Ο Ντόναλντ Τραμπ, με την τελευταία του κίνηση στο μέτωπο της εμπορικής πολιτικής, αποδεικνύει για άλλη μια φορά ότι η οικονομική στρατηγική του βασίζεται στον προστατευτισμό και την επιβολή δασμών ως μοχλό πίεσης. Οι νέοι δασμοί που ανακοίνωσε, οι οποίοι φτάνουν έως και το 54% για την Κίνα και το 20% για τις εισαγωγές από την Ευρωπαϊκή Ένωση, προμηνύουν μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας για τις διεθνείς αγορές.
Ευρωπαϊκή Ένωση: Στο στόχαστρο των δασμών
Οι νέες εμπορικές πολιτικές των ΗΠΑ δεν στοχεύουν μόνο την Κίνα, αλλά και την Ευρώπη. Η επιβολή δασμών 20% στα ευρωπαϊκά προϊόντα αναμένεται να πλήξει κυρίως κλάδους όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, η τεχνολογία και η αγροτική παραγωγή. Η ΕΕ, ως ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος των ΗΠΑ, ήδη εξετάζει αντίμετρα. Το Βερολίνο και το Παρίσι ηγούνται των αντιδράσεων, επισημαίνοντας ότι η εμπορική επιθετικότητα των ΗΠΑ μπορεί να πυροδοτήσει οικονομική επιβράδυνση στη γηραιά ήπειρο.
Ειδικά η Γερμανία, με μια εξαγωγική οικονομία που στηρίζεται στις βιομηχανίες αυτοκινήτων και μηχανημάτων, θα δεχθεί ισχυρό πλήγμα. Η Γαλλία, από την πλευρά της, εκφράζει ανησυχίες για τις επιπτώσεις στους τομείς της αεροναυπηγικής και των πολυτελών προϊόντων.
Πώς επηρεάζεται η Ελλάδα
Για την Ελλάδα, που προσπαθεί να ανακάμψει οικονομικά και να σταθεροποιήσει την ανάπτυξή της, οι κινήσεις του Τραμπ δημιουργούν νέους κινδύνους. Η Ευρώπη είναι ο κύριος εμπορικός εταίρος της χώρας, και οποιαδήποτε ύφεση στις μεγάλες οικονομίες, όπως η γερμανική και η γαλλική, θα έχει έμμεσες επιπτώσεις στις ελληνικές εξαγωγές και στις επενδύσεις.
Η ελληνική ναυτιλία, που έχει ισχυρούς δεσμούς με τις ΗΠΑ μέσω της μεταφοράς εμπορευμάτων, ενδέχεται επίσης να δει μειώσεις στη δραστηριότητά της, καθώς οι νέες δασμολογικές πολιτικές μπορεί να οδηγήσουν σε ανακατατάξεις στις θαλάσσιες εμπορευματικές ροές. Παράλληλα, το ελληνικό τουριστικό προϊόν θα μπορούσε να επηρεαστεί, αν η ευρωπαϊκή οικονομία δεχθεί σοβαρό πλήγμα από τις νέες αμερικανικές πολιτικές, μειώνοντας την ταξιδιωτική κίνηση προς τη χώρα.
Οι διεθνείς αγορές αντιδρούν
Η ανακοίνωση των νέων δασμών προκάλεσε σοβαρούς κλυδωνισμούς στις διεθνείς αγορές. Το χρηματιστήριο του Τόκιο υποχώρησε σε χαμηλό οκτώ μηνών, ενώ το ευρώ και η στερλίνα δέχτηκαν πιέσεις έναντι του δολαρίου. Ο χρυσός, ως παραδοσιακό καταφύγιο σε περιόδους κρίσεων, εκτοξεύθηκε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Αντιστοίχως, οι επενδυτές στρέφονται προς κρατικά ομόλογα, με τις αποδόσεις των αμερικανικών και γερμανικών τίτλων να πέφτουν, σημάδι ότι η αβεβαιότητα οδηγεί σε στροφή προς ασφαλείς τοποθετήσεις.
Η οικονομική στρατηγική του Τραμπ: Ρίσκο ή ευκαιρία;
Ο Αμερικανός πρόεδρος στοιχηματίζει ότι αυτή η πολιτική θα αναζωογονήσει τη βιομηχανική παραγωγή των ΗΠΑ και θα μειώσει το εμπορικό έλλειμμα. Ωστόσο, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι διαφορετικές:
-
Αύξηση τιμών για τους Αμερικανούς καταναλωτές: Οι υψηλοί δασμοί στα εισαγόμενα προϊόντα μετακυλίονται στον τελικό καταναλωτή.
-
Αντίποινα από τους εμπορικούς εταίρους: Η Ευρώπη και η Κίνα δεν πρόκειται να μείνουν αδρανείς, κάτι που μπορεί να πλήξει και τις αμερικανικές εξαγωγές.
-
Επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας: Ένας νέος γύρος δασμολογικών συγκρούσεων θα μπορούσε να οδηγήσει σε ύφεση, με την Ευρώπη να είναι ιδιαίτερα ευάλωτη.
Η στρατηγική Τραμπ μπορεί να εξυπηρετεί προεκλογικές σκοπιμότητες και να απευθύνεται στο εσωτερικό του ακροατήριο, όμως η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται μπροστά σε ένα επικίνδυνο σταυροδρόμι. Για την Ευρώπη, και ειδικά για χώρες όπως η Ελλάδα που βασίζονται σε ανοιχτές αγορές και διεθνείς επενδύσεις, η αμερικανική εμπορική επιθετικότητα δημιουργεί σοβαρές προκλήσεις.
Ο απομονωτισμός που προωθεί ο Τραμπ ίσως καταλήξει να κοστίσει όχι μόνο στις διεθνείς αγορές, αλλά και στις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς ο προστατευτισμός δεν έχει αποδειχθεί ιστορικά βιώσιμη στρατηγική σε έναν αλληλεξαρτώμενο κόσμο.
