Σύμφωνα με γαλλικά μέσα ενημέρωσης που επικαλούνται ιρανικές πηγές, ο θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν για πάνω από τρεις δεκαετίες Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ έχει πέσει σε κώμα εδώ και μερικές ημέρες, ενώ από τα τέλη Οκτωβρίου ρεπορτάζ των New York Times ανέφερε ότι ο 85χρονος Χαμενεΐ ήταν «βαριά άρρωστος».
Σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές, το πιθανότερο είναι ότι έχει ήδη αποφασιστεί να τον διαδεχτεί στην ηγεσία του σιιτικού καθεστώτος ο δευτερότοκος γιός του Μοτζτάμπα Χοσεϊνί Χαμενεΐ, γεννημένος στις 8 Σεπτεμβρίου 1969. Μετά την αποφοίτησή του από το σχολείο, σπούδασε θεολογία και αυτή τη στιγμή είναι σιίτης κληρικός.
Υπηρέτησε στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ από το 1987 έως το 1988, ενώ στη συνέχεια υποστήριξε τον Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ στις προεδρικές εκλογές του 2005 και του 2009, παίζοντας πρωταγωνιστικό ρόλο στις εκλογικές του νίκες.
Ο Μοτζτάμπα φέρεται να ασκεί ισχυρή επιρροή στον πατέρα του και πιστεύεται ότι είναι ο πιο πιθανός διάδοχός του, ιδιαίτερα μετά το θάνατο του πρώην προέδρου Εμπραχίμ Ραΐσι νωρίτερα φέτος σε δυστύχημα με ελικόπτερο, ο οποίος επίσης εμφανιζόταν με αξιώσεις για τον ανώτατο θρησκευτικό θώκο.
Θεωρητικά, ο νέος επικεφαλής του θεοκρατικού καθεστώτος εκλέγεται από τη Συνέλευση των Ειδικών, όπου συμμετέχουν ανώτεροι σιίτες ισλαμιστές κληρικοί και μελετητές, όμως για πολλούς είναι ένα τελετουργικό σώμα χωρίς καμία πραγματική εξουσία, αφού τα μέλη της ορίζονται από τον εκάστοτε ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη.
Ισραηλινές πηγές αναφέρουν ότι τα 60 μέλη της Συνέλευσης των Ειδικών κλήθηκαν στις 26 Σεπτεμβρίου να λάβουν μια ταχεία απόφαση για τη διαδοχή υπό αυστηρή εμπιστευτικότητα. Παρά τις επιφυλάξεις τόσο για την απόφαση όσο και για τη διαδικασία, η Συνέλευση συμφώνησε ομόφωνα στη διαδοχή του Μοτζτάμπα μετά από έντονες πιέσεις από τον Αλί Χαμενεΐ και τους εκπροσώπους του. Οι αναφορές υποδηλώνουν ότι χρησιμοποιήθηκαν άμεσες απειλές για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης και τη διατήρηση της μυστικότητας. Ο φόβος πιθανής αντίδρασης του κοινού κατά της αντιδημοκρατικής διαδικασίας οδήγησε σε αυτά τα ακραία μέτρα.
Παράλληλα, σύμφωνα με βρετανικά και γαλλικά δημοσιεύματα, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έχει υπό τον έλεγχό του μεγάλα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, όμως αυτοί οι ισχυρισμοί έχουν διαψευστεί από ιρανικές πηγές.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τον Guardian, υπάρχουν Ιρανοί αξιωματούχοι που πιστεύουν ότι ο Μοτζτάμπα σε καμία περίπτωση δεν έχει τη θεολογική υπόσταση για να ανέλθει στην κορυφή της θρησκευτικής πυραμίδας, ενώ άλλοι ανησυχούν λόγω της έλλειψης κυβερνητικής εμπειρίας και επίσημων ρόλων. Τα τελευταία δύο χρόνια, ωστόσο, βρισκόταν σταθερά σε θέση να αναλάβει σημαντικό ρόλο στην εσωτερική λειτουργία του καθεστώτος, σηματοδοτώντας μια υπολογισμένη προσπάθεια του Αλί Χαμενεΐ να διασφαλίσει την ομαλή μεταφορά της εξουσίας.
Πηγές: CNN, Al Jazeera, The Guardian, Liberation
