Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιταχύνει τις διεργασίες για ένα σχέδιο που θα επιτρέψει τη χορήγηση δανείων στην Ουκρανία, αξιοποιώντας τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας. Στόχος είναι να καλυφθούν οι ολοένα αυξανόμενες οικονομικές ανάγκες του Κιέβου, καθώς ο πόλεμος που ξεκίνησε πριν από 3,5 χρόνια συνεχίζεται.
Ο Επίτροπος Οικονομίας, Βάλντις Ντομπρόβσκις, τόνισε μετά τη συνάντηση των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ στην Κοπεγχάγη ότι υπάρχει «προθυμία για εποικοδομητική συμμετοχή» από τα κράτη μέλη, ενώ χαρακτήρισε την πρόταση ως «μια πιθανή πορεία προς τα εμπρός» που πρέπει να προχωρήσει γρήγορα.
Πώς θα λειτουργήσει το σχέδιο
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει μηχανισμό βάσει του οποίου τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία δεν θα κατασχεθούν, αλλά το ταμειακό υπόλοιπο που δημιουργείται θα αντικατασταθεί με ομόλογα. Έτσι, η Ρωσία θα διατηρεί τη νομική αξίωση επί των περιουσιακών στοιχείων, ενώ τα κεφάλαια θα κατευθύνονται στην Ουκρανία με τη μορφή δανείων. Η χώρα δεν θα είναι υποχρεωμένη να τα αποπληρώσει εάν η Ρωσία δεν αποκαταστήσει τις ζημιές του πολέμου.
Μέχρι σήμερα, περίπου 175 δισ. ευρώ έχουν παραχθεί από τα ληξιπρόθεσμα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία. Από αυτά, 45 δισ. χρησιμοποιούνται ήδη σε πρόγραμμα βοήθειας της G7, αφήνοντας διαθέσιμα περίπου 130 δισ. ευρώ.
Οι εγγυήσεις και ο ρόλος της G7
Κρίσιμο στοιχείο για τη νομική ισχύ του μηχανισμού είναι οι εγγυήσεις που θα δοθούν από τα κράτη μέλη. Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζεται η διμερής παροχή τους ώστε να αποφευχθούν πιθανά βέτο χωρών όπως η Ουγγαρία, που έχει στο παρελθόν καθυστερήσει αντίστοιχες πρωτοβουλίες. Ο μηχανισμός θα είναι κλιμακωτός, ώστε να περιλάβει και άλλες χώρες της G7.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, δήλωσε ότι θέλει να δει γραπτή πρόταση πριν ληφθούν αποφάσεις, επισημαίνοντας τους κινδύνους για το ευρώ και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Στρατηγική πίεσης στη Ρωσία
Η αξιοποίηση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων θεωρείται εργαλείο πίεσης προς τον Βλαντιμίρ Πούτιν για την έναρξη διαπραγματεύσεων. Στο ίδιο πλαίσιο, η ΕΕ ανακοίνωσε την ταχύτερη σταδιακή κατάργηση εισαγωγών ρωσικού LNG, ενισχύοντας την ενεργειακή απομόνωση της Μόσχας.
Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, τόνισε ότι «τα κράτη μέλη είναι έτοιμα να συζητήσουν, θέλουμε να εκπληρώσουμε την ευθύνη μας απέναντι στην Ουκρανία, αλλά όλα πρέπει να εξεταστούν προσεκτικά».
Με το ΔΝΤ να ετοιμάζει εκτίμηση των αναγκών του Κιέβου, η τελική μορφή του σχεδίου θα εξαρτηθεί και από την έκταση της συμμετοχής των ΗΠΑ και των υπολοίπων χωρών της G7.
