Ο πληθωρισμός ήρθε για να μείνει.
«Oι τιμές αυξάνονται σαν πύραυλος και πέφτουν σαν ένα φτερό», είπε ο καθηγητής του τμήματος Μάρκετινγκ και Επικοινωνίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Γιώργος Μπάλτας, απαντώντας στην ερώτηση για το πότε θα υπάρξει αποκλιμάκωση. Χαρακτήρισε ιδιαίτερα επίμονο τον πληθωρισμό στα τρόφιμα και στα τυποποιημένα προϊόντα καταναλωτή και εξήγησε ότι στην παρούσα συγκυρία οι μισθοί δεν είναι η αιτία που υποδαυλίζει τον πληθωρισμό.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, το μεγαλύτερο μέρος του πληθωρισμού οφείλεται σε άνοδο του κόστους και ενδεχομένως και σε υπερκέρδη ορισμένων επιχειρήσεων. Σε αντίθεση από προηγούμενες πληθωριστικές περιόδους, έχουμε και μία αγορά η οποία είναι σε πάρα πολλούς κλάδους ολιγοπωλιακή. Υποτίθεται ότι η λειτουργία της αγοράς ρυθμίζει τις τιμές και εξομαλύνει μια κατάσταση, αλλά αυτό δυσχεραίνεται όταν η αγορά είναι συγκεντρωμένη στα χέρια πολύ λίγων επιχειρήσεων. Αυτό είναι ένα πρόβλημα το οποίο δεν είναι μόνο ελληνικό, είναι διεθνές, είπε ο Γιώργος Μπάλτας.
Κοινή η διαπίστωση ότι ο ρυθμός ανόδου των τιμών στα τρόφιμα είναι υψηλότερος από τον ρυθμό ανόδου των υπολοίπων αγαθών, ενώ εντείνεται διεθνώς η συζήτηση για τον πληθωρισμό της αισχροκέρδειας (greed inflation).
Ο καθηγητής τόνισε ότι στην ελληνική αγορά υπάρχουν επιχειρήσεις οι οποίες προσπαθούν πάρα πολύ να κρατήσουν τις τιμές χαμηλά, αλλά προφανώς υπάρχει δυσαναλογία του κόστους ζωής με τα εισοδήματα των εργαζομένων.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς Βασίλης Κορκίδης, αναφέρει ότι «αναμένουμε το φθινόπωρο, η Ελλάδα να έχει ανακτήσει την πολυπόθητη επενδυτική βαθμίδα και να έχει περιορίσει τον “πολυδιάστατο” πληθωρισμό».
Σχετική έρευνα του ΔΝΤ διαπιστώνει ότι ο πληθωρισμός της Ευρωζώνης από τις αρχές του 2022 οφείλεται κατά 45% στα υψηλότερα επιχειρηματικά κέρδη, κατά 40% στις τιμές εισαγωγών και κατά μόλις 25% στην αύξηση των μισθών. Το φαινόμενο έχει χαρακτηριστεί ως «greedflation» και θέτει νέα διλήμματα στην αντιμετώπισή του.
Η αποτελεσματικότητα αντιμετώπισης του πληθωρισμού εξαρτάται περισσότερο από τη συγκράτηση των επιχειρηματικών κερδών, την αναπλήρωση των εισαγωγών με εγχώρια παραγωγή και πολύ λιγότερο από τον έλεγχο των μισθολογικών αυξήσεων. Χωρίς λοιπόν μείωση των περιθωρίων κέρδους, η επιστροφή του πληθωρισμού στο επίπεδο του 2% θα απαιτήσει περισσότερο χρόνο και υψηλότερα επιτόκια, με τις ανάλογες αρνητικές συνέπειες στην ευρύτερη οικονομική δραστηριότητα.
