικού Χάρτη. Η αναδιάρθρωση των πρωτοβάθμιων δικαστηρίων με τον νέο Δικαστικό Χάρτη αποτελεί ένα κρίσιμο βήμα προς τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της πολιτικής και ποινικής δικαιοσύνης, αφήνοντας πίσω ένα σύστημα περίπου δύο αιώνων από την εποχή του Ελευθερίου Βενιζέλου. Ο δικαστικός χάρτης είναι η μεγάλη και εμβληματική μεταρρύθμιση της Ελληνικής Δικαιοσύνης, στη λογική και αρχιτεκτονική δομή του οποίου προσαρμόζονται οι υπόλοιπες.
Πρώτη φορά στην ιστορία της Ελληνικής Δικαιοσύνης εξελίσσεται ευρύ κτηριακό πρόγραμμα, συνολικού προϋπολογισμού 550 εκ. ευρώ, για την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων και την ανέγερση νέων δικαστικών μεγάρων με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, του ΕΣΠΑ και εθνικούς πόρους.
Εκτός από τις παρεμβάσεις στις υποδομές, υλοποιούνται και έργα προϋπολογισμού 220 εκ. ευρώ για την ψηφιακή αναβάθμιση της Δικαιοσύνης (ψηφιοποίηση των αρχείων, δίκες μέσω τηλεδιάσκεψης, ηλεκτρονικός φάκελος δικογραφίας κ.ά.).
Εξίσου υψηλής σημασίας είναι και ο θεσμικός εκσυγχρονισμός με τις τροποποιήσεις στους Κώδικες, η αναμόρφωση του Κληρονομικού Δικαίου, οι αλλαγές στη Διοικητική Δικονομία και πολλές ακόμη μεταρρυθμίσεις που θα συμβάλλουν στην επιτάχυνση της απονομής Δικαιοσύνης.
Σε ό,τι αφορά τις κτηριακές υποδομές, με την πρόσφατη υπογραφή της σύμβασης για τη μίσθωση κτηριακών εγκαταστάσεων 9.000 τ.μ. στον Λιμένα Θεσσαλονίκης, θα μεταστεγαστεί το Εφετείο Θεσσαλονίκης, αφού γίνουν οι αναγκαίες εργασίες προσαρμογής των χώρων. Η ανακατασκευή του σημερινού Δικαστικού Μεγάρου Θεσσαλονίκης, ύψους 79 εκ. ευρώ, αποτελεί τμήμα του σχεδίου για τα δικαστικά μέγαρα της Κεντρικής Μακεδονίας που επίσης περιλαμβάνει τα νέα Δικαστικά Μέγαρα Έδεσσας, Σερρών, Κιλκίς, συνολικού προϋπολογισμού 120 εκ. ευρώ. Και δεν είναι τα μόνα. Το υπό κατασκευή Δικαστικό Μέγαρο στον Πειραιά θα αποτελεί το πιο σύγχρονο δικαστικό μέγαρο της χώρας, καλύπτοντας τις ανάγκες όχι μόνο της πόλης του Πειραιά, αλλά και όλων των δήμων του παραλιακού μετώπου, η δικαστική αρμοδιότητα των οποίων —όπως προβλέπει ο νέος δικαστικός χάρτης— περνά πλέον στον Πειραιά.
Σε κάθε περίπτωση, απαιτείται χρόνος πάντοτε στη Δικαιοσύνη για να απορροφηθούν, να εμπεδωθούν και να αποδώσουν οι αλλαγές, τόσο αυτές που βρίσκονται σε τροχιά υλοποίησης, όσο και αυτές που απαιτείται να ακολουθήσουν (η αναμόρφωση του δικαστικού συστήματος στη χώρα, οι θεσμικές αλλαγές στους Κώδικες, το Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Δικαστικών Υποθέσεων για την Πολιτική, Ποινική και Διοικητική Δικαιοσύνη, η αναμόρφωση του Εθνικού Ποινικού Μητρώου και το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η ολοκλήρωση της Ψηφιακής Δικαιοσύνης, η μεταφορά δικαστηριακής ύλης, η αναβάθμιση και εμπέδωση θεσμών όπως η διαμεσολάβηση, η ενίσχυση και ανανέωση των κτηριακών και υλικοτεχνικών υποδομών, η ενίσχυση και αναβάθμιση του προσωπικού των δικαστικών υπαλλήλων, η επιμόρφωση δικαστών και δικαστικών υπαλλήλων, η ίδρυση και λειτουργία της Δικαστικής Αστυνομίας κ.λπ.). Μόνο έτσι μπορεί να διαμορφωθεί μια νέα δικαιική πραγματικότητα.
Ο εκσυγχρονισμός της Δικαιοσύνης αποτελεί κάλεσμα για αναπροσαρμογές, αναδιαρθρώσεις και αλλαγή κατεύθυνσης με συγκεκριμένα προγράμματα, με συντονισμένες και μελετημένες δράσεις, με αξιολόγηση, σχεδιασμό και μέτρηση αποτελεσμάτων. Ο εκσυγχρονισμός και η επιτάχυνση της απονομής της Δικαιοσύνης είναι ένας εθνικός στόχος που απαιτεί συναινέσεις και συνεργασίες. Ήρθε η ώρα, ως κοινωνία και νομικός κόσμος, να κάνουμε το μεγάλο και καθοριστικό βήμα της ελληνικής δικαιοσύνης προς τη νέα εποχή.
♦ Δρ. Χρήστος Μπαξεβάνης, Επικεφαλής του Ομίλου Προβληματισμού για τον Εκσυγχρονισμό της Δικαιοσύνης – ΟΠΕΔ.
Διαβάστε Επίσης:
Χρήστος Μπαξεβάνης – Δήμητρα Μπίκου: «Η επιλογή ηγεσίας της Δικαιοσύνης»
