Η Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος με εξειδίκευση στα αυτοάνοσα και την κλινική διατροφή και μετεκπαίδευση στη φυτοφαγία, Δέσποινα Μαρσέλου, μας βάζει στον κόσμο του μαύρου κύμινου και των πολλαπλών οφελών του.
Η Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος με εξειδίκευση στα αυτοάνοσα και την κλινική διατροφή και μετεκπαίδευση στη φυτοφαγία, Δέσποινα Μαρσέλου, μας βάζει στον κόσμο του μαύρου κύμινου και των πολλαπλών οφελών του.
Έχουμε μιλήσει πολλές φορές για τη συνέργεια των τροφών και πώς ο συνδυασμός μετάλλων, βιταμινών, φυτικών ινών και όλων των θρεπτικών ουσιών από φυσικές τροφές στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής, μπορεί να μας χαρίσει πολλαπλά οφέλη –πολύ περισσότερα από το να επικεντρωνόμαστε σε μια τροφή ή ένα συμπλήρωμα μεμονωμένα. Όταν αναφέρομαι, λοιπόν, σε κάποιες τροφές συγκεκριμένα, όπως θα κάνω σήμερα, το νόημα είναι να τις δοκιμάσετε και να τις εντάξετε σε ένα ισορροπημένο διατροφικό πλάνο με βάση τις ανάγκες σας κι όχι να εναποθέτετε όλες σας τις ελπίδες σε συγκεκριμένες τροφές.
Έχοντας, λοιπόν υπ’ όψιν τα παραπάνω, ας ρίξουμε μια ματιά στο μαύρο κύμινο ή μαυροκούκι (Nigella Sativa) το οποίο αποτελεί έναν μαύρο σπόρο με πολλά αποδεδειγμένα οφέλη, με καταγωγή από την Ασία και τη Μεσόγειο και χρήση στην ιατρική εδώ και χιλιάδες χρόνια.
Μερικά από τα μεγαλύτερα οφέλη του είναι ότι μπορεί να συμβάλλει στη μείωση μεταβολικών παραγόντων που οδηγούν σε καρδιαγγειακές παθήσεις, όπως ανισορροπία στη χοληστερόλη (μειωμένη καλή HDL, αυξημένη κακή LDL), υψηλά τριγλυκερίδια, παχυσαρκία (και ειδικότερα σπλαχνικό λίπος), διαβήτης, υψηλό σάκχαρο αίματος, υψηλή αρτηριακή πίεση. Όταν σε κάποιον διαπιστώνονται 3 από αυτούς τους παράγοντες, τότε υπάρχει μεταβολικό σύνδρομο και μεγαλύτερος κίνδυνος καρδιαγγειακών παθήσεων, όπως εγκεφαλικά και εμφράγματα.
Σε όλα αυτά, μπορεί να βοηθήσει το μαύρο κύμινο, σύμφωνα με έρευνες.
Χοληστερόλη: Σε μετα-ανάλυση 17 κλινικών δοκιμών για την επίδραση του ελαίου μαύρου κύμινου στη συγκεντρώσεις λιπιδίων στο πλάσμα του αίματος, οι ερευνητές διαπίστωσαν μείωση στην ολική χοληστερόλη, την LDL χοληστερόλη, αλλά και τα τριγλυκερίδια. Όσον αφορά τα τριγλυκερίδια, τα οποία σε υψηλά επίπεδα μπορούν να οδηγήσουν σε μεταβολικές διαταραχές όπως διαβήτη τύπου 2, ανασκόπηση έδειξε ότι τα φαρμακευτικά φυτά όπως το μαύρο κύμινο, ο κουρκουμάς, το σκόρδο και o άνηθος ήταν άκρως αποτελεσματικά στην εξισορρόπηση των επιπέδων τριγλυκεριδίων. Σε διαφορετική μελέτη σε ποντίκια όπου ακολουθούσαν διατροφή που προκαλούσε ανισορροπίες στη χοληστερόλη, συμπλήρωμα με μαύρο κύμινο για 20 εβδομάδες παρουσίασε σημαντική μείωση στην LDL (κακή) χοληστερόλη και σημαντική αύξηση στην HDL (καλή) χοληστερόλη, μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο αθηροσκλήρωσης, που σημαίνει ουσιαστικά συσσώρευση αθηρωματικής πλάκας στις αρτηρίες.
Παχυσαρκία: Σε μετα-ανάλυση 13 μελετών με 875 συμμετέχοντες, το συμπλήρωμα με μαύρο κύμινο φάνηκε να συμβάλλει στη μείωση του σωματικού βάρους σε σχέση με τα placebo, ενώ σε διαφορετική μελέτη η δόση 2000mg την ημέρα για 8 εβδομάδες στο πλαίσιο μιας διατροφής με μέτρια κατανάλωση υδατανθράκων και λιπαρών έδειξε ευνοϊκές επιδράσεις στους καρδιαγγειακούς παράγοντες (υψηλότερη HDL, χαμηλότερη LDL, χαμηλότερα επίπεδα SGOT), σε σχέση με την ομάδα placebo.
