Το 2024 αποτέλεσε χρονιά-ορόσημο για τον ευρωπαϊκό ενεργειακό τομέα, σύμφωνα με την Eurelectric. Οι εκπομπές άνθρακα μειώθηκαν κατά 59% σε σχέση με το 1990, χάρη στην αύξηση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ). Το αποτέλεσμα ήταν η επίτευξη του πιο καθαρού ενεργειακού μείγματος στην ιστορία της ΕΕ, ενώ οι αρνητικές τιμές κατέγραψαν ρεκόρ, με 1.480 περιστατικά.
Η μέση τιμή χονδρικής για την επόμενη ημέρα υποχώρησε στα 82 ευρώ ανά μεγαβατώρα, 16% χαμηλότερη από το 2023. Παράλληλα, στο τελευταίο τρίμηνο του έτους παρατηρήθηκε άνοδος στις τιμές λόγω της αυξημένης ζήτησης τον χειμώνα, της περιορισμένης ηλιοφάνειας και ανέμου, καθώς και της ανόδου των τιμών του φυσικού αερίου. Οι αρνητικές τιμές κατέγραψαν ρεκόρ, καθώς σημειώθηκαν στο 17% των περιπτώσεων σε τουλάχιστον μία ζώνη προσφορών, γεγονός που αναδεικνύει τη δυναμική των ΑΠΕ.
Οι εκπομπές άνθρακα σημείωσαν πτώση 13% σε σχέση με το 2023, με τις ΑΠΕ να συμβάλλουν κατά 48% στο ενεργειακό μείγμα της ΕΕ. Η πυρηνική ενέργεια ακολούθησε με 24%, ενώ τα ορυκτά καύσιμα περιορίστηκαν στο ιστορικά χαμηλό ποσοστό του 28%. Η παραγωγή από υδροηλεκτρικά και φωτοβολταϊκά αυξήθηκε σημαντικά κατά περισσότερες από 40 TWh, ποσότητα που αντιστοιχεί στη μισή ετήσια ζήτηση ενέργειας στο Βέλγιο ή στη συνολική ετήσια ζήτηση ενέργειας της Δανίας.
Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε κατά λιγότερο από 2% σε σύγκριση με το 2023, παραμένοντας χαμηλότερη από τα προ-κρίσης επίπεδα. Μέρος αυτής της μείωσης αποδίδεται στην υψηλότερη ενεργειακή απόδοση και την εξοικονόμηση ενέργειας, ενώ πάνω από το 50% οφείλεται στην επιβράδυνση της βιομηχανικής παραγωγής. Στη Γερμανία, η βιομηχανική κατανάλωση μειώθηκε κατά 13% από το 2021 και εκτιμάται ότι υποχώρησε περαιτέρω το 2024, καθώς η βιομηχανική παραγωγή σημείωσε μείωση 4% σε ετήσια βάση.
Η ενίσχυση του εξηλεκτρισμού της βιομηχανίας αποτελεί προτεραιότητα για τη νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το βιομηχανικό σχέδιο της Πράσινης Συμφωνίας (Clean Industrial Deal) είναι η ιδανική ευκαιρία για την παροχή κινήτρων, όπως η δημιουργία τραπεζών εξηλεκτρισμού, περιοχών επιτάχυνσης εξηλεκτρισμού και μηχανισμών αποφυγής κινδύνου για μακροπρόθεσμες συμφωνίες αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Ο υπεύθυνος πολιτικής της Eurelectric, Cillian O’Donoghue, τόνισε ότι η επένδυση στις ΑΠΕ είναι ο σωστός δρόμος για μια ανταγωνιστική οικονομία χωρίς άνθρακα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ευέλικτη ισχύ ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και να περιοριστούν οι απότομες αυξήσεις τιμών.
Το 2024 έδειξε ότι η Ευρώπη προχωρά σταθερά προς ένα πιο καθαρό και βιώσιμο ενεργειακό μέλλον, αλλά η πλήρης επίτευξη των στόχων απαιτεί επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού και περαιτέρω επενδύσεις σε τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα.
