Τα βουνά αυτά, που σμίγουν με την παράδοση και την ιστορία του τόπου, αποτελούν πηγή έμπνευσης για πολλούς.
Η αντίθεση μεταξύ του εκσυγχρονισμού και της παράδοσης, καθώς και η σύγκρουση μεταξύ του σήμερα και του χθες, αντικατοπτρίζουν τον αιώνιο αγώνα που διεξάγεται σε πολλές περιοχές με ιστορία και πολιτισμό. Παρ’ όλες τις αλλαγές και τις προόδους, η φυσική ομορφιά και η παράδοση παραμένουν ακλόνητες και εκφράζουν την ταυτότητα και την ταυτόχρονη προσφορά στον τόπο.Οι τραγωδίες όπως εκείνη του 1958 παραμένουν μνήμες που συγκλονίζουν και υπενθυμίζουν την ευθύνη που έχουμε έναντι της φύσης και της ασφάλειας. Το μνημείο που αναφέρεις λειτουργεί ως μαρτυρία της ιστορίας και ως υπενθύμιση για τους επισκέπτες να σέβονται και να θυμούνται τις προηγούμενες γενιές.
Η επίσκεψή σας στα Βόρεια Τζουμέρκα φαίνεται να αποτελεί μια ανεπανάληπτη εμπειρία, που συνδυάζει την ομορφιά της φύσης με την πλούσια ιστορία και πολιτισμό της περιοχής.
Τα Αθαμανικά Όρη ή Τζουμέρκα όπως είναι ευρέως γνωστά, είναι το νότιο τμήμα της οροσειράς της Πίνδου. Ουσιαστικά πρόκειται για μια μεγάλη οροσειρά που απλώνεται ανάμεσα στους ποταμούς Αχελώο και Άραχθο. Είναι ένας παράδεισος φυσικού κάλλους, με κορυφές, καταρράκτες, τρεχούμενα νερά, πέτρινα γεφύρια και χωριά.
Είναι εξαιρετική επιλογή για χειμερινές διακοπές αλλά και για όλο τον υπόλοιπο χρόνο. Για να πάτε στα Τζουμέρκα θα πρέπει να έχετε σαν αφετηρία την Άρτα ή τα Ιωάννινα. Η διαμονή είναι εφικτή σε μερικά από τα χωριά της, τα οποία φτάνουν τα 65 μαζί με τους οικισμούς.
Η εμπειρία θα σας μείνει σίγουρα αξέχαστη, είτε θέλετε απλά να χαλαρώσετε σε ένα ήσυχο χωριό είτε θέλετε να δείτε τα κορυφαία αξιοθέατα των Τζουμέρκων που βρίσκονται απλωμένα σε όλη την περιοχή -που για μένα εκεί είναι όλη η ουσία.
Και τώρα θα αναρωτηθείτε, σε ποιο από τα 65 χωριά να επιλέξετε να μείνετε στα Τζουμέρκα και ποια από όλα να επισκεφθείτε; Η λίστα που ακολουθεί θα σας φανεί αρκετά χρήσιμη, αφού περιλαμβάνει τα 12 ωραιότερα χωριά στα Τζουμέρκα, τα οποία μπορείτε να επιλέξετε και για διαμονή. Ταυτόχρονα με την ανάγνωση μπορείτε να κοιτάτε τα Τζουμέρκα στο χάρτη για να εντοπίσετε τη θέση κάθε προορισμού.
1. Άγναντα
Τα Άγναντα είναι ένα από τα χωριά των Κεντρικών Τζουμέρκων και βρίσκονται χτισμένα σε υψόμετρο 642 μέτρων. Η απόσταση από την Άρτα είναι 53 χλμ. -δηλαδή περίπου μία ωρίτσα- και αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα χωριά των Τζουμέρκων. Είναι ένας αγροτικός ορεινός οικισμός που βρίσκεται στην αγκαλιά μιας κατάφυτης περιοχής, με πυκνή βλάστηση και τρεχούμενα νερά.
Βρίσκεται κοντά στα χωριά Πράμαντα, Καταρράκτης, Κτιστάδες και απέχει μόλις ένα τέταρτο από το Πέτρινο Γεφύρι της Πλάκας, το οποίο είναι το μεγαλύτερο μονότοξο πέτρινο γεφύρι των Βαλκανίων. Επίσης, σε κοντινή απόσταση βρίσκεται το Tzoumerka Activities Center, στο οποίο μπορείτε να απασχοληθείτε κι εσείς και τα παιδιά σας.
