Ένα νέο θεσμικό πλαίσιο που αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο το κράτος αντιμετωπίζει την υπερχρέωση νοικοκυριών και επιχειρήσεων θέτει σε εφαρμογή το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Με διατάξεις που ενσωματώθηκαν στο νομοσχέδιο για τα Ιδρύματα και τις Σχολάζουσες Κληρονομιές και ψηφίστηκαν πρόσφατα από τη Βουλή, θεσπίζονται δύο κρίσιμα εργαλεία: η πλήρης απαλλαγή από ποινικές διώξεις για όσους προσφεύγουν στη διαδικασία της πτώχευσης και η προληπτική στήριξη επαγγελματιών μέσω κρατικών voucher.
Οι νέες ρυθμίσεις, οι οποίες τίθενται σε ισχύ αμέσως μετά τη δημοσίευσή τους στο ΦΕΚ, αποσκοπούν αφενός στο να δώσουν πραγματική «δεύτερη ευκαιρία» σε όσους κατέρρευσαν οικονομικά και αφετέρου στο να αποτρέψουν την υπερχρέωση πριν αυτή καταστεί μη αναστρέψιμη.
Τέλος στις ποινικές διώξεις για χρέη μετά την πτώχευση
Κεντρικός πυλώνας του νέου πλαισίου είναι η πλήρης αποποινικοποίηση των χρεών για όσους εντάσσονται νόμιμα στη διαδικασία της πτώχευσης. Με νέα διάταξη που προστίθεται στον νόμο περί φερεγγυότητας, από τη στιγμή που εκδίδεται δικαστική απόφαση πτώχευσης ή καταχωρείται ο οφειλέτης στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας, αναστέλλεται αυτομάτως κάθε ποινική δίωξη για οφειλές προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ.
Η ρύθμιση αφορά τόσο τη μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο όσο και την καθυστέρηση εισφορών προς τα ασφαλιστικά ταμεία. Το πλέον καθοριστικό στοιχείο είναι ότι, εφόσον ολοκληρωθεί επιτυχώς η διαδικασία πτώχευσης και ο οφειλέτης απαλλαγεί νόμιμα από τα χρέη του – συνήθως εντός ενός έως τριών ετών – το αξιόποινο εξαλείφεται οριστικά και διαγράφεται από το ποινικό μητρώο.
Όπως τόνισε στη Βουλή ο υπουργός Κυριάκος Πιερρακάκης, το κράτος «παύει να ποινικοποιεί την οικονομική αποτυχία» και δίνει τη δυνατότητα σε πολίτες και επιχειρηματίες να ξεκινήσουν από την αρχή χωρίς το βάρος του παρελθόντος.
Πρόληψη της υπερχρέωσης με κρατικά voucher
Παράλληλα, θεσπίζεται για πρώτη φορά μηχανισμός έγκαιρης παρέμβασης πριν την οικονομική κατάρρευση. Μέσω πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και της Κοινωνίας της Πληροφορίας, το κράτος θα παρέχει δωρεάν voucher σε επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις που εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο αφερεγγυότητας.
Η δράση βασίζεται στον «Μηχανισμό Έγκαιρης Προειδοποίησης», ο οποίος παρακολουθεί οικονομικούς δείκτες και εντοπίζει πρόωρα σημάδια κρίσης. Όταν διαπιστώνεται κίνδυνος, ο επαγγελματίας θα μπορεί να υποβάλει αίτηση μέσω ειδικής πλατφόρμας της Γενικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους και να λάβει επιδοτούμενη υποστήριξη από πιστοποιημένους συμβούλους.
Στόχος του νέου πλαισίου είναι να μετατοπιστεί η κρατική παρέμβαση από την καταστολή στην πρόληψη και την επανεκκίνηση, διαμορφώνοντας ένα πιο ανθρώπινο και ρεαλιστικό μοντέλο αντιμετώπισης της οικονομικής αποτυχίας.
