Οι δήμοι της χώρας προχωρούν σε μαζικές κατασχέσεις τραπεζικών καταθέσεων πολιτών, διεκδικώντας ανείσπρακτα ποσά από πρόστιμα και τέλη, πολλά από τα οποία χρονολογούνται πάνω από μία δεκαετία. Πρόκειται κυρίως για πρόστιμα παράνομης στάθμευσης που δεν έχουν εξοφληθεί και πλέον ενεργοποιούνται μέσω αναγκαστικών μέτρων είσπραξης, όπως αναφέρει δημοσίευμα της εφημερίδας ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ.
Αν και το γενικό νομικό πλαίσιο προβλέπει παραγραφή των οφειλών προς τους δήμους εντός πενταετίας από το έτος βεβαίωσης, αρκετές παλιές απαιτήσεις εξαιρούνται. Για οφειλές που δημιουργήθηκαν πριν από το 2019, εξακολουθούν να εφαρμόζονται παλαιότερες διατάξεις, όπως ο αναγκαστικός νόμος 344/1968, που προβλέπει παραγραφή μετά από 20 έτη. Τα εν λόγω πρόστιμα δεν εμπίπτουν ούτε στη ρύθμιση του ν. 5043/2023, που εξαιρούσε από διεκδίκηση παλαιές οφειλές έως το 2018 υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Οι δήμοι αξιοποιούν μια μεταβατική πρόβλεψη του νόμου 5027/2023, η οποία τους επιτρέπει να συνεχίσουν να διεκδικούν οφειλές που είχαν ήδη βεβαιωθεί έως και τις 3 Μαρτίου 2023. Η διάταξη αυτή έδωσε περιθώριο είσπραξης έως τις 3 Μαρτίου 2025, με δυνατότητα επιπλέον 5ετούς επέκτασης της αποσβεστικής προθεσμίας. Αυτό σημαίνει ότι ένας μεγάλος αριθμός παλαιών προστίμων – όπως αυτά για παραβάσεις στάθμευσης ή τέλη που προκύπτουν χωρίς δήλωση του πολίτη – εξακολουθούν να θεωρούνται ενεργές απαιτήσεις και μπορούν να εισπραχθούν με καταναγκαστικά μέσα, όπως δεσμεύσεις και κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η αξιοποίηση από πλευράς δήμων νέων ψηφιακών μεθόδων είσπραξης, όμοιων με αυτές που εφαρμόζει η ΑΑΔΕ. Με βάση τον νόμο 5143/2024 (άρθρο 32), δίνεται στους ΟΤΑ η δυνατότητα να διενεργούν ηλεκτρονικές κατασχέσεις λογαριασμών, αξιοποιώντας τις διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022). Η διαδικασία περιλαμβάνει ηλεκτρονική αποστολή κατασχετηρίου από τον δήμο στην τράπεζα, αυτόματη ενημέρωση για τα διαθέσιμα υπόλοιπα, δέσμευση των ποσών και απόδοσή τους εντός 10 ημερών. Στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας, καταργείται η προστασία του τραπεζικού απορρήτου για τις σχετικές διαβιβάσεις. Η όλη διαδικασία ολοκληρώνεται ψηφιακά, με την αρμοδιότητα για την ενεργοποίησή της να ασκείται πλέον από τον Προϊστάμενο της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Υπουργείου Εσωτερικών.
Για τους πολίτες, αυτό σημαίνει ότι κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με ξαφνικές κατασχέσεις τραπεζικών υπολοίπων, ακόμη και για πρόστιμα που είχαν ξεχαστεί ή θεωρούνταν παραγεγραμμένα. Οι δήμοι, πλέον, διαθέτουν την τεχνολογική υποδομή και το νομικό οπλοστάσιο για την άμεση είσπραξη, συχνά χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση.
