Η συμφωνία μεταξύ Ιταλίας και Αλβανίας για τη μεταφορά και κράτηση μεταναστών σε αλβανικό έδαφος, αν και φιλόδοξη, φαίνεται να αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες. Παρά την ίδρυση κέντρου υποδοχής στο Gjader της Αλβανίας, το Δικαστήριο της Ρώμης αποφάσισε δύο φορές την επιστροφή μεταναστών που είχαν σταλεί εκεί, θέτοντας υπό αμφισβήτηση την εφαρμογή της συμφωνίας που είχαν υπογράψει οι πρωθυπουργοί Έντι Ράμα και Τζόρτζια Μελόνι.
Σύμφωνα με την πρόσφατη απόφαση του Δικαστηρίου, επτά αιτούντες άσυλο από την Αίγυπτο και το Μπαγκλαντές, οι οποίοι είχαν μεταφερθεί στην Αλβανία, διατάχθηκε να επιστρέψουν στην Ιταλία, συγκεκριμένα στο Μπρίντιζι. Το Δικαστήριο της Ρώμης τόνισε πως το θέμα σχετίζεται με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις «ασφαλείς χώρες προέλευσης» και ανακοίνωσε πως η υπόθεση θα παραπεμφθεί στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να υπάρξει σαφής κατεύθυνση. Οι Ιταλοί δικαστές ανέφεραν ότι οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί υπερισχύουν των εθνικών νόμων, ειδικά σε περιπτώσεις όπου υπάρχει σύγκρουση μεταξύ τους, αρχή που είναι κατοχυρωμένη και στο ιταλικό Σύνταγμα.
Οι τελευταίες μεταφορές μεταναστών έγιναν με ταχεία διαδικασία, ενώ οι συνθήκες κράτησης στο Gjader προκάλεσαν αντιδράσεις. Ορισμένοι μετανάστες μεταφέρθηκαν πάλι στην Ιταλία για λόγους υγείας, ενώ μια αντιπροσωπεία του ιταλικού Κοινοβουλίου και οργανώσεις δικαιωμάτων επισκέφθηκαν τις εγκαταστάσεις, περιγράφοντας το κέντρο ως «ανοιχτή φυλακή». Τόνισαν, μάλιστα, την ανησυχία τους για τις συνθήκες διαβίωσης, καταγράφοντας ελλείψεις σε υγιεινή και ασφάλεια.
Αυτή δεν ήταν η πρώτη φορά που η Ρώμη έλαβε απόφαση υπέρ της επιστροφής μεταναστών στην Ιταλία. Η πρώτη ομάδα μεταναστών, που είχε σταλεί στις 16 Οκτωβρίου στην Αλβανία, έμεινε εκεί μόλις τρεις ημέρες, καθώς το Δικαστήριο της Ρώμης αποφάνθηκε ότι η Αλβανία δεν πληροί τα κριτήρια της «ασφαλούς χώρας». Ως αντίδραση, η Μελόνι εξέδωσε στις 21 Οκτωβρίου διάταγμα με το οποίο ανανέωσε τη λίστα των «ασφαλών χωρών», όμως το πρόβλημα παραμένει άλυτο μέχρι να επιληφθεί η Ευρωπαϊκή Δικαιοσύνη.
Στην υπόθεση παρενέβη και ο Έλον Μασκ, ο οποίος με ανάρτησή του στο κοινωνικό δίκτυο “Χ” σχολίασε τις τελευταίες εξελίξεις. Ο επιχειρηματίας, απαντώντας σε ανάρτηση, έγραψε: «Ιταλικό δικαστήριο μπλοκάρει το σχέδιο της Μελόνι για κράτηση μεταναστών στην Αλβανία. Οι δικαστές αυτοί πρέπει να φύγουν». Ο Μασκ έχει εκφράσει αρκετές φορές στο παρελθόν θέσεις υπέρ της σκληρής μεταναστευτικής πολιτικής και έχει επανειλημμένα δηλώσει υποστήριξη προς τις πολιτικές της Μελόνι.
Η υπόθεση αυτή φαίνεται να δοκιμάζει τις αντοχές της συμφωνίας Ιταλίας-Αλβανίας και δημιουργεί νέα αμφιβολία για το εάν το σχέδιο θα μπορέσει τελικά να εφαρμοστεί.
