Μια «νυχτερινή» τροπολογία σε νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης, που ψηφίστηκε πρόσφατα, έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις και αντιδράσεις, καθώς καταργεί την καθολική απαγόρευση σε συγγενικά πρόσωπα πολιτικών να κατέχουν ή να μετέχουν σε αλλοδαπές εταιρείες. Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται από ορισμένους ως προτεραιότητα στην ανεμπόδιστη επιχειρηματική δραστηριότητα συζύγων και τέκνων πολιτικών έναντι της διαφάνειας στην πολιτική ζωή.
Με την τροπολογία αυτή, μειώθηκαν σημαντικά οι περιορισμοί που ίσχυαν από το 2016. Πλέον, οι σύζυγοι και τα παιδιά αρχηγών κομμάτων, βουλευτών, υπεύθυνων οικονομικών κομμάτων και υπουργών/υφυπουργών μπορούν να διαθέτουν μετοχές σε εταιρείες του εξωτερικού, ακόμη και αν αυτές συνδέονται μέσω εταιρικής σχέσης με εξωχώριες offshore. Η ρύθμιση απαγορεύει μόνο την ευθεία κατοχή εξωχώριων εταιρειών, μέτρο που όμως θεωρείται από πολλούς χωρίς ουσιαστική αξία, καθώς δεν απαγορεύεται η έμμεση εμπλοκή.
Επιπλέον, η τροπολογία επιτρέπει στα συγγενικά πρόσωπα να διαθέτουν εταιρείες σε κάθε φορολογικά συνεργαζόμενη χώρα με την Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων χωρών με ομοσπονδιακό καθεστώς και διαφορετικά φορολογικά συστήματα στο εσωτερικό τους, όπως οι ΗΠΑ με την πολιτεία του Ντελαγουέρ, η οποία διαθέτει φορολογικό καθεστώς ανάλογο των «φορολογικών παραδείσων».
Την «αποστολή» αυτή διεκπεραίωσαν ο Υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης, συνεπικουρούμενος από τον Υπουργό Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη. Η νομοθετική αυτή κίνηση έρχεται σε συνέχεια εκτίμησης που είχε εκφράσει ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τον Μάρτιο του 2024, χαρακτηρίζοντας τη νομοθεσία του 2016 «εκτός λογικής». Η τροπολογία κατατέθηκε λίγο πριν τα μεσάνυχτα και τοποθετήθηκε ως μοναδικό άρθρο ανάμεσα σε άσχετα μεταξύ τους άρθρα, κίνηση που ερμηνεύτηκε ως προσπάθεια να περάσει απαρατήρητη.
Ο Υπουργός Δικαιοσύνης επιχείρησε να δικαιολογήσει την κυβερνητική επιλογή, υποστηρίζοντας ότι η τροπολογία «θέλει να προστατεύσει τους πολιτικούς», τους αποκλείει από εξωχώριες εταιρείες, εισάγει διαφάνεια και ξεκαθαρίζει έννοιες. Ισχυρίστηκε ότι για τις οικογένειες δεν υπάρχει δυνατότητα συμμετοχής σε εξωχώριες σε χώρες που δεν συνεργάζονται φορολογικά με την Ελλάδα. Ωστόσο, απέφυγε να αναφερθεί λεπτομερώς στο τι ισχύει για τους συζύγους και τα τέκνα.
Η κυβερνητική ρύθμιση συνάντησε την έντονη αντίδραση της αντιπολίτευσης. Το ΠΑΣΟΚ έκανε λόγο για «σοβαρή και επικίνδυνη υποχώρηση σε θέματα διαφάνειας» και ζήτησε την απόσυρση της τροπολογίας. Ο ΣΥΡΙΖΑ κατήγγειλε τη ρύθμιση, με βουλευτή του να κάνει λόγο για «φωτογράφιση» προσώπων και δραστηριοτήτων. Το ΚΚΕ έθεσε το ερώτημα πώς διασφαλίζεται ότι εταιρείες σε φορολογικά συμμορφωμένες χώρες δεν συμμετέχουν σε εταιρείες που εδρεύουν σε φορολογικούς παραδείσους. Αρνητικά τάχθηκαν επίσης η Νέα Αριστερά και η Πλεύση Ελευθερίας.
