Η ανθρωπιστική κατάσταση στη Μιανμάρ ήταν ήδη απελπιστική πριν από τους πρόσφατους καταστροφικούς σεισμούς. Όπως χαρακτηριστικά σχολιάζουν αυτόπτες μάρτυρες στο BBC, ο Εγκέλαδος ήρθε να δώσει το «τελειωτικό χτύπημα» σε μια χώρα που δοκιμάζεται από εμφύλιο πόλεμο και πολλαπλές κρίσεις.
Η περιοχή Σαγκάινγκ, κοντά στο επίκεντρο των δύο ισχυρών σεισμών μεγέθους 7,7 και 6,4 Ρίχτερ που έπληξαν τη χώρα με διαφορά λίγων λεπτών, αποτελεί ένα ασταθές και στρατηγικό σημείο αντιπαράθεσης στον συνεχιζόμενο εμφύλιο πόλεμο. Η περιοχή είναι προπύργιο των αντιστασιακών ομάδων που μάχονται για την αποκατάσταση της δημοκρατίας και την ανατροπή της στρατιωτικής χούντας, η οποία κατέλαβε την εξουσία με πραξικόπημα την 1η Φεβρουαρίου 2021. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, μέχρι τον Ιούνιο του 2024, ο αριθμός των αμάχων που έχουν χάσει τη ζωή τους από το πραξικόπημα και έπειτα ξεπερνούσε τους 5.350.
Ο εμφύλιος πόλεμος έχει οδηγήσει πάνω από 3,5 εκατομμύρια ανθρώπους στον εκτοπισμό, ενώ η πείνα έχει φτάσει σε ανησυχητικά επίπεδα. Πριν από τον σεισμό, ο ΟΗΕ είχε προειδοποιήσει ότι σχεδόν 20 εκατομμύρια άνθρωποι – το ένα τρίτο του πληθυσμού – θα χρειάζονταν άμεση βοήθεια εντός του 2025. Η φυσική καταστροφή επιδείνωσε δραματικά την ήδη τραγική κατάσταση.
Τα νοσοκομεία και οι υποδομές ύδρευσης βρίσκονταν σε άθλια κατάσταση λόγω των συνεχιζόμενων συγκρούσεων, με αποτέλεσμα να ξεσπούν επιδημίες που το κατεστραμμένο σύστημα υγείας της χώρας δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει. Από το 2021, έχουν καταγραφεί πάνω από 1.500 επιθέσεις κατά υποδομών υγειονομικής περίθαλψης, με 418 από αυτές να σημειώνονται μόνο το 2023.
Το 2025, οι υγειονομικές εγκαταστάσεις και τα εργοστάσια επεξεργασίας νερού αντιμετωπίζουν νέες προκλήσεις καθώς η παραγωγή εγχώριου φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού καταρρέει. Οι κοινότητες σε περιοχές εκτός του ελέγχου της χούντας ήδη αντιμετωπίζουν περιορισμένη πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη και καθαρό νερό. Ένα εκτεταμένο ξέσπασμα χολέρας, με πάνω από 6.000 νέα κρούσματα να επιβεβαιώνονται μεταξύ Ιανουαρίου και Οκτωβρίου του 2024, είχε ήδη θέσει το σύστημα υγείας στα όριά του.
Επιπλέον, οι τυφώνες και οι πλημμύρες αποτελούν μόνιμες απειλές για τη Μιανμάρ. Τον Σεπτέμβριο του 2024, οι πλημμύρες που προκλήθηκαν από τον τυφώνα Γιαγκί επηρέασαν πάνω από 1 εκατομμύριο ανθρώπους, καταστρέφοντας σπίτια και προκαλώντας αύξηση των τιμών των τροφίμων λόγω των ζημιών στις καλλιέργειες. Χιλιάδες παιδιά υποφέρουν από υποσιτισμό.
Σύμφωνα με το BBC, πλέον υπάρχουν πολλές ομάδες που ελέγχουν τη Σαγκάινγκ και ολόκληρη τη Μιανμάρ, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολες τις προσπάθειες ανακούφισης και αποκατάστασης μετά τον σεισμό. Ο στρατός ελέγχει πλέον λιγότερο από το ένα τέταρτο της χώρας, αλλά εξακολουθεί να την κρατά αποκομμένη από τον έξω κόσμο. Τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης είναι ουσιαστικά απαγορευμένα και οι δραστηριότητες των διεθνών ανθρωπιστικών οργανώσεων περιορισμένες. Αυτό καθιστά εξαιρετικά δύσκολη τη συγκέντρωση πληροφοριών για τις ζημιές και τα θύματα του σεισμού.
Μέλος ομάδας διασωστών ανέφερε στο BBC ότι υπάρχουν «εκατοντάδες νεκροί» στο Μανταλέι, όπου έχουν καταρρεύσει πολλά κτίρια και δρόμοι έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές. Πηγές των υγειονομικών αρχών ανέφεραν στο AFP ότι έχουν επιβεβαιωθεί τουλάχιστον 20 θάνατοι. Ωστόσο, το καθεστώς της χούντας δεν έχει δώσει ακόμη επίσημο απολογισμό και κανείς δεν γνωρίζει πότε και αν θα δημοσιεύσει ακριβή στοιχεία. Η φυσική καταστροφή ήρθε να επιδεινώσει μια ήδη ανθρωπιστική τραγωδία, αφήνοντας τη Μιανμάρ σε μια ακόμα πιο ευάλωτη και αβέβαιη κατάσταση.
