Η εκρηκτική άνοδος της τεχνητής νοημοσύνης (AI) συνεχίζει να αποτελεί τον βασικό «καύσιμο» για το ράλι των διεθνών χρηματιστηρίων, οδηγώντας τον δείκτη S&P 500 σε αλλεπάλληλα ιστορικά υψηλά. Ωστόσο, καθώς οι αποτιμήσεις των τεχνολογικών κολοσσών εκτοξεύονται, πληθαίνουν οι φωνές που προειδοποιούν για τον κίνδυνο μιας νέας χρηματιστηριακής «φούσκας». Η ιστορική εμπειρία προσφέρει πολύτιμα διδάγματα, καταδεικνύοντας ότι η γραμμή μεταξύ μιας τεχνολογικής επανάστασης και μιας επενδυτικής υπερβολής είναι συχνά δυσδιάκριτη.
Μέσα στο 2025, ο S&P 500 κατέγραψε άνοδο της τάξης του 16%, με την Nvidia, τη Microsoft, την Alphabet και την Broadcom να ηγούνται της κούρσας. Αυτή η κυριαρχία συνοδεύεται από κολοσσιαίες επενδύσεις. Σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg, οι τέσσερις μεγαλύτεροι παίκτες του κλάδου (Microsoft, Alphabet, Amazon και Meta) αναμένεται να αυξήσουν τις κεφαλαιουχικές τους δαπάνες κατά 34% το επόμενο έτος, αγγίζοντας το αστρονομικό ποσό των 440 δισ. δολαρίων. Παράλληλα, η OpenAI δεσμεύεται για επενδύσεις που ξεπερνούν το 1 τρισ. δολάρια, παρά το γεγονός ότι η κερδοφορία παραμένει ακόμη ζητούμενο.
Τα μαθήματα της ιστορίας και η συγκέντρωση της αγοράς
Η ιστορία των αγορών δείχνει ότι οι τεχνολογικές τομές συνοδεύονται πάντα από επενδυτικό ενθουσιασμό που συχνά προπορεύεται της πραγματικής οικονομίας. Οι ιστορικές φούσκες διαρκούν κατά μέσο όρο δυόμισι χρόνια με αποδόσεις άνω του 200%. Το τρέχον ράλι της AI διανύει ήδη τον τρίτο χρόνο του, με τον Nasdaq 100 να ενισχύεται πάνω από 130% από τα τέλη του 2022.
Ένα σημείο που προκαλεί ανησυχία είναι η έντονη συγκέντρωση. Οι 10 μεγαλύτερες μετοχές αντιπροσωπεύουν πλέον το 40% της κεφαλαιοποίησης του S&P 500, επίπεδο που έχει να εμφανιστεί από τη δεκαετία του 1960. Παρ’ όλα αυτά, οι αναλυτές επισημαίνουν σημαντικές διαφορές σε σχέση με τη φούσκα των dot-com του 2000:
-
Ισχυρή κερδοφορία: Οι σημερινοί ηγέτες παράγουν ήδη τεράστια έσοδα από την AI.
-
Χαμηλό χρέος: Οι ισολογισμοί των εταιρειών είναι σημαντικά πιο υγιείς.
-
Σταδιακή άνοδος: Οι αποτιμήσεις, αν και υψηλές, δεν εμφανίζουν τα ακραία χαρακτηριστικά του παρελθόντος.
Ο αυξημένος σκεπτικισμός που παρατηρείται σήμερα ίσως λειτουργεί ως δικλείδα ασφαλείας. Σε αντίθεση με τις κλασικές «φούσκες» που χαρακτηρίζονται από τυφλό ενθουσιασμό, η τρέχουσα αγορά διακατέχεται από έναν υγιή φόβο, ο οποίος συχνά αποτρέπει την απότομη κατάρρευση. Το διακύβευμα πλέον δεν είναι αν η τεχνητή νοημοσύνη θα αλλάξει τον κόσμο, αλλά ποιες εταιρείες θα καταφέρουν να μετουσιώσουν τις τεράστιες επενδύσεις σε μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα.
