Τα πρώτα ενδεικτικά στοιχεία για την πορεία του τουρισμού στη Μύκονο και στη Σαντορίνη δεν δείχνουν να είναι ενθαρρυντικά, αφού και φέτος οι αφίξεις και τα έσοδα εμφανίζουν αρνητικό πρόσημο.
Οι παράγοντες της αγοράς αναζητούν τις αιτίες που κάτι τέτοιο συμβαίνει για δεύτερη συνεχή χρονιά. Αν και κάποιοι θεωρούν ότι αυτό αποτελεί προάγγελο ανάλογης πορείας για τον τουρισμό στην Ελλάδα, οι περισσότεροι θεωρούν ότι για όλα ευθύνεται ο υπερτουρισμός που έχει μετατρέψει τα δύο αυτά νησιά σε μέρη που δυσκολεύεται κάποιος να τα χαρεί, από τη στιγμή που βγαίνει από τα υπερπολυτελή ξενοδοχεία όπου διαμένει.
Ο υπερτουρισμός απασχολεί και την κυβέρνηση και, όπως έχει δηλώσει πρόσφατα ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, θα μπει ένα είδος φρένου στην έλευση κρουαζιερόπλοιων. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα τελευταία χρόνια δημιουργούνταν το αδιαχώρητο από εκείνους που κατέβαιναν από τα εν λόγω πλοία απλά για μία βόλτα, χωρίς να μένουν στο νησί και χωρίς να ξοδεύουν.
Τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν αρνητικούς ρυθμούς της τάξης του 20% και 13% για τη Μύκονο και τη Σαντορίνη αντίστοιχα, σύμφωνα με παράγοντες του κλάδου. Με βάση αυτά τα δεδομένα, οι παράγοντες της αγοράς τονίζουν την ανάγκη στροφής σε πιο βιώσιμες λύσεις. Σύμφωνα με έρευνες, ο Μάιος περιόρισε τις απώλειες στο 0,43% σε σύγκριση με πέρυσι. Ο Ιούνιος και ο Ιούλιος σημειώνουν πτώση 10,4% και 13% αντίστοιχα, ο Αύγουστος καταγράφει μείωση 9,74% και ο Σεπτέμβριος 10,25%.
Μειωμένη ζήτηση για τη Μύκονο
Αυτή η μειωμένη ζήτηση για τη Μύκονο φάνηκε ήδη από την έναρξη της περιόδου των early bookings, δηλαδή από τον περασμένο Νοέμβριο. Η ανάλυση ανέδειξε μείωση των αναζητήσεων κατά τη διάρκεια σχεδόν όλων των εξεταζόμενων μηνών σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, από τον Νοέμβριο του 2023 έως τον Μάρτιο του 2024. Η τάση αυτή είναι ιδιαίτερα εμφανής στις αναζητήσεις κατά τους μήνες Δεκέμβριο και Ιανουάριο, όπου παρατηρήθηκε μείωση κατά 18% και 17% αντίστοιχα. Ο Απρίλιος ήταν ο μόνος μήνας που παρουσίασε μικρή αύξηση, αλλά ο Μάιος, ο επόμενος μήνας, παρουσίασε επίσης πτώση 11%.
Φρένο στα κρουαζιερόπλοια
Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα του πρακτορείου Bloomberg, η ελληνική κυβέρνηση εξετάζει την επιβολή πλαφόν στον αριθμό των κρουαζιερόπλοιων που επισκέπτονται τα ελληνικά νησιά, το πιθανότερο από το 2025, επικαλούμενο δηλώσεις του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, από την πρόσφατη συνέντευξή του στο αμερικανικό πρακτορείο.