2. Βουργαρέλι
Το Βουργαρέλι διαδραμάτισε σπουδαίο ρόλο τόσο στην Επανάσταση του 1821 όσο και στον Εμφύλιο του 1946, για αυτό και είναι ένα από τα διασημότερα χωριά των Τζουμέρκων. Έχει αρκετές επιλογές για διαμονή, εστιατόρια και μερικά αξιόλογα αξιοθέατα. Διοικητικά ανήκει στα Κεντρικά Τζουμέρκα και απέχει 58 χλμ. από την Άρτα.
Ακόμα και αν δεν επιλέξτε το Βουργαρέλι για διαμονή πρέπει να το επισκεφθείτε, καθώς μιλάμε ίσως για το πιο ωραίο χωριό στα Τζουμέρκα. Αξίζει να δείτε από κοντά την πλατεία του, τις βρύσες «Αρχόντω» και «Κρυστάλλω», την εντυπωσιακή βυζαντινή Κόκκινη Εκκλησία και τη Μονή Αγίου Γεωργίου, αλλά και το Πέτρινο Γεφύρι “Νεραϊδογέφυρο”.
3. Ελληνικό
Το Ελληνικό είναι χτισμένο σε υψόμετρο 740 μέτρων και ανήκει στα Κατσανοχώρια και στο δήμο των Βορείων Τζουμέρκων. Απέχει λιγότερο από 20 χλμ. από τα Ιωάννινα και βρίσκεται στα δυτικά του ποταμού Αράχθου.
Το χωριό εκτός από το ότι είναι πολύ κοντά στα Ιωάννινα προσελκύει αρκετό κόσμο λόγω του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης «Θεόδωρος Παπαγιάννης», στο οποίο θα δείτε έργα του ομώνυμου γλύπτη. Έργα του θα δείτε και στη διαδρομή προς τη Μονή της Παναγίας Τσούκα, ένα μοναστήρι που μοιάζει με φρούριο, το οποίο καταστράφηκε το 1736 και ανακαινίστηκε το 1779.
Στο Ελληνικό εκτός από ξενώνες θα βρείτε και νόστιμο φαγητό. Μια εξαιρετική ιδέα είναι να επισκεφθείτε και τη Φάρμα «Η Ράχη» που βρίσκεται σε κοντινή απόσταση.
4. Θεοδώριανα
Τα Θεοδώριανα βρίσκονται χτισμένα στα ανατολικά Τζουμέρκα ενώ διοικητικά ανήκουν στο δήμο Κεντρικών Τζουμέρκων. Είναι χτισμένο σε υψόμετρο 850-1100 μέτρων, με την πλατεία στο κέντρο του χωριού να βρίσκεται στα 960 μέτρα, φωλιασμένο ανάμεσα σε έλατα, πεύκα και καρυδιές.
Το κορυφαίο αξιοθέατο στα Θεοδώριανα είναι οι Διπλοί Καταρράκτες της Σούδας, οι οποίοι σχηματίζονται στον ποταμό Άσπρη Γκούρα και για να τους θαυμάσετε θα πρέπει να διασχίσετε μια μικρή διαδρομή στο δάσος. Επίσης, στα Θεοδώριανα βρίσκεται και το ρέμα Μαρκς, μία must διαδρομή 3 χλμ. που πρέπει να κάνετε.
5. Καλαρρύτες
Οι Καλαρρύτες είναι ένας ορεινός οικισμός, χτισμένος σε υψόμετρο 1.200 μέτρων. Η έκτασή της φτάνει μέχρι την άκρη μιας χαράδρας που καταλήγει στον Καλαρρύτικο ποταμό. Ανήκει στο δήμο των Βορείων Τζουμέρκων και βρίσκεται πολύ κοντά στο Συρράκο. Το χωριό παρουσιάζει μοναδικό ενδιαφέρον και προσφέρει τρεις παραδοσιακούς ξενώνες για διαμονή.
Ένα από τα ομορφότερα αξιοθέατα στο χωριό είναι οι Καταρράκτες Κουϊάσας, ένα μέρος που θα μπορούσαν να ζουν οι νεράιδες. Στο κέντρο του χωριού βρίσκεται το Μουσείο Αργυροχρυσοχοΐας, που στεγάζεται στο παλιό δημοτικό σχολείο ενώ κανένα τέταρτο μακριά είναι η Ιερά Μονή Κηπίνας, που είναι χτισμένη κυριολεκτικά μέσα στα βράχια.