Διαβήτης τύπου 2: Το εκχύλισμα ελαίου μαύρου κύμινου μείωσε, στο πλαίσιο έρευνας 8 εβδομάδων, το σάκχαρο νηστείας, το Δείκτη Μάζας Σώματος, την περίμετρο μέσης και άλλους παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνιση διαβήτη τύπου 2, σε σχέση με τους συμμετέχοντες που λάμβαναν placebo. Παρόμοια αποτελέσματα έδωσε και ανασκόπηση 7 μελετών, όπου οι ερευνητές βρήκαν ότι το συμπλήρωμα ελαίου μαύρου κύμινου βελτίωσε σημαντικά την γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και την LDL χοληστερόλη, μεταξύ άλλων.
Υψηλή αρτηριακή πίεση: Σημαντική μείωση στα επίπεδα της συστολικής αρτηριακής πίεσης παρατηρήθηκε στο πλαίσιο μελέτης στα άτομα που λάμβαναν 2,5ml έλαιο μαύρου κύμινου, έναντι της ομάδας placebo, ενώ καταγράφηκε μείωση και στη διαστολική αρτηριακή πίεση, την LDL χοληστερόλη, την MDA που αποτελεί δείκτη οξειδωτικού στρες και στο σάκχαρο νηστείας. Παρατηρήθηκε επίσης σημαντική αύξηση στην καλή HDL χοληστερόλη, την οποία χρειαζόμαστε σε υψηλά επίπεδα για προστασία.
Μεταβολικό σύνδρομο: Σε μελέτη σε εμμηνοπαυσιακές γυναίκες, οι οποίες παρουσιάζουν μεγαλύτερη τάση για μεταβολικό σύνδρομο, το μαύρο κύμινο σε σκόνη, σε δοσολογία 1 γρ. την ημέρα μετά το πρωινό για 3 μήνες παρουσίασε σημαντικά οφέλη, με βελτίωση των επιπέδων σακχάρου, LDL, HDL και τριγλυκεριδίων, σε σχέση με την ομάδα Placebo. Αντίστοιχα, σε άντρες με μεταβολικό σύνδρομο, που λάμβαναν ανά ομάδες δόση μαύρου κύμινου 1,5 γρ. την ημέρα, 2,4 γρ. κουρκουμά την ημέρα, συνδυασμό 900mg μαύρου κύμινου και 1,5γρ. κουρκουμά την ημέρα ή placebo για 8 εβδομάδες, σημειώθηκε μείωση λιπιδίων και γλυκόζης με το μαύρο κύμινο, ενώ ο κουρκουμάς μείωσε τα επίπεδα LDL χοληστερόλης και C-αντιδρώσας πρωτεΐνης CRP (δείκτης καρδιαγγειακού κινδύνου και φλεγμονής) σε σχέση με την ομάδα placebo. Ο συνδυασμός, ωστόσο, μαύρου κύμινου και κουρκουμά έδειξε βελτίωση σε όλες τις παραμέτρους. Σημειώστε ότι οι μεταβολικές διαταραχές μπορεί να επηρεάσουν ενδοκυτταρικές μεταβολικές διεργασίες που επηρεάζουν το συκώτι, τα νεφρά, το πάγκρεας, το καρδιαγγειακό και το ενδοκρινικό σύστημα. Φαρμακευτικά φυτά όπως το μαύρο κύμινο, το λευκό τσάι, το σκόρδο, παρουσίασαν οφέλη στην παχυσαρκία και τη μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος, εξισορροπώντας το λιπιδαιμικό προφίλ, μειώνοντας τις φλεγμονώδεις αποκρίσεις, εμποδίζοντας την υπεροξείδωση λιπιδίων, τη συσσώρευση λίπους και ρυθμίζοντας τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.
Οι έρευνες, λοιπόν, μέχρι στιγμής δείχνουν σημαντικά οφέλη του μαύρου κύμινου Nigella Sativa σε ασθένειες και μεταβολικούς παράγοντες που μπορεί να αυξάνουν τις πιθανότητες για καρδιαγγειακές παθήσεις. Συμβουλευτείτε διαιτολόγο-διατροφολόγο για περισσότερα και πώς να τους ενσωματώσετε στη διατροφή σας.
Δέσποινα Μαρσέλου
Κλινική διαιτολόγος με εξειδίκευση στα αυτοάνοσα
Αλκιβιάδου 185, Πειραιάς
