Η αντιπαράθεση μεταξύ των παραδοσιακών ταξί και των υπηρεσιών τύπου Uber δεν αφορά μόνο το ρυθμιστικό πλαίσιο, αλλά επηρεάζει άμεσα την τσέπη και την καθημερινότητα του επιβάτη. Με τις πλατφόρμες διαμεσολάβησης να διεκδικούν μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς, ο ανταγωνισμός επικεντρώνεται πλέον στην ποιότητα του στόλου, την ταχύτητα εξυπηρέτησης και, κυρίως, στη διαφάνεια της χρέωσης, προσφέροντας δύο διαφορετικά μοντέλα μετακίνησης στον τελικό καταναλωτή.
Το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών πυροδοτεί «αιτία πολέμου» με τον κλάδο των ταξί, επαναφέροντας με ένταση στο προσκήνιο το ζήτημα των πλατφορμών διαμεσολάβησης και της λειτουργίας των ιδιωτικών οχημάτων (ΕΙΧ) με οδηγό. Εν μέσω σφοδρών αντιδράσεων και απειλών για απεργίες διαρκείας, νέα μελέτη του ΙΟΒΕ για λογαριασμό της Uber καταδεικνύει ότι το υφιστάμενο ρυθμιστικό πλαίσιο στην Ελλάδα παραμένει εξαιρετικά περιοριστικό, εμποδίζοντας την ανάπτυξη υπηρεσιών όπως το UberX, οι οποίες σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες λειτουργούν ήδη με ιδιώτες οδηγούς.
Οι προτάσεις του ΙΟΒΕ για την απελευθέρωση των μετακινήσεων
Η μελέτη του ΙΟΒΕ προτείνει μια δέσμη ριζικών μέτρων για τον εκσυγχρονισμό των ψηφιακών υπηρεσιών μετακίνησης, με κεντρικό άξονα την άρση των περιορισμών στα Επιβατηγά Ιδιωτικής Χρήσης. Συγκεκριμένα, ζητείται η κατάργηση της υποχρέωσης επιστροφής στην έδρα και της επιβολής ελάχιστου κομίστρου, ώστε να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός και να αυξηθούν οι επιλογές των καταναλωτών. Παράλληλα, προτείνεται η θεσμοθέτηση κινήτρων για συνεπιβατικές μετακινήσεις (ridesharing), με χαμηλότερα κόμιστρα για ομαδικές διαδρομές, στοχεύοντας στη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης και τη βελτίωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
Σύγκριση κόστους και μοντέλα τιμολόγησης
Η βασικότερη διαφορά για τον καταναλωτή εντοπίζεται στον τρόπο υπολογισμού του ναύλου. Στα παραδοσιακά ταξί, η χρέωση καθορίζεται από το κρατικά ρυθμιζόμενο ταξίμετρο (πτώση σημαίας, χιλιόμετρο, χρονοχρέωση), προσφέροντας σταθερότητα αλλά και αβεβαιότητα σε περιπτώσεις κυκλοφοριακής συμφόρησης. Αντίθετα, η UberX χρησιμοποιεί αλγόριθμους δυναμικής τιμολόγησης. Αυτό σημαίνει ότι ο επιβάτης γνωρίζει το ακριβές κόστος πριν επιβιβαστεί, ωστόσο η τιμή μπορεί να αυξηθεί σημαντικά σε ώρες αιχμής ή έντονης ζήτησης (surge pricing), ξεπερνώντας το κόστος ενός απλού ταξί.
Ποιότητα στόλου και εμπειρία εξυπηρέτησης
Στον τομέα των υπηρεσιών, οι διαφορές είναι εξίσου αισθητές. Η UberX λειτουργεί συνήθως με νεότερα οχήματα (ΕΙΧ) και δίνει μεγάλη έμφαση στο σύστημα αξιολόγησης, το οποίο λειτουργεί ως μοχλός πίεσης για τη διατήρηση υψηλών στάνταρ καθαριότητας και ευγένειας από πλευράς οδηγών. Από την άλλη, ο κλάδος των ταξί έχει προχωρήσει σε σημαντικό εκσυγχρονισμό του στόλου του, ενώ η πολυετής εμπειρία των επαγγελματιών οδηγών και η γνώση των δρόμων παραμένει ένα ισχυρό πλεονέκτημα, ειδικά σε περίπλοκες διαδρομές στα αστικά κέντρα.
Διαθεσιμότητα και χρόνος αναμονής
Η διαθεσιμότητα αποτελεί το «κλειδί» της επιλογής. Τα ταξί υπερτερούν στη δυνατότητα επιβίβασης από τον δρόμο ή από πιάτσες, προσφέροντας άμεση λύση χωρίς τη χρήση εφαρμογής. Η UberX βασίζεται αποκλειστικά στην ψηφιακή κλήση, προσφέροντας όμως το πλεονέκτημα της παρακολούθησης του οχήματος σε πραγματικό χρόνο και της αυτόματης πληρωμής χωρίς μετρητά. Ωστόσο, οι περιορισμοί στη νομοθεσία για τα ΕΙΧ, όπως η ελάχιστη διάρκεια μίσθωσης που ισχύει σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορούν να καταστήσουν την Uber λιγότερο ευέλικτη για πολύ σύντομες διαδρομές εντός κέντρου.