6. Καλέντζι
Το Καλέντζι είναι ένα ορεινό χωριό που βρίσκεται στα 620 μέτρα και απέχει 31 χλμ. από τα Ιωάννινα. Είναι ένα από τα χωριά των Βορείων Τζουμέρκων που ανήκαν στα Κατσανοχώρια. Βρίσκεται σε μια περιοχή με πυκνή βλάστηση από δέντρα και λουλούδια και προσφέρει θέα στο οροπέδιο.
Το κορυφαίο αξιοθέατο της περιοχής είναι οι Πηγές Κλίφκης με τον Καταρράκτη, όπου μπορείτε να φτάσετε παίρνοντας το μονοπάτι από την πλατεία του χωριού. Το τοπίο εκτός από όμορφη θέα προσφέρει υπέροχη ενέργεια. Είναι ένα υπέροχο μέρος για να επισκεφθείτε και ένα ήσυχο χωριό για να μείνετε.
7. Καταρράκτης
Ο Καταρράκτης είναι χτισμένος σε υψόμετρο 800 μέτρων και ανήκει στο δήμο των Κεντρικών Τζουμέρκων. Βρίσκεται σε πολύ κοντινή απόσταση με τα Άγναντα και αποτελείται από τέσσερις μικρότερους οικισμούς: την Κρυοπηγή, τη Μηλέα, τη Σγάρα και τα Βλαγκαδα.
Οφείλει το όνομά του στους δίδυμους Καταρράκτες Τζουμέρκων -παλαιότερα λεγόταν Σχωρέτσανα- οι οποίοι απέχουν 7 χλμ. από το χωριό. Είναι από τους ψηλότερους στη χώρα και βρίσκονται σε υψόμετρο 1.360 μ. Για να τους επισκεφθείτε θα πρέπει να περπατήσετε από μια μονοπάτι με σκαλιά.
Αξίζει να δείτε και την Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης που χρονολογείται από το 1730 και είναι ανακηρυγμένη ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο.
8. Κωστήτσι
Το Κωστήτσι ανήκει στο δήμο των Βορείων Τζουμέρκων και βρίσκεται χτισμένο σε υψόμετρο 870 μέτρων. Απέχει περίπου 25 χλμ. από τα Ιωάννινα και είναι ένα παραδοσιακό χωριό με πέτρινα σπίτια και καλντερίμια εκπληκτικής τοπικής αρχιτεκτονικής.
Η περιοχή ενδείκνυται για πεζοπορία με το μονοπάτι προς τη Γέφυρα Λυσιάς να μονοπωλεί σε ενδιαφέρον. Είναι 12 χλμ. και έχει μέτριο βαθμό δυσκολίας. Επίσης, σε κοντινή απόσταση βρίσκονται το Γεφύρι της Πολιτσάς και οι Πηγές Κλίφκης.
Στο Κωστήτσι υπάρχει παραδοσιακό ξενοδοχείο και ενοικιαζόμενα δωμάτια αν θέλετε να διανυκτερεύσετε.
9. Μελισσουργοί
Οι Μελισσουργοί είναι χτισμένοι σε υψόμετρο 850-870 μέτρων. Βρίσκονται κοντά στα Πράμαντα και ανήκουν στα Κεντρικά Τζουμέρκα, σε απόσταση 65 χλμ. από Ιωάννινα και 72 χλμ. από Άρτα. Το χωριό περιτριγυρίζεται από άγρια φύση με ελατοδάση και τρεχούμενα νερά, με πολλές πηγές μεταλλικών και επιτραπέζιων νερών.
Κορυφαίο αξιοθέατο του χωριού είναι οι Καταρράκτες Κεφαλόβρυσο ή αλλιώς Καταρράκτες Μελισσουργών, που βρίσκονται σε υψόμετρο 900 μ. Έχουν ύψος 150 μέτρα και είναι ένα εντυπωσιακό θέαμα και το μονοπάτι προς αυτούς διαρκεί περίπου 2 ώρες.
Άλλα αξιοσημείωτα αξιοθέατα του χωριού είναι το πέτρινο Γεφύρι Κοφερίτας, που είναι διατηρητέο, το Λαογραφικό Μουσείο στην πλατεία του χωριού και οι εκκλησίες του Αγίου Νικολάου, Αγίου Μάρκου, Παναγίας και η Μονή Εισοδίων της Θεοτόκου(1745).
