Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν περίμενε τρεις ημέρες πριν σχολιάσει τη σφαγή των Ισραηλινών από τη Χαμάς, η οποία συνέβη στα 71α γενέθλιά του. Και όταν το έκανε, κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες και όχι τη Χαμάς.
«Νομίζω ότι πολλοί θα συμφωνήσουν μαζί μου ότι αυτό είναι ένα σαφές παράδειγμα της αποτυχημένης πολιτικής των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή, οι οποίες προσπάθησαν να μονοπωλήσουν τη διαδικασία διευθέτησης», είπε ο Πούτιν απευθυνόμενος στον πρωθυπουργό του Ιράκ.
Πέρασαν άλλες έξι ημέρες πριν ο Πούτιν μιλήσει με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου για να εκφράσει τα συλλυπητήριά του για τη σφαγή περίπου 1.200 Ισραηλινών. Δέκα ημέρες μετά από αυτό, η Ρωσία είπε ότι αντιπροσωπεία της Χαμάς βρισκόταν στη Μόσχα για συνομιλίες.
Οι πέντε στόχοι του Πούτιν στη Μέση Ανατολή
Όπως γράφει το Reuters, επικαλούμενο ρώσους και δυτικούς εμπειρογνώμονες, ο Πούτιν επιχειρεί να χρησιμοποιήσει τον πόλεμο του Ισραήλ εναντίον της Χαμάς, ως μια ευκαιρία να κλιμακώσει αυτό που έχει πει ως υπαρξιακή μάχη με τη Δύση για μια νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων που θα τερμάτιζε την κυριαρχία των ΗΠΑ.
«Η Ρωσία κατανοεί ότι οι ΗΠΑ και η ΕΕ έχουν υποστηρίξει πλήρως το Ισραήλ, αλλά οι ΗΠΑ και η ΕΕ είναι τώρα η ενσάρκωση του κακού και δεν μπορούν να έχουν δίκιο με κανέναν τρόπο», έγραψε στο ιστολόγιό του ο Σεργκέι Μάρκοφ, πρώην σύμβουλος του Κρεμλίνου, εξηγώντας τα λόγια του Πούτιν.
«Ως εκ τούτου, η Ρωσία δεν θα είναι στο ίδιο στρατόπεδο με τις ΗΠΑ και την ΕΕ. Ο κύριος σύμμαχος του Ισραήλ είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο κύριος εχθρός της Ρωσίας αυτή τη στιγμή. Και σύμμαχος της Χαμάς είναι το Ιράν, σύμμαχος της Ρωσίας», εξηγεί.
Ο ρόλος της Τεχεράνης
Η Μόσχα απολαμβάνει μια ολοένα και πιο στενή σχέση με την Τεχεράνη – η οποία υποστηρίζει τη Χαμάς και την οποία η Ουάσιγκτον έχει κατηγορήσει ότι προμήθευσε τη Μόσχα με drones για την Ουκρανία, η οποία βρίσκεται εγκλωβισμένη σε έναν πόλεμο φθοράς με τη Ρωσία.
Η Hanna Notte, Ρωσίδα εμπειρογνώμονας εξωτερικής πολιτικής με έδρα το Βερολίνο, είπε στο Carnegie Russia Eurasia Center ότι η Μόσχα έχει εγκαταλείψει την προηγούμενη, πιο ισορροπημένη θέση της για τη Μέση Ανατολή και υιοθέτησε «μια φανερή φιλοπαλαιστινιακή θέση».
«Κάνοντας όλα αυτά, η Ρωσία κατανοεί πολύ καλά ότι ευθυγραμμίζεται με περιφέρειες σε όλη τη Μέση Ανατολή και ακόμη και πέραν – στον Παγκόσμιο Νότο, στις απόψεις τους για το Παλαιστινιακό ζήτημα όπου η παλαιστινιακή υπόθεση συνεχίζει να έχει απήχηση», είπε.
Αυτές ακριβώς τις περιοχές επιδιώκει να κερδίσει ο Πούτιν στην προσπάθειά του για μια νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων που θα περιόριζε την επιρροή των ΗΠΑ.
«Δύο μέτρα και δύο σταθμά»
Σύμφωνα με το Reuters, ρώσοι πολιτικοί αντιπαραθέτουν έντονα αυτό που λένε ότι είναι η λευκή κάρτα που έδωσε η Ουάσιγκτον στο Ισραήλ για να βομβαρδίσει τη Γάζα στην τιμωρητική απάντηση της Ουάσιγκτον στον πόλεμο της ίδιας της Ρωσίας στην Ουκρανία, όπου λέει ότι δεν στοχεύει σκόπιμα αμάχους, παρόλο που χιλιάδες άμαχοι έχουν σκοτωθεί.
