Σε ένα νέο κεφάλαιο γεωπολιτικών εξελίξεων φαίνεται πως οδηγεί η στάση του επερχόμενου προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Σύμφωνα με τους Financial Times, ο Τραμπ σχεδιάζει να απαιτήσει από τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ, υπερβαίνοντας κατά πολύ τον τρέχοντα στόχο του 2%. Παράλληλα, η ομάδα του Τραμπ ξεκαθαρίζει ότι παρά τη ρητορική για ενδεχόμενη διακοπή στήριξης στην Ουκρανία, ο Αμερικανός μεγιστάνας προτίθεται τελικά να συνεχίσει την παροχή στρατιωτικής βοήθειας στο Κίεβο.
Αιχμή για τις αμυντικές δαπάνες του ΝΑΤΟ
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, οι στενοί σύμβουλοι του Τραμπ έχουν ήδη ενημερώσει Ευρωπαίους αξιωματούχους για την πρόθεση της Ουάσινγκτον να αυξήσει τον επίσημο στόχο των αμυντικών δαπανών του ΝΑΤΟ από το 2% στο 5% του ΑΕΠ. Η στόχευση αυτή, εάν επιβληθεί, θα σημάνει σημαντικές δημοσιονομικές ανακατατάξεις για τους περισσότερους συμμάχους, οι οποίοι ήδη δυσκολεύονται να φτάσουν στον υφιστάμενο στόχο του 2%. Πηγές αναφέρουν ότι ενδέχεται να υπάρξει «συμβιβασμός» στο 3,5%, συνδεδεμένος όμως με βελτιωμένους εμπορικούς όρους για τις χώρες που συμμορφώνονται με το αυξημένο επίπεδο δαπανών.
Συνέχεια στις προμήθειες όπλων στην Ουκρανία
Ενώ προεκλογικά ο Τραμπ είχε απειλήσει με διακοπή της στρατιωτικής βοήθειας στο Κίεβο, στόχος του πλέον είναι να διατηρηθούν οι αμερικανικές προμήθειες όπλων και υποστήριξης, τουλάχιστον για το προσεχές διάστημα μετά την ορκωμοσία του. Η κίνηση αυτή αποσκοπεί, σύμφωνα με πηγές, στη διασφάλιση μιας «ειρήνης μέσω ισχύος» – διατηρώντας δηλαδή το Κίεβο καλά οπλισμένο, ακόμη κι αν επιτευχθεί μια προσωρινή εκεχειρία.
Το «βάρος» στη συμμαχική αλληλεγγύη
Ο Τραμπ, ωστόσο, επιμένει ότι η Ουκρανία δεν θα πρέπει να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, τονίζοντας την ανάγκη για άμεσες ειρηνευτικές συνομιλίες που θα τερματίσουν τον πόλεμο. Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ βρίσκονται ήδη σε συζητήσεις για ενδεχόμενη αύξηση του στόχου αμυντικών δαπανών στο 3%, αλλά τα νέα σχέδια του Τραμπ κινούν τον πήχη ακόμα υψηλότερα, πυροδοτώντας έτσι έντονο προβληματισμό σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες σχετικά με τις δημοσιονομικές αντοχές τους.
Απειλές για εμπορικούς δασμούς και ευρύτερες πιέσεις
Σε αυτό το κλίμα γεωπολιτικής αναδιάρθρωσης, ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να έχει απειλήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση με την επιβολή επιπρόσθετων τελωνειακών δασμών, αν δεν μειώσει το «τεράστιο» εμπορικό έλλειμμα που διατηρεί με τις ΗΠΑ. Συνδέει δε τη συμμόρφωση των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ με τις αμυντικές του απαιτήσεις με την προοπτική ευνοϊκότερων όρων στο εμπόριο, επιδιώκοντας να χρησιμοποιήσει τον ρόλο της Αμερικής ως βασικού «εγγυητή» ασφάλειας στην Ευρώπη ως διαπραγματευτικό χαρτί.
Τα επόμενα βήματα
Η στάση του Τραμπ και οι απαιτήσεις του για αύξηση των στρατιωτικών δαπανών έως και στο 5% του ΑΕΠ αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο των επόμενων συνόδων του ΝΑΤΟ, καθώς οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναζητούν τρόπο να ισορροπήσουν μεταξύ της δημοσιονομικής σταθερότητας και της πίεσης για ενίσχυση της άμυνας. Το μέλλον της βοήθειας προς την Ουκρανία αποτελεί εξίσου κομβικό ζήτημα, ειδικά για τις χώρες του ανατολικού μπλοκ που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη.
