Πλησιάζοντας η επέτειος του «ΟΧΙ» έφερε, εκ νέου, στο προσκήνιο τα σχολικά εγχειρίδια. Συγκεκριμένα έχει αναδειχθεί σε μείζον θέμα η ύλη του σχολικού βιβλίου Γλώσσας Ε΄ Δημοτικού, σχετικώς με την 28η Οκτωβρίου. Για την ακρίβεια έγκριτοι ακαδημαϊκοί και εκπαιδευτικοί εκφράζουν βαθύ σκεπτικισμό, κάνοντας λόγο για απαράδεκτη ύλη των σχολικών εγχειριδίων τα οποία, αντί να προάγουν αξίες, οι οποίες θα συμβάλλουν στην διάπλαση της προσωπικότητας των μαθητών και θα καλλιεργήσουν φρόνημα, συνθλίβουν στην πραγματικότητα τον παιδικό ψυχισμό, προάγοντας την μετανεωτερική ατζέντα της πολιτικής ορθότητας και διαφόρων περίεργων ψευδο-πολιτικών θολών και αμφιλεγόμενων αφηγημάτων άνευ ιστορικού ερείσματος. Η ακαδημαϊκή ιστορία εξοβελίζεται, αντικαθίσταται από την δημόσια, η οποία με την σειρά της φοράει το ακάνθινο στεφάνι των μοντέρνων διαβρωτικών για την κοινωνία προταγμάτων. Τα ζητήματα παιδαγωγικής και εκπαιδευτικής πολιτικής, ωστόσο, είναι ζητήματα πρωτευούσης σημασίας για να περνούν στα ψιλά… Ας πάμε λοιπόν στα επίμαχα σημεία του βιβλίου της Ε΄ Δημοτικού.
1ο σημείο: Ο αφηγητής που ανακαλεί στην μνήμη του τα γεγονότα λέγει αυτολεξεί: «Η Ιταλία, συμπολίτες μου, την 28η Οκτωβρίου του 1940, μας κήρυξε τον πόλεμο! Κι εμείς πήγαμε στα υπόγεια και κρυφτήκαμε». Με άλλα λόγια οι μαθητές μαθαίνουν ότι στην επίθεση που εξαπέλυσε ένα κράτος, ο ελληνικός λαός απήντησε με δειλία, φόβο και ηττοπάθεια: «κρυφτήκε στα υπόγεια»! Οι συγγραφείς του εν λόγω αυτού κειμένου φαίνεται να αγνοούν την μαζική επιστράτευση με το «χαμόγελο στα χείλη».
2ο σημείο: «Οι οικογένειες της εποχής […] πανικοβλήθηκαν. Κάποια στιγμή γύρισε ο μπαμπάς στη μαμά και της είπε πως θα τρέξει στην τράπεζα να σηκώσει λεφτά […] Όταν ο μπαμπάς γύρισε […] είπε ότι η τράπεζα ήταν κλειστή και δεν μπόρεσε να σηκώσει λεφτά. Τότε πήγαμε σ’ ένα υπόγειο […] «-Άκη, από σήμερα θα γίνεις άντρας. Και ο Άκης, εμπνεόμενος από την γενναιότητα του πατέρα του, απάντησε: – Εγώ τότε φοβήθηκα πάρα πολύ, γιατί δεν ήθελα να γίνω σήμερα άντρας…».
Αυτά είναι δύο ενδεικτικά σημεία που αναφέρονται στο Έπος της 28ης Οκτωβρίου 1940. Το άρθρο 16 παρ. 2 του Συντάγματος προβλέπει: «H παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του Kράτους και έχει σκοπό [μεταξύ άλλων] την ανάπτυξη της εθνικής συνείδησης.» Έτσι αναπτύσσεται και προάγεται η εθνική συνείδηση; Αυτά τα απαράδεκτα κείμενα δεν αναφέρονται σε οποιοδήποτε παιδικό βιβλίο αλλά σε εγχειρίδιο της ελληνικής δημόσιας εκπαιδεύσεως. Ο ελληνικός λαός απεικονίζεται ως μάζα δύσμοιρων και ανήμπορων που πανικοβάλλονται. Κανένα υψιπετές συναίσθημα, όπως φιλοπατρία, καθήκον, αυτοθυσία για το κοινωνικό σύνολο, αλτρουισμός δεν προωθείται στους μαθητές, παρά μόνο αναδεικνύεται η ανάγκη «να σηκώσει λεφτά ο μπαμπάς» από την τράπεζα! Η κορύφωση δε της ιλαροτραγωδίας συμπυκνώνεται στην … προτροπή του πατέρα προς τον υιό του ότι από σήμερα «πρέπει να γίνει άντρας», με τον υιό να απαντά αφοπλιστικώς «δεν ήθελα να γίνω σήμερα άντρας».
Τα ερωτήματα που τίθενται είναι: α) ποιες επιτροπές είναι αυτές που εγκρίνουν αυτήν την ύλη για 11χρονα παιδιά; β) ακολουθείται απαρεγκλίτως η διδασκαλία αυτών των ανιστόρητων κειμένων; γ) πως διαχειρίζονται την κατάσταση αυτή οι εκπαιδευτικοί της δημοτικής εκπαιδεύσεως; Ρητορικά ερωτήματα…
Γιώργος Σύρος, συγγραφέας – ιστορικός