Σύμφωνα με το πρακτορείο, ο Κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι, εάν αυτή η κίνηση πραγματοποιηθεί, θα έχει στόχο να περιορίσει τον υπερτουρισμό σε δημοφιλείς νησιωτικούς προορισμούς της χώρας μας. Μέσω των νέων κανόνων, θα μπορούσε να περιοριστεί ο συνολικός αριθμός των θέσεων ελλιμενισμού στα νησιά ή να εισαχθεί μια διαδικασία υποβολής προσφορών για τις θέσεις, είπε.
Παράλληλα, στο δημοσίευμα τονίζεται ότι η Ελλάδα υποδέχθηκε 32,7 εκατομμύρια τουρίστες το 2023, 18% περισσότερους από το προηγούμενο έτος, ενώ το πρώτο τρίμηνο του 2024 σημειώθηκε αύξηση των επισκεπτών κατά σχεδόν 25%. Οι κρουαζιέρες απέφεραν έσοδα 847,4 εκατ. ευρώ πέρυσι, υπερδιπλάσια σε σχέση με το 2022.
Μιλώντας στο Bloomberg, ο Έλληνας πρωθυπουργός επέστησε την προσοχή στην επιβάρυνση των πιο δημοφιλών σημείων της χώρας, συμπεριλαμβανομένου του κυκλαδίτικου νησιού της Σαντορίνης. «Η Σαντορίνη από μόνη της είναι ένα πρόβλημα», όπως δήλωσε, σημειώνοντας ότι μπορεί να υπάρχει μια αποσύνδεση μεταξύ του τεράστιου αριθμού των πλοίων που ελλιμενίζονται στο νησί και του πόσο συμβάλλουν στην τουριστική οικονομία. Και άλλοι επισκέπτες της Σαντορίνης θα μπορούσαν να απομακρυνθούν από την κίνηση των κρουαζιερόπλοιων, είπε.
«Δεν θέλουν το νησί να κατακλύζεται»
«Υπάρχουν άνθρωποι που ξοδεύουν πολλά χρήματα για να βρεθούν στη Σαντορίνη και δεν θέλουν το νησί να κατακλύζεται», δήλωσε ο κ. Μητσοτάκης. «Επιπλέον, το νησί δεν μπορεί να το αντέξει οικονομικά, ακόμη και όσον αφορά την ασφάλεια». Η Σαντορίνη, γνωστή για το εντυπωσιακό ηφαιστειακό της τοπίο και τα φωτογενή ηλιοβασιλέματα, ήταν πέρυσι ο πιο δημοφιλής νησιωτικός προορισμός της Ελλάδας για κρουαζιερόπλοια, με 800 πλοία να προσεγγίζουν, μεταφέροντας σχεδόν 1,3 εκατομμύρια επισκέπτες, σύμφωνα με την Ένωση Λιμένων Ελλάδος. Αυτό είναι σχεδόν ένα άλμα 17% από το 2022. Το νησί φιλοξενεί περίπου 15.000 μόνιμους κατοίκους.
Η Ελλάδα δεν είναι η πρώτη μεσογειακή χώρα που αναγκάζεται να λάβει μέτρα για να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της δημοτικότητάς της στους τουρίστες. Η Ιταλία το 2021 απαγόρευσε στα μεγάλα κρουαζιερόπλοια τη διέλευση από το κανάλι που οδηγεί στο ιστορικό κέντρο της Βενετίας μετά από ζημιές που προκλήθηκαν από τον υπερτουρισμό, ενώ οι ημερήσιοι τουρίστες χρεώνονται πλέον διόδια για να εισέλθουν στο κέντρο κατά τις περιόδους αιχμής.
Άλλα ελληνικά νησιά επίσης δέχονται πίεση. Η Μύκονος, με επίκεντρο τα πάρτι, είδε 749 επισκέψεις κρουαζιερόπλοιων το 2023, δεύτερη μετά τη Σαντορίνη, μια αύξηση πάνω από 23% από το 2022. «Η Σαντορίνη είναι η πιο ευαίσθητη, η Μύκονος θα είναι η δεύτερη», δήλωσε ο πρωθυπουργός.
