Ένα από τα πιο διαδεδομένα τεχνητά γλυκαντικά στον κόσμο, πρόκειται να κηρυχθεί ως πιθανή καρκινογόνος ουσία τον επόμενο μήνα από τον κορυφαίο παγκόσμιο οργανισμό υγείας, σύμφωνα με το Reuters, φέρνοντάς τον αντιμέτωπο με τη βιομηχανία τροφίμων και τις ρυθμιστικές αρχές.
Η ασπαρτάμη, η οποία χρησιμοποιείται από αναψυκτικά διαίτης της Coca-Cola μέχρι την τσίχλα Extra της Mars και ορισμένα ποτά της Snapple, θα καταχωριστεί τον Ιούλιο ως “πιθανώς καρκινογόνος για τον άνθρωπο” από τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC), τον ερευνητικό βραχίονα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για τον καρκίνο.
Παρόμοιες αποφάσεις της IARC στο παρελθόν για διάφορες ουσίες, έχουν προκαλέσει ανησυχίες στους καταναλωτές σχετικά με τη χρήση τους, έχουν οδηγήσει σε αγωγές και έχουν πιέσει τους κατασκευαστές να ανασυνθέσουν προϊόντα και να στραφούν σε εναλλακτικές λύσεις.
Το Reuters αναφέρει ως παράδειγμα, την περίπτωση, της γλυφοσάτης. Το 2015, η κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ουσία είναι «πιθανώς καρκινογόνα». Εξ αιτίας αυτού, η γερμανική Bayer το 2021 έχασε την τρίτη της έφεση κατά των δικαστικών αποφάσεων των ΗΠΑ που επιδίκασαν αποζημίωση σε πελάτες που απέδιδαν τον καρκίνο τους στη χρήση των ζιζανιοκτόνων της με βάση την συγκεκριμένη ουσία.
Ο διεθνής οργανισμός, χρησιμοποιεί, τέσσερα διαφορετικά επίπεδα ταξινόμησης ουσιών – καρκινογόνα, πιθανόν καρκινογόνα, ενδεχομένως καρκινογόνα και μη ταξινομήσιμα.
Αντιδράσεις
Τον περασμένο μήνα, ο ΠΟΥ δημοσίευσε οδηγίες που συμβουλεύουν τους καταναλωτές να μην χρησιμοποιούν γλυκαντικά χωρίς ζάχαρη για τον έλεγχο του βάρους. Οι οδηγίες προκάλεσαν σάλο στη βιομηχανία τροφίμων, η οποία υποστηρίζει αντιθέτως, ότι βοηθούν τους καταναλωτές που θέλουν να μειώσουν την ποσότητα ζάχαρης στη διατροφή τους.
«Ο IARC δεν είναι φορέας ασφάλειας τροφίμων και η στοχοποίηση της ασπαρτάμης δεν είναι επιστημονικά ολοκληρωμένη ενώ βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ευρέως απαξιωμένη έρευνα», ισχυρίστηκε η Frances Hunt-Wood, γενική γραμματέας της Διεθνούς Ένωσης Γλυκαντικών (ISA).
Η εκτελεστική διευθύντρια του Διεθνούς Συνδέσμου κατασκευαστών ποτών Kate Loatman, υποστήριξε ότι η απόφαση «θα μπορούσε άσκοπα να παραπλανήσει τους καταναλωτές να καταναλώσουν περισσότερη ζάχαρη αντί να επιλέξουν ασφαλή μη και χαμηλή επιλογές ζάχαρης.”
Οι μελέτες για την γλυκαντική ουσία
Η ασπαρτάμη έχει μελετηθεί εκτενώς εδώ και χρόνια. Πέρυσι, μια μελέτη μεταξύ 100.000 ενηλίκων έδειξε ότι αυτοί που κατανάλωναν μεγαλύτερες ποσότητες τεχνητών γλυκαντικών – συμπεριλαμβανομένης της ασπαρτάμης – είχαν ελαφρώς υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου.
Εξάλλου, μελέτη από το Ινστιτούτο Ramazzini στην Ιταλία στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ανέφερε ότι ορισμένοι καρκίνοι σε ποντίκια και αρουραίους συνδέονται με την ασπαρτάμη.
Ωστόσο, η πρώτη μελέτη δεν μπόρεσε να αποδείξει ότι η ασπαρτάμη προκάλεσε τον αυξημένο κίνδυνο καρκίνου ενώ έχουν τεθεί ερωτήματα σχετικά με τη μεθοδολογία της δεύτερης μελέτης, ισχυρονται οι βιομηχανίες.
Η ασπαρτάμη έχει εγκριθεί για χρήση παγκοσμίως από ρυθμιστικές αρχές που έχουν εξετάσει όλα τα διαθέσιμα στοιχεία, και οι μεγάλοι κατασκευαστές τροφίμων και ποτών υπερασπίζονται για δεκαετίες τη χρήση της.
Πρόσφατες τροποποιήσεις συνταγών από τον κολοσσό των αναψυκτικών Pepsicoμ καταδεικνύουν την πίεση που ασκείται στην βιομηχανία όσον αφορά την εξισορρόπηση των γευστικών προτιμήσεων των καταναλωτών, με τις ανησυχίες για την υγεία. Η Pepsico αφαίρεσε την ασπαρτάμη από τα αναψυκτικά το 2015, επαναφέροντάς την ένα χρόνο αργότερα, για να την αφαιρέσει ξανά το 2020.
