Ενώ η Βενετία δοκιμάζεται από υπερτουρισμό και ρύπανση, το Τρεβίζο—μόλις 30 λεπτά μακριά—δείχνει ότι η ποιότητα ζωής μπορεί να συμβαδίσει με τη βιωσιμότητα. Η πόλη των περίπου 94.000 κατοίκων στη βόρεια Ιταλία αναδείχθηκε πρόσφατα η πρώτη ιταλική πόλη που κερδίζει το ευρωπαϊκό βραβείο Green Leaf, διάκριση της ΕΕ για μικρότερες πόλεις (20.000–100.000 κάτοικοι) με ισχυρές περιβαλλοντικές επιδόσεις.
Κομβική πρωτοβουλία υπήρξε η μετατροπή μιας εγκαταλελειμμένης χωματερής σε πάρκο με φωτοβολταϊκά, ένα έργο που σηματοδοτεί την αλλαγή χρήσης γης με όφελος για την πόλη και το κλίμα. Παράλληλα, ο εκσυγχρονισμός του συστήματος καναλιών βελτίωσε την ποιότητα του νερού, ενώ προγράμματα για τη βιοποικιλότητα συνέβαλαν στη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Η προσπάθεια επεκτείνεται και στους λόφους του Προσέκο, περιοχή ενταγμένη στην UNESCO, όπου οι παραγωγοί υιοθετούν πιο βιώσιμες γεωργικές πρακτικές για να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
«Ήταν μια πρόκληση να δείξουμε ότι μια ιταλική πόλη μπορεί να κερδίσει το βραβείο. Δεν είναι θέμα ομορφιάς, αλλά βελτίωσης. Και η Τρεβίζο βελτιώνεται κάθε χρόνο», δήλωσε ο αντιδήμαρχος Αλεσάντρο Μανέρα.
Σε επίπεδο υποδομών και καθημερινότητας, τα τελευταία επτά χρόνια η πόλη έχει δημιουργήσει δεκάδες χιλιόμετρα νέων ποδηλατόδρομων, φύτεψε 6.000 δέντρα και «έτρεξε» εκπαιδευτικά προγράμματα ανακύκλωσης. Στα σχολεία εφαρμόζεται η πρωτοβουλία Plastic Zero, με τους μαθητές να λαμβάνουν μεταλλικά παγούρια αντί για πλαστικά μπουκάλια, ενισχύοντας την κουλτούρα της επαναχρησιμοποίησης.
Καθοριστικής σημασίας είναι και το έργο αναβάθμισης του δικτύου λυμάτων. Η κάλυψη, που πριν επτά χρόνια αφορούσε μόλις το 27% του πληθυσμού, έχει αυξηθεί στο 64%, με στόχο το 80% τα επόμενα χρόνια. «Πρόκειται για πράσινη επανάσταση, γιατί τα οργανικά λύματα κατέληγαν στα ποτάμια μας», τονίζει ο Μανέρα.
Οι κάτοικοι αποκαλούν το Τρεβίζο «Μικρή Βενετία» χάρη στα κανάλια που διατρέχουν το ιστορικό κέντρο των 2.100 ετών. «Το νερό είναι η ψυχή της πόλης», σημειώνει η ξεναγός Ιλάρια Μπαρμπόν, αποδίδοντας την εξαιρετική ποιότητα νερού σε έργα καθαρισμού και στις δημόσιες βρύσες που ενθαρρύνουν την κατανάλωση πόσιμου νερού χωρίς πλαστικό.
Με συνδυασμό υποδομών, πράσινων πολιτικών και συμμετοχής της κοινότητας, το Τρεβίζο αναδεικνύεται σε ευρωπαϊκό πρότυπο αστικής βιωσιμότητας—μια «Μικρή Βενετία» που κοιτά στο μέλλον.
