Σύμφωνα με έρευνα της εταιρείας Μetron Analysis, που παρουσιάστηκε στο συνέδριο “Υπογεννητικότητα: Σύγχρονες Εξελίξεις και Επιπτώσεις”, η τεκνοποίηση δεν αποτελεί πλέον προτεραιότητα για τους νέους στην Ελλάδα.
Ας δούμε τα βασικά ευρήματα:
- Ποσοστό 24% των νέων δηλώνει ότι θέλει να αποκτήσει παιδιά, με το 5% να επιθυμεί τρία παιδιά.
- Η ηλικία στην οποία οι νέοι σκέφτονται να κάνουν παιδιά έχει αυξηθεί. Σήμερα, η μέση ηλικία για την πρώτη γέννηση στην Ελλάδα είναι 30,7 έτη.
- Περισσότεροι άνδρες (27%) θέλουν να αποκτήσουν παιδιά σε σχέση με τις γυναίκες (21%).
- Οι κάτοικοι της Βόρειας Ελλάδας δηλώνουν πιο πρόθυμοι για τεκνοποίηση (28%) σε σχέση με τους κατοίκους της Νότιας Ελλάδας (21%).
- Οι κάτοικοι της υπαίθρου (31%) τείνουν να θέλουν περισσότερα παιδιά από τους κατοίκους των αστικών κέντρων (22%).
Ποιες είναι οι αιτίες της μείωσης της τεκνοποίησης;
Η έρευνα καταδεικνύει πολύπλοκους παράγοντες που επηρεάζουν την τεκνοποίηση, όπως:
- Οικονομικοί παράγοντες: Η οικονομική αστάθεια, η ανεργία και το υψηλό κόστος ζωής φέρνουν τους νέους σε δύσκολη θέση όσον αφορά την τεκνοποίηση.
- Εργασιακοί παράγοντες: Η έλλειψη ευελιξίας στους χώρους εργασίας, η δυσκολία στην ισορροπία επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής και η έλλειψη υποστήριξης για την φροντίδα παιδιών αποτελούν τροχοπέδη για την τεκνοποίηση.
- Κοινωνικοί παράγοντες: Αλλαγές στους κοινωνικούς ρόλους και στις προσδοκίες, η αμφισβήτηση του θεσμού της οικογένειας και η έλλειψη κοινωνικής στήριξης για τις οικογένειες με παιδιά επηρεάζουν τις αποφάσεις για τεκνοποίηση.
- Προσωπικοί παράγοντες: Ατομικές επιλογές, εστίαση στην καριέρα, περιβαλλοντικές ανησυχίες και η αίσθηση ότι η τεκνοποίηση δεν αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ευτυχία, ωθούν άτομα στην άρνηση τεκνοποίησης.
Τι μπορεί να γίνει για την αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας;
Η αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας απαιτεί συνολική και πολυεπίπεδη προσέγγιση, που περιλαμβάνει:
- Οικονομικά μέτρα: Ενίσχυση της οικονομικής στήριξης για τις οικογένειες με παιδιά, παροχή κινήτρων για τεκνοποίηση και δημιουργία φιλικού προς την οικογένεια εργασιακού περιβάλλοντος.
- Κοινωνικές πολιτικές: Ανάπτυξη υποδομών φροντίδας παιδιών, προώθηση της ισότητας των φύλων και ενίσχυση της κοινωνικής στήριξης για τις οικογένειες.
- Αλλαγή νοοτροπίας: Προώθηση της οικογένειας ως θεσμού και καλλιέργεια θετικών αντιλήψεων για την τεκνοποίηση.
Επιπτώσεις της μείωσης της τεκνοποίησης:
Η μείωση της τεκνοποίησης μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις σε διάφορες πτυχές της ελληνικής κοινωνίας, όπως:
- Δημογραφικές: Μείωση του πληθυσμού, γήρανση του πληθυσμού και αλλαγές στην ηλικιακή δομή, με πιθανές επιπτώσεις στο εργατικό δυναμικό, το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης και την οικονομική ανάπτυξη.
- Κοινωνικές: Αλλαγές στην οικογενειακή δομή, μείωση της συνοχής και της αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών, και αύξηση του κοινωνικού αποκλεισμού.
- Οικονομικές: Αύξηση του κόστους φροντίδας των ηλικιωμένων, μείωση των φορολογικών εσόδων και άνοδος του δημοσιονομικού ελλείμματος.
- Πολιτιστικές: Αλλαγή των αξιών και των προτεραιοτήτων της κοινωνίας, μείωση της πολιτιστικής κληρονομιάς και των εθίμων.
Η μείωση της τεκνοποίησης στην Ελλάδα αποτελεί ένα πολύπλοκο ζήτημα με πολυδιάστατες αιτίες και σημαντικές επιπτώσεις. Η αντιμετώπισή του απαιτεί συνολική και πολυεπίπεδη προσέγγιση, που περιλαμβάνει οικονομικά μέτρα, κοινωνικές πολιτικές, αλλαγή νοοτροπίας και προώθηση της οικογένειας.
Επιπρόσθετες σκέψεις:
- Είναι σημαντικό να λαμβάνουμε υπόψη τις ατομικές επιλογές και τα προσωπικά κίνητρα των ανθρώπων όσον αφορά την τεκνοποίηση.
- Η κοινωνική πίεση για τεκνοποίηση μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις.
- Η ισορροπία μεταξύ της επαγγελματικής και της οικογενειακής ζωής είναι απαραίτητη για την υποστήριξη των οικογενειών με παιδιά.
- Η εκπαίδευση και η ευαισθητοποίηση σχετικά με τα οφέλη της τεκνοποίησης μπορούν να συμβάλλουν στην αλλαγή νοοτροπίας.
Η μείωση της τεκνοποίησης στην Ελλάδα αποτελεί μια πρόκληση που απαιτεί συλλογική προσπάθεια για την αντιμετώπισή της. Η υιοθέτηση φιλικών προς την οικογένεια πολιτικών, η προώθηση της ισότητας των φύλων και η αλλαγή νοοτροπίας μπορούν να συμβάλλουν στην ενίσχυση της οικογένειας και στην αύξηση των γεννήσεων.
