Πρωτοβουλίες της κυβέρνησης
Η κυβέρνηση προχωρά σε ένα σχέδιο για την ψηφιακή προστασία των παιδιών, με έμφαση στη μείωση της εκμετάλλευσης προσωπικών δεδομένων των ανηλίκων από τις ψηφιακές πλατφόρμες. Η υπουργός Οικογένειας και Κοινωνικής Συνοχής, Σοφία Ζαχαράκη, ανέφερε ότι η στρατηγική αυτή περιλαμβάνει και την ενίσχυση των συζητήσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο για περιορισμό της πρόσβασης σε social media από παιδιά κάτω των 15 ετών. Ειδικότερα, η κυβέρνηση προγραμματίζει την εφαρμογή του “Kids Wallet”, μιας νέας εφαρμογής που θα περιορίζει την πρόσβαση των ανηλίκων στα social media, και θα επιτρέπει στους γονείς να έχουν πλήρη έλεγχο στις ρυθμίσεις για την προστασία των παιδιών τους.
Η εκπαίδευση ως προτεραιότητα
Η κυβέρνηση προχωρά επίσης σε εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες για την ασφαλή χρήση του διαδικτύου, όπως η ενσωμάτωση ειδικού μαθήματος για τα social media στο σχολικό πρόγραμμα, με στόχο την ενημέρωση των παιδιών σχετικά με τους κινδύνους και τις δυνατότητες των ψηφιακών πλατφορμών. Από την πλευρά του υπουργείου Παιδείας, ο Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε ότι το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής ετοιμάζει ένα βιβλίο για τον σωστό χειρισμό των social media και την ενημέρωση των μαθητών για την ασφαλή διαδικτυακή πλοήγηση.
Οι αντιδράσεις των γονέων και των ψυχολόγων
Η κοινή γνώμη, ωστόσο, παραμένει διχασμένη για το μέτρο της καθολικής απαγόρευσης της πρόσβασης σε social media για ανήλικους. Οι γονείς ανησυχούν για την εκτεταμένη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα παιδιά τους και τη δυσκολία να ελέγξουν τις επιπτώσεις τους στην ψυχική υγεία και την ασφάλειά τους. Η Γιώτα, μητέρα δύο κοριτσιών, σημειώνει ότι οι ανήλικοι συχνά δυσκολεύονται να κατανοήσουν τους κινδύνους που συνδέονται με τα challenges και τα επικίνδυνα παιχνίδια στα social media, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρούς τραυματισμούς. Για αυτόν τον λόγο, υποστηρίζει ότι ο περιορισμός της πρόσβασης στα social media από παιδιά κάτω των 15 ετών είναι μια θετική κίνηση, καθώς θα τα βοηθήσει να «φιλτράρουν» το περιεχόμενο στο οποίο εκτίθενται και να αναγνωρίσουν την ανάγκη για προστασία στον διαδικτυακό κόσμο.
Από την άλλη πλευρά, ψυχολόγοι και ειδικοί προειδοποιούν για τις πιθανές αρνητικές συνέπειες ενός τέτοιου μέτρου, κυρίως λόγω της αντίστασης που ενδέχεται να προκαλέσει στους νέους, οι οποίοι θεωρούν το διαδίκτυο και τα social media αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς τους. Η Όλγα Καραγιάννη, ψυχολόγος με ειδικότητα στην Ψυχολογία της Εκπαίδευσης, επισημαίνει ότι τα social media μπορεί να προσφέρουν στα παιδιά έναν τρόπο επικοινωνίας και κοινωνικοποίησης με συνομηλίκους τους, γεγονός που μπορεί να ενισχύσει την αυτοεκτίμησή τους. Ωστόσο, προτείνει ότι η λύση δεν βρίσκεται στην απαγόρευση, αλλά στη σωστή εκπαίδευση των παιδιών και των γονέων για την ασφαλή χρήση των πλατφορμών και την εξάσκηση των νέων στις διαδικτυακές προκλήσεις με την υποστήριξη της οικογένειας και του σχολείου.
Η άποψη των παιδιών
Η αντίθεση με την απαγόρευση είναι έντονη και από την πλευρά των εφήβων. Ο Χρήστος, μαθητής της Α’ Λυκείου, εκφράζει την άποψη ότι η απαγόρευση παραβιάζει τα δικαιώματα των παιδιών και ότι η λύση βρίσκεται στην ενημέρωση σχετικά με τους κινδύνους των social media και τη σωστή χρήση τους. Αν και αναγνωρίζει τους κινδύνους της υπερβολικής ενασχόλησης με τα social media, θεωρεί ότι οι γονείς φέρουν την κύρια ευθύνη για τη σωστή χρήση τους, και ότι οι περιορισμοί θα πρέπει να ακολουθήσουν την κατάλληλη εκπαίδευση των γονέων και την ενίσχυση της εποπτείας.
Η πρόταση για περιορισμούς στη χρήση των social media από ανηλίκους αποτελεί μια απάντηση στους κινδύνους που συνεπάγεται η αλόγιστη χρήση του διαδικτύου, όπως ο εθισμός, η έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο και η διαδικτυακή βία. Παρόλο που το μέτρο ενδέχεται να έχει θετικά αποτελέσματα στην προστασία των παιδιών, η αποτελεσματικότητα του εξαρτάται από την σωστή ενημέρωση και εκπαίδευση των παιδιών και των γονέων, καθώς και από τη συνεργασία των κρατικών φορέων και των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Η προσέγγιση της εκπαίδευσης και της ενημέρωσης φαίνεται να είναι η πιο αποτελεσματική λύση για την εξισορρόπηση της ψηφιακής και πραγματικής ζωής των νέων.