Ο γερουσιαστής Αλεξέι Πούσκοφ είπε ότι η Δύση έπεσε σε μια παγίδα που έφτιαξε η ίδια, εκθέτοντας τα δικά της δύο μέτρα και δύο σταθμά σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπιζε τις διαφορετικές χώρες ανάλογα με τις ιδιοτελείς πολιτικές προτιμήσεις της.
«Η απερίφραστη υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών και της Δύσης στις ενέργειες του Ισραήλ έχει προκαλέσει ισχυρό πλήγμα στη δυτική εξωτερική πολιτική στα μάτια του αραβικού κόσμου και ολόκληρου του παγκόσμιου Νότου», έγραψε ο Πούσκοφ στο Telegram.
«Ειρηνοποιός» δύναμη
Η Ρωσία βλέπει επίσης την κρίση ως μια ευκαιρία για τη Μόσχα να προσπαθήσει να αυξήσει την επιρροή της στη Μέση Ανατολή παρουσιάζοντας τον εαυτό της ως δυνητικό ειρηνοποιό με δεσμούς με όλες τις πλευρές, δήλωσε ο πρώην σύμβουλος του Κρεμλίνου, Markov.
Η Μόσχα προσφέρθηκε να φιλοξενήσει μια περιφερειακή συνάντηση υπουργών Εξωτερικών και ο Πούτιν είπε ότι η Ρωσία είναι σε θέση να βοηθήσει.
«Έχουμε πολύ σταθερές, επιχειρηματικές σχέσεις με το Ισραήλ, είχαμε φιλικές σχέσεις με την Παλαιστίνη για δεκαετίες, οι φίλοι μας το γνωρίζουν αυτό. Και η Ρωσία, κατά τη γνώμη μου, θα μπορούσε επίσης να συνεισφέρει τη δική της συμβολή στη διαδικασία διευθέτησης», είπε ο Πούτιν.
Υπάρχουν επίσης πιθανά οικονομικά οφέλη, υποστήριξε ο Marko: «Η Ρωσία επωφελείται από την αύξηση της τιμής του πετρελαίου που θα προκύψει από αυτόν τον πόλεμο», τόνισε. «(Και) η Ρωσία επωφελείται από οποιαδήποτε σύγκρουση στην οποία πρέπει να αφιερώσουν πόρους οι ΗΠΑ και η ΕΕ επειδή μειώνει τους πόρους για το αντιρωσικό καθεστώς στην Ουκρανία».
Ο Alex Gabuev, διευθυντής του Carnegie Russia Eurasia Center, εξέφρασε την πεποίθηση ότι η Μόσχα έχει στρέψει την πολιτική της στη Μέση Ανατολή λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
«Η εξήγησή μου είναι ότι ο πόλεμος γίνεται η οργανωτική αρχή της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής και (λόγω) των δεσμών με το Ιράν, που φέρνει στρατιωτικό υλικό στο τραπέζι. Η πολεμική προσπάθεια της κεντρικής Ρωσίας είναι πιο σημαντική από, για παράδειγμα, τη σχέση με Ισραήλ.”
Επιδείνωση των δεσμών
Οι δεσμοί της Ρωσίας με το Ισραήλ, παραδοσιακά στενοί και ρεαλιστικοί, έχουν πληγεί σημαντικά. Η υποδοχή από τη Μόσχα αντιπροσωπείας της Χαμάς λιγότερο από δύο εβδομάδες μετά τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου εξόργισε το Ισραήλ, με αποτέλεσμα να καλέσει τον πρεσβευτή της Ρωσίας, Ανατόλι Βικτόροφ, επειδή έστειλε «ένα μήνυμα νομιμοποίησης της τρομοκρατίας».
Η δυσαρέσκεια ήταν αμοιβαία. Ο Αλεξάντερ Μπεν Ζβι, ο πρεσβευτής του Ισραήλ, έχει κληθεί για συνομιλίες με το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών τουλάχιστον δύο φορές και οι απεσταλμένοι των δύο χωρών στον ΟΗΕ αντάλλαξαν σκληρά λόγια αφού ο εκπρόσωπος της Μόσχας αμφισβήτησε το εύρος του δικαιώματος του Ισραήλ να υπερασπιστεί τον εαυτό του.
Ο Μιχαήλ Μπογκντάνοφ, ένας από τους αναπληρωτές υπουργούς Εξωτερικών της Ρωσίας, είπε ότι η Ιερουσαλήμ έχει σταματήσει να προειδοποιεί τη Μόσχα για αεροπορικές επιδρομές εκ των προτέρων κατά της συμμάχου της Ρωσίας στη Συρία.
